Chương 1:
Tổng quan về lập trình máy tính

Giảng viên: Ths. Nguyễn Thị Khiêm Hòa

Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM
1


Nội dung
1

Các khái niệm về lập trình máy tính

2

Các mô hình phát triển phần mềm

3

Các phương pháp tiếp cận trong lập trình

4

Tổng quan về lập trình hướng đối tượng

5

Ngôn ngữ C# và nền tảng .NET
Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM




Gọi tắt là lập trình (programming).
Nghệ thuật cài đặt một hoặc nhiều thuật toán
trừu tượng có liên quan với nhau bằng một
ngôn ngữ lập trình để tạo ra một chương trình
máy tính.

Thuật toán


Là tập hợp (dãy) hữu hạn các chỉ thị (hành
động) được bố trí theo một trình tự xác định
được đề ra trước nhằm giải quyết một bài toán
cụ thể nào đó.
Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM
4


Các khái niệm cơ bản


Ví dụ


Thuật toán giải PT bậc nhất: ax + b = 0
(a, b là các số thực).

Đầu vào: a, b thuộc R
Đầu ra: nghiệm phương trình ax + b = 0

phổ dụng

Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM
6


Các bước xây dựng chương trình
Xác định vấn đề
- bài toán

Biểu diễn bằng:
• Ngôn ngữ tự nhiên
• Lưu đồ - Sơ đồ khối
• Mã giả

Lựa chọn
phương pháp giải
Xây dựng
thuật toán/ thuật giải
Cài đặt
chương trình
Lỗi cú pháp
Lỗi ngữ nghĩa

Hiệu chỉnh
chương trình
Thực hiện
chương trình
Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM


Chỉ thị bắt đầu và kết thúc.
Khối vào ra
Nhập/Xuất dữ liệu.
Khối lựa chọn
Tùy điều kiện sẽ rẽ nhánh.
Khối thao tác
Ghi thao tác cần thực hiện.

Đường đi
Chỉ hướng thao tác tiếp theo.
Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM

9


Sử dụng lưu đồ - sơ đồ khối
Bắt đầu

Đọc a,b
Đ

S
a=0

Đ

S

Tính
x = -b/a

Xuất “Phương trình vô nghiệm”
End
Else
Xuất “Phương trình có nghiệm x = -b/a”
Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM

11


Sử dụng ngôn ngữ lập trình


Dùng một ngôn ngữ lập trình để thực hiện cài
đặt (C#).

Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM

12


Các mô hình phát triển phần mềm
Mô hình thác nước (Waterfall model)
 Mô hình thăm dò (Spiral model)
 Tạo nguyên mẫu
 Biến đổi hình thức
 Tập hợp các thành phần dùng lại


Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM
13

 Ưu điểm:
 Linh hoạt trong việc thay đổi yêu cầu.
 Nhược điểm:
 Các pha bị lặp lại quá nhiều lần.

Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM
15


Tạo nguyên mẫu (prototype)
Phát triển hệ thống cho người sử dụng dùng rồi
tạo ra nguyên mẫu
 Ưu điểm:
 Linh hoạt trong việc thay đổi yêu cầu.
 Rút ngắn thời gian phát triển.
 Nhược điểm:
 Không thích hợp trong dự án lớn.

Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM
16


Các cách tiếp cận trong lập trình


Lập trình tuần tự: Assembler, basic
 Chương trình quá dài, khó nhớ
 Khó kiểm soát lỗi

Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM

(Object Oriented Programming – OOP)


Lập trình hướng đối tượng
Là phương pháp lập trình thực hiện việc hợp nhất thành
phần dữ liệu và thao tác thành một, cho phép chúng ta
định nghĩa một đối tượng (Object) theo cách mà chúng ta
nghĩ về thế giới quanh mình (data) và gắn các hành động
cụ thể trên đối tượng đó (Method).



Đối tượng (Object)
Mô tả một thực thể hay một quan hệ trong thế giới thực

Đối tượng = Dữ liệu + Hành vi

Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM
19


Lập trình hướng đối tượng

Dữ liệu

Hành vi

- Giây

- Tăng giây

Những công việc
thực hiện trên đối
tượng đơn hàng
là gì?”

Tạo đơn hàng
Cập nhật đơn hàng
Tổng giá trị

Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM
22


Một số nguyên tắc cơ bản


Đóng gói (Encapsulation)
Là sự che giấu dữ liệu cấm truy xuất trực tiếp từ bên
ngoài mà phải thông qua giao diện người dùng nhắm bảo
vệ dữ liệu và tăng tính mềm dẻo cho hệ thống.

Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM
23


Một số nguyên tắc cơ bản


Đóng gói (Encapsulation)
Lớp đối tượng


Hmm... muốn thay
đổi Tinh_Gia thành
TinhTongGia

int MaDH
int MaKH
Tinh_gia();
public:
TaoDH( )
CapnhatDH( )
GiatriDH( )

GiatriDH() gọi phương
thức Tinh_gia()

Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Ngân hàng TP.HCM
25