Trờng Đại học Vinh
Khoa lịch sử
-------***---------
Vũ Thị Thu
Bản Tóm tắt Khóa luận tốt nghiệp đại học
Thạch thành trong thời kỳ chiến tranh
phá hoại của đế quốc Mỹ (1965 - 1973)
Chuyên ngành : lịch sử Việt Nam
Giáo viên hớng dẫn : Ths. Nguyễn Khắc Thắng
Vinh - 2006
1
A. Dẫn Luận.
1. Lí do chọn đề tài.
Tiến hành chiến tranh xâm lợc nớc ta, đế quốc Mỹ đã hai lần gây ra
chiến tranh phá hoại với quy mô lớn và tàn bại ở miền Bắc Việt Nam, nhng cả
hai lần đó chúng đều bị quân và dân ta đánh bại.
Đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ bằng không
quân và hải quân trên miền Bắc là thắng lợi gan góc, bền bỉ của dât tộc ta
trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nớc. Chiến thắng chiến tranh phá hoại của
quân và dân ta đã đập tan bộ phận quan trọng chiến tranh xâm lợc Việt Nam,
đa sự nghiệp chống Mỹ cứu nớc của nhân dân ta đến thắng lợi hoàn toàn.
Với vị thế là huyện miền núi của tỉnh Thanh Hoá, Thạch Thành tiến
hành cuộc kháng chiến chống Mỹ vô cùng oanh liệt. Thạch Thành là một địa
khoa học đã đề cập tới. Song cho đến nay vẫn cha có một công trình nghiên
cứu chuyên sâu nào về đề tài Thạch Thành trong thời kỳ chiến tranh phá hoại
của đế quốc Mỹ (1965 - 1973). Có chăng cũng chỉ tản mạn trong một số
công trình nghiên cứu nh:
Cuốn Lịch sử Đảng bộ huyện Thạch Thành (1930 - 1995). Xuất
bản năm 1996, có trình bày một cách khái quát đến cuộc kháng chiến chống
Mỹ cứu nớc của huyện Thạch Thành.
Cuốn Thạch Thành những chặng đờng cách mạng của ban chấp
hành Đảng bộ huyện Thạch Thành, xuất bản 1991, có đề cập đến một số khía
cạnh về cuộc chiến đấu của nhân dân Thạch Thành chống chiến tranh phá hoại
của đế quốc Mỹ.
Cuốn Địa chí Thạch Thành do nhà xuất bản văn hoá - thông tin Hà
Nội 2004, nêu lên những đóng góp của các đơn vị đạt danh hiệu anh hùng
trong chiến đấu cũng nh trong sản xuất của huyện Thạch Thành.
Cuốn Đơn vị lực lợng vũ trang nhân dân huyện Thạch Thành
(1.2001), cũng có nêu lên một cách tổng quát những thành tích mà nhân dân
Thạch Thành đạt đợc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nớc.
3
Cuốn Lịch sử Đảng bộ Thanh Hoá tập II, nhà xuất bản Thanh Hoá2000. Có đề cập đến một số khía cạnh của nhân dân Thạch Thành trong cuộc
kháng chiến chống Mỹ cứu nớc.
Ngoài ra, còn có một số t liệu khác đề cập đến vấn đề này nh: báo cáo
tổng kết, các nghị quyết của huyên uỷ, các bản thảo lịch sử Đảng của các địa
phơng hay hồi ký của các bậc lão thành cách mạng đã từng tham ra chiến đấu
chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ.
Nhìn chung các tác phẩm, các bài viết nêu trên chỉ mới đề cập đến
từng khía cạnh riêng lẻ của vấn đề, cha làm rõ nổi bật lên những thành tựu,
những đóng góp to lớn của nhân dân Thạch Thành trong thời kỳ chiến đấu
Ngoài ra, còn có các nguồn tài liệu dới dạng hồi ký của các bậc lão
thành cách mạng và những ngời trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến đấu
trong giai đoạn (1965 - 1973).
Nguồn tài liệu điều tra điền dã: đó là quá trình chúng tôi tiếp cận
những nhân chứng lịch sử, những đồng chí từng là lãnh đạo hoặc trực tiếp
tham gia chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ.
Để thực hiện khoá luận của mình, chúng tôi sử dụng phơng pháp lịch
sử, phơng pháp lôgic. Ngoài ra còn có các phơng pháp bổ trợ nh: tổng hợp, so
sánh, thống kê, đối chiếu đợc kết hợp một cách chặt chẽ giữa các nguồn t
liệu, góp phần làm sáng tỏ những thành tích của quân và dân Thạch Thành
trong thời kỳ chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ .
5. Đóng góp của đề tài.
Cuộc chiến đấu của quân dân Thạch Thành chống chiến tranh phá
hoại của đế quốc Mỹ thể hiện trên tất cả các mặt trận: mặt trận chiến đấu và
phục vụ chiến đấu, mặt trận sản xuất, mặt trận giao thông vận tải, mặt trận văn
hoá - giáo dục - y tế và làm tròn nghĩa vụ hậu phơng trong suốt thời kỳ (1965 1973). Qua đó chúng tôi rút ra những bài học kinh nghiệm từ cuộc chiến tranh
nhân dân chống chiến tranh phá hoại trên một địa bàn xung yếu của tỉnh
Thanh Hoá.
5
6. Bố cục của đề tài.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục. Nội dung
khoá luận đợc trình bày trong 3 chơng:
Chơng 1: Khái quát tình hình Thạch Thành trớc chiến tranh phá hoại
của đế quốc Mỹ (trớc 1965).
Chơng 2: Thạch Thành trong chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của
đế quốc Mỹ (1965 - 1968).
Chơng 3: Thạch Thành vừa sản xuất, vừa chiến đấu chống chiến
tranh phá hoại lần thứ hai của đế quốc Mỹ (1969 - 1973).
7
mỡ dọc hai bờ sông và trở thành mạch máu giao thông quan trọng về đờng
thuỷ cho Thạch Thành.
Ngoài sông Bởi ra, Thạch Thành còn có 3 khe suối lớn là: khe Ngang,
Hón Bầu và Hón Khống cùng nhiều khe suối nhỏ khác, tầm quan trọng của 3
khe suối này cũng tơng đơng nh sông Bởi. Nhng có thể khai thác, xây dựng
các hồ đập lớn và thuỷ điện nhỏ, qua nhiều năm làm thuỷ lợi Thạch Thành có
78 hồ lớn, nhỏ.
Có thể nói Thạch Thành là một huyện thung lũng vì cả huyện đều
có địa hình xen kẽ giữa núi đồi cao thấp và thung lũng lớn nhỏ. Địa hình
Thạch Thành có đặc trng là hình lòng máng lớn dốc và xen kẽ các thung lũng
hẹp, ruộng đất bậc thang, bị chia cắt mạnh vùng cao khô hạn đất xói mòn thờng xuyên.
Thạch Thành còn có hai dạng địa hình chính là hai hình lòng máng
lớn kề nhau một là: dãy núi đá vôi Tam Điệp kéo dài từ xã Ngọc Trạo lên xã
Thạch Lâm theo hớng bắc - đông bắc, hai là: Vùng ven sông Bởi và vùng đồi
thấp chiếm 39,9% tổng diện tích cả huyện.
Thạch Thành còn có tài nguyên rừng đa dạng và phong phú (diện tích
rừng chiếm trên 2/3 tổng diện tích tự nhiên), có 500 ha rừng vừa là vùng đệm
vừa nằm trong rừng quốc gia Cúc Phơng, có đủ các loại động vật, thực vật quý
hiếm nh: Hơu sao, Gấu, Hổ, Báo, Sơn Dơng, còn có Lim, Lát, Táu,không
kém các vùng rừng nhiệt đới khác.
Cấu trúc địa tầng ở Thạch Thành cũng đa dạng ẩn chứa nhiều loại
khoáng sản: quặng sắt có ở Thành Vân, Thành Tâm, Thạch Cẩm. Vàng có ở
xã Thành Tâm, Thạch Quảng, Thạch Tợng. Than bùn có ở xã Thành Tâm,
Thành Thọ.
Thạch Thành có hai trục đờng tỉnh lộ là đờng 12B và đờng số 7, đờng
12B chạy qua huyện lỵ Kim Tân và đến bên kia phà Cổ Tế xã Thạch Long. Từ
huyện lỵ Kim Tân đi về phía Bắc qua Rịa (Ninh Bình) rồi đến Hà Nội, từ
của tổ quốc ta.
9
Từ nhiều thế kỷ trớc và cho đến ngày nay, dân c Thạch Thành cũng
chỉ có hai dân tộc chủ yếu: Dân tộc Kinh và dân tộc Mờng (dân tộc Mờng
chiếm 52% dân số toàn huyện). Theo nhiều tài liệu cho rằng, ngời Kinh và ngời Mờng vốn có chung nguồn gốc là ngời bản địa (ngời Lạc Việt), chủ nhân
của nền văn hoá Đông Sơn nổi tiếng. Tuy nhiên qua nhiều biến cố lịch sử, các
bộ tộc, bộ lạc, dòng họ của ngời Kinh và ngời Mờng từ nơi khác đã về c trú
nh: Hoà Bình, Ninh Bình, Ngọc Lặc, Cẩm Thuỷ, Hà Trung nên đã hình
thành hai dân tộc khác nhau nay.
Xa kia thì ngời Mờng chiếm phần lớn của huyện, nhng từ những năm
kháng chiến chống Pháp, thì đồng bào từ các tỉnh khu 3 chạy giặc tản c vào
Thạch Thành. Cho dù là ngời bản địa, hay từ nơi khác đến thì hai dân tộc Mờng - Kinh đều có chung một tổ tiên, chính lẽ đó mà giữa hai dân tộc này đã
có truyền thống đoàn kết, gắn bó keo sơn.
Từ các thế kỷ X và XI ngời Kinh và ngời Mờng đã bắt đầu trở thành
hai tộc ngời, nhng vẫn có sự giao lu về kinh tế lẫn văn hoá, trong suốt quá
trình lịch sử chống thiên tai khắc nghiệt và chống ngoại xâm, họ coi nhau là
đồng bào, là những ngời đồng hơng, cùng nhau tô đẹp bảo vệ quê hơng Thạch
Thành cũng nh Tổ quốc Việt Nam.
Thạch Thành còn là nơi gặp gỡ, đan xen hội tụ và hoà quyện giữa hai
nên văn hoá lớn của nớc ta là văn hoá Việt - Mờng ngày nay. Trong tập quán
canh tác, tập quán tổ chức xã hội mang tính truyền thống, trong sinh hoạt văn
hoá, trong nghi lễ tôn giáo, trong ngôn ngữ giao tiếp vẫn còn mang đậm dấu
ấn của hai nền văn hoá ấy.
Nhìn chung, tín ngỡng ở Thạch Thành chủ yếu là tính ngỡng thần
quyền Việt Nam, cho đến ngày nay nhiều làng xã vẫn còn lu lại các hiện vật,
vết tích, đền chùa từ bao đời của nhân dân địa phơng nh đền thờ ở làng Vân
Đội (Thành Mỹ), Tam Thánh (Thạch Bình), đền thờ bà Liễu Hạnh (Phố Cát
cho công cuộc cách mạng tháng 8.1945 mà tiêu biểu là là ngày 19.9.1941
thành lập chiến khu Ngọc Trạo. Đỉnh cao của phong trào khởi nghĩa vũ trang ở
vùng Bắc Trung Bộ - Là tiên thân của lực lợng vũ trang Thanh Hoá sau nay.
11
Thắng lợi của cách mạng tháng 8.1945 cũng là lúc Thạch Thành cùng
cả nớc bớc vào cuộc kháng chiến 9 năm chống thực dân Pháp xâm lợc. Trớc
những khó khăn chồng chất do chính quyền cách mạng còn non trẻ, do chế độ
thực dân phong kiến để lại, những ngày 10.11.1945 huyện uỷ lâm thời Thạch
Thành đã thành lập, đã cùng với cả nớc bớc vào cuộc kháng chiến chống thực
dân Pháp.
Với vị trí địa lí và địa hình rừng núi hiểm trở, Thạch Thành vừa là hậu
phơng, vừa là tiền tuyến của hậu phơng lớn Thanh - Nghệ Tĩnh, trở thành
điểm tập kết và trú quân của các s đoàn chủ lực dân quân hoả tuyến. Trong lúc
này, hởng ứng lời kêu gọi cả nớc kháng chiến, nhân dân Thạch Thành đã vơn lên chống lại mọi áp bức của thực dân Pháp, cùng nhau thi đua sản xuất,
phục vụ chiến đấu.
Ngày 7.5.1945 chiến dịch Điện Biên Phủ giành thắng lợi, thực dân
Pháp phải ký hiệp định Giơnevơ, miền Bắc hoàn toàn giải phóng và đi lên xây
dựng chủ nghĩa xã hội, Thạch Thành hoà chung với không khí đó, cũng bắt
tay vào xây dựng quê hơng mình.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nớc, Thạch Thành vừa là nơi
sản xuất, vừa chiến đấu nhng nhân dân Thạch Thành cũng đã đáp ứng đợc nhu
cầu của cách mạng, làm tròn nghĩa vụ của một hậu phơng đối với tiền tuyến,
cùng cả nớc hoàn thành cách mạng, giành thắng lợi cuối cùng.
Từ những đặc điểm tự nhiên, lịch sử - xã hội, đã tạo dựng lên cho ngời
Thạch Thành một đặc trng riêng, một sắc thái, một cốt cách riêng. Không
những thế mà còn tạo tiền đề cho nhân dân Thạch Thành vững bớc trong tiến
trình phát triển của lịch sử dân tộc từ ngàn xa.
Với niềm hân hoan phấn khởi sau chiến thắng, đặc biệt là vùng đồng
bào dân tộc Mờng có truyền thống ăn cùng chia nhau cùng bát gạo, cũ
khoai, cũ sắn không hề tính đến ngày mai mình cũng thiếu. Thực hiện khẩu
hiệu tấc đất, tấc vàng mở rộng diện tích canh tác, khuyến khích phát triển
sản xuất.
Nhờ vào sự chỉ đạo sát sao của các cấp uỷ, chính quyền mà nạn đói đợc đẩy lùi, đời sống của nhân dân đợc ổn định. Năm 1955 toàn huyện đã huy
13
động đợc 1.800 tấn lơng thực, vợt qua nạn đói nhân dân Thạch Thành tin vào
sự lãnh đạo của Đảng, tích cực lao động sản xuất, phát triển kinh tế, văn hoá.
Thạch Thành là một trong hai huyện miền núi của tỉnh Thanh Hoá
tiến hành cải cách ruộng đất (6.1955) đợt 4. Thực hiện triệt để khẩu hiệu Ngời cày có ruộng các đội công tác cải cách ruộng đất đợc phái về các xã để
phát động quần chúng đấu tranh với giai cấp địa chủ, xoá bỏ chế độ bóc lột
phong kiến thực hiện ớc mơ ngàn đời của họ về làm chủ ruộng đất. Ngời nông
dân thật sự đợc đổi mới, từ ngời nông dân lệ thuộc vào địa chủ trở thành ngời
nông dân tự do, chủ nhân của đời sống chính trị - xã hội ở nông thôn.
Bên cạnh những thắng lợi là căn bản, công cuộc cải cách ruộng đất ở
Thạch Thành cũng đã phạm một số sai lầm tả khuynh nghiêm trọng nh: đấu
tố tràn lan, thô bạo, thiếu phân biệt đối xử cùng với sai lầm trong cải cách
ruộng đất là sai lầm trong chỉnh đốn tổ chức. Nhng dới sự lãnh đạo của Tỉnh
uỷtrong vòng từ tháng 9.1956 đến 8.1957 Đảng bộ huyện Thạch Thành cùng
các cấp chính quyền tiến hành công tác sửa sai và chỉnh đốn tổ chức.
Trong những năm 1956 - 1957 huyện uỷ đã phát động phong trào tổ
đổi công rộng khắp trong toàn huyện, đa nông dân đi vào con đờng làm ăn tập
thể. Phát huy truyền thống đoàn kết tơng trợ trong nông thôn, thực hiện khẩu
hiệu vắt đất ra nớc, thay trời làm ma lấy nớc tới cho lúa và hoa màu, vì thế
mà vấn đề về lơng thực đã bớc đầu đợc giải quyết.
Thực hiện kế hoạch 3 năm (1958 - 1960) cải tạo xã hội chủ nghĩa, bớc
đầu phát triển kinh tế và văn hoá, nhiệm vụ của kế hoạch là: Đẩy mạnh cải
năng suất tăng nhanh, lơng thực bình quân đầu ngời đạt 395,3kg tăng hơn năm
1960 là 50kg.
Đối với văn hoá - giáo dục - y tế: nhìn chung các hoạt đông văn hoá,
tuyên truyền, thể thao liên tục đợc tổ chức, đa ngời dân vào các hoạt động văn
hoá lành mạnh bổ ích, tổ chức giao lu học hỏi văn nghệ của các xã, các làng
trong huyện.
Cũng do hậu quả chiến tranh để lại, mà các trờng học ở Thạch Thành
cũng bị xuống cấp và ngày đang dần khôi phục lại. Cuối năm 1957 toàn huyện
15
khôi phục và mở thêm 20 trờng tiểu học, một trờng cấp II có đủ 3 lớp 5,6,7,
ngành bình dân học vụ đã kế thừa truyền thống diệt dốt trong kháng chiến,
huy động xoá mù chữ và bổ túc văn hoá.
Mạng lới y tế cũng đợc mở rộng, cung cấp đầy đủ thuốc men và phơng tiện chữa bệnh cho ngời dân, mỗi trạm y tế hộ sinh ở xã có từ 1 đến 2 cán
bộ chuyên trách. Vì thế mà đời sống nhân dân Thạch Thành đợc nâng lên,
nhận thức về vệ sinh phòng bệnh cũng chuyển biến dần [2;160].
Trong khi đẩy mạnh sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế, văn hoá
- giáo dục - y tế thì Thạch Thành luôn coi trọng nhiệm vụ bảo vệ và củng cố
quốc phòng, trật tự trị an, tăng cờng xây dựng cơ sở Đảng trong nông dân,
tăng cờng công tác kiểm tra canh gác, động viên huấn luyện lực lợng dân quân
dự bị tại địa phơng, sẵn sàng đối phó với tinh thần mới trong mọi tình huống.
Trong 10 năm (1954 - 1964) xây dựng hậu phơng trong hoà bình,
bằng sự phấn đấu nổ lực, dới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Thạch Thành đã
kiên cờng, dũng cảm, sáng tạo khắc phục hậu quả chiến tranh, thiên tai, khôi
phục, phát triển kinh tế, văn hoá, củng cố quốc phòng, an ninh, tạo ra thực lực
để bớc vào thời kỳ đầy gian lao, phức tạp, cùng cả nớc đứng dậy đánh thắng
Thời kỳ chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, bảo vệ quê hơng.
Chơng II
Thạch Thành giặc Mỹ có những hoạt động khiêu khích phá hoại từ trớc đó.
Với hai con đờng chiến lợc 12B và đờng số 7 song song với quốc lộ 1A, cắt
dọc từ Tây Bắc xuống Đông Nam, nối khu IV vào chiến trờng. Vì thế Thạch
Thành giống nh một cuống phễu lớn, cũng chính lẽ đó mà sau khi ném bom
đánh phá cầu Hàm Rồng chỉ hơn một tháng, Mỹ cho máy bay đánh phá Thạch
17
Thành trong suốt cuộc chiến tranh, càng về sau càng quyết liệt hơn. Chỉ tính
đến năm 1964 máy bay Mỹ đã nhiều lần xâm nhập vào vùng trời Thạch
Thành.
Đầu năm 1965, Mỹ ném bom ồ ạt miền Bắc, Thạch Thành cũng là một
trong những trọng điểm bắn phá của chúng. Bắt đầu chúng bắn vào trục đờng
12B, trọng điểm đánh phá là bến phà Cổ Tế, sau đó chúng đánh rộng ra khắp
các làng, khu rừng mà chúng nghi có bộ đội, kho tàng và về sau chúng đánh
loang ra khắp các xã trong huyện. Thạch Thành có 25 xã thì không có xã nào
là chúng không đánh phá, trong 25 xã đó thì có 4 xã thuộc dọc tuyến đờng
12B nh: Thành Vân, Thành Kim, Thành Hng, Thạch Long là các xã bị địch
đánh phá nhiều nhất.
Tiến hành cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc kẻ thù muốn dùng sức
mạnh tàn bạo để bắt nhân dân ta phải khuất phục. Vì thế đế quốc Mỹ đã đa vũ
khí hiện đại, tối tân nhất tiến hành đánh phá miền Bắc nớc ta, ngoài việc đánh
tập trung có chọn lọc, chúng còn huy động đánh phong toả khắp nơi gây nên
những tổn thất lớn về cơ sở vật chất kinh tế của nhân dân ta. Đồng thời chúng
còn thực hiện thủ đoạn chiến tranh gây tâm lý bằng các phơng tiện thông tin
hiện đại nh: phát sóng truyền thanh kết hợp với rải truyền đơn, xuyên tạc chủ
trơng của Đảng, gây tâm lý hoang mang trong quần chúng. Nhân dân miền
Bắc dới sự lãnh đạo và chỉ đạo kịp thời của Đảng nói chung và nhân dân
Thạch Thành nói riêng đã đoàn kết chung sức, chung lòng cùng với nhân dân
miền Nam từng bớc đánh bại giặc Mỹ xâm lợc.
Có thể nói nơi đây là cầu nối cung cấp lơng thực, thực phẩm quan trọng, nên
việc Mỹ đánh phá ở những khu vực này là điều không thể tránh khỏi.
Trong điều kiện hết sức khó khăn, gay go nh vậy, nhân dân Thạch
Thành đã tăng cờng cảnh giác, chủ động hơn nữa, sẵn sàng đối phó với mọi
tình huống khi có chiến tranh xảy ra. Đảng bộ, các cấp chính quyền huyện
Thạch Thành thờng xuyên lãnh đạo chuyển mọi hoạt động sản xuất từ thời
bình sang thời chiến. Đồng thời tổ chức tốt công tác phòng tránh, bảo vệ cơ sở
19
vật chất, đảm bảo giao thông vận tải, làm công tác chiến đấu và phục vụ chiến
đấu.
Sự chuẩn bị về mọi mặt của Đảng bộ và nhân dân Thạch Thành là bớc
khởi đầu thắng lợi cho cuộc chiến đấu ở Thạch Thành trong giai đoạn chống
chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ.
2.2. Thạch Thành trong chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của đế
quốc Mỹ (1965 - 1968).
2.2.1.Trên mặt trận chiến đấu và phục vụ chiến đấu.
Trớc sự phá sản của chiến lợc chiến tranh đặc biệt Giônxơn nhanh
chóng đa ra kế hoạch mới, chiến lợc chiến tranh cục bộ với sự tham gia trực
tiếp của quân Mỹ trên chiến trờng miền Nam và tiến hành cuộc chiến tranh
bằng không quân và hải quân ra miền Bắc.
Thanh Hoá là một trong những địa điểm nằm trong tầm ngắm chiến lợc của đế quốc Mỹ, nơi đây đợc xem là cổ họng nối liền Bắc - Nam. Thạch
Thành cũng không thoát khỏi tầm ngắm của đế quốc Mỹ, mà nó đã trở thành
túi bom của Mỹ trong quá trình chiến tranh leo thang ra miền Bắc. Chúng
đã trút xuống vùng đất Thạch Thành hàng ngàn tấn bom, gây thiệt hại nặng nề
về của cải vật chất và còn cớp đi hàng nghìn sinh mạng con ngời, sự sống và
cái chết chỉ trong gang tấc, không khí của cuộc chiến tranh bao phủ lên toàn
huyện Thạch Thành, nhân dân Thạch Thành lại bớc vào một cuộc chiến đấu
trong chiến đấu, công tác huấn luyện và trang bị vũ khí cho nhân dân luôn là
vấn đề đợc quan tâm hàng đầu của Đảng bộ Thạch Thành. Nhờ đó mà trong
thời kỳ (1965 - 1968) hầu hết dân quân các xã biết sử dụng súng 12ly7, công
tác vũ trang cho nhân dân trong huyện Thạch Thành đợc thực hiện tốt, tạo
điều kiện cho nhân dân Thạch Thành vững vàng hơn trong chiến trận và sẽ lập
đợc nhiều chiến công lớn trên mảnh đất bé nhỏ của mình.
Trong cuộc chiến này Mỹ đã sử dụng nhiều loại vũ khí hiện đại có sức
công phá lớn, các loại máy bay, tàu chiến nh: thần sấm, con ma chở khối
lợng lớn bom đạn rải xuống miền Bắc. Đế quốc Mỹ đã từng rêu rao sức mạnh
không quân Hoa Kỳ, song dới bầu trời Thạch Thành chúng bị đánh bại nhiều
21
trận. Nhân dân Thạch Thành với nhiều loại vũ khí thông thờng, thô sơ đã đánh
thắng vũ khí hiện đại của đế quốc Mỹ, không quản hy sinh gian khổ an dũng
chiến đấu lập nhiều chiến công lừng lẫy.
Lòng dân và thế trận sẵn sàng vào 8 giờ 30 phút ngày 1.7.1965 máy
bay Mỹ đã oanh tạc bến phà Cổ Tế. Đứng trớc tình thế đó, quân và dân Thạch
Long cùng với hoả lực của bộ đội đánh trả quyết liệt, hàng loạt súng bộ binh,
trung đội trực chiến đã bắn trả máy bay Mỹ. Đến ngày 26.7.1965 hàng loạt
máy bay F4, F8 của Mỹ đã bị lới lửa phòng không dày đặc của quân dân trực
chiến kết hợp với đơn vị quân chủ lực pháo 37ly ở đây bắn trả, quân Mỹ khiếp
sợ chúng đã phải tháo chạy, ngày 2.8.1965 dân quân Thạch Long đã một lần
nữa đứng lên chiến đấu bắn trả máy bay địch.
Trong chiến đấu đã xuất hiện nhiều tấm gơng tiêu biểu: hình ảnh anh
thanh niên học sinh Hoàng Thanh Tùng đã dũng cảm vợt qua sông lên trận địa
pháo dân quân bắn trả lại máy bay Mỹ, anh đã đợc kết nạp vào đoàn thanh
niên cộng sản Hồ Chí Minh ngay trên trận địa, hay hình ảnh cô gái Cù Thị
Hiển trong khi Mỹ đang ném bom, biết có hầm pháo bị sập, chị đã dũng cảm
một tay cầm cuốc vợt qua dòng nớc chảy xiết sang trận địa pháo 37ly, đào bới
rút khỏi vùng trời của xã Thạch Long nói chung và huyện Thạch Thành nói
riêng. Cùng với nhân dân Thạch Long nhân dân hai xã Thành Hng và Thành
Kim cũng đã phối hợp chặt chẽ cùng với nhân dân Thạch Long chiến đấu canh
giữ bến phà, đảm bảo cho các đoàn xe trú ẩn qua một cách an toàn [2;183].
Vào cuối tháng 7 đầu tháng 8.1966 tại xã Thành Hng đế quốc Mỹ đã
tiến hành ném bom xuống địa phận vùng đất này. Chỉ trong thời gian ngắn
chúng đã ném 56 quả bom xuống địa phận Thành Hng, bắn 10 quả tên lửa và
nhiều loại đạn khác, làm chết 20 ngời và làm nhiều ngời khác bị thơng, thiệt
hại lớn về của cai vật chất cho nhân dân. Trớc sức mạnh quần chúng nhân dân,
kiên cờng an dũng trong chiến đấu, quân dân trực chiến xã Thành Hng đã
dùng súng bộ binh kết hợp cùng bộ đội, các đơn vị bạn đã đánh trả quyết liệt,
buộc đế quốc Mỹ phải tháo chạy, bảo vệ cầu phà, xe pháo, tính mạng và tải
sản cho nhân dân.
23
Năm 1967 dân quân tự vệ phối hợp với bộ đội địa phơng hạ 10 chiếc
máy bay F4 và F8 của giặc Mỹ. Với ý đồ đè bẹp miền Bắc Việt Nam bằng mọi
giá, càng thua Mỹ càng cố gắng tìm cách giành thắng lợi trên chiến trờng, Mỹ
tăng cờng đánh phá ác liệt hơn. Vì thế mà một trong những nhiệm vụ hết sức
quan trọng của quân dân Thạch Thành là phải đánh trả máy bay địch, nhng
cũng phải biết phòng tránh giảm thiệt hại về ngời và của cho nhân dân.
Trong thời gian 1965 - 1968 bộ đội địa phơng và dân quân Thạch
Thành đã bắn cháy nhiều máy bay và tàu chiến của đế quốc Mỹ. Nhân dân các
xã hăng hái sông pha trận mạc bằng súng bộ binh bắn rơi máy bay Mỹ, trở
thành một kỳ tích trong lịch sử, điển hình nh các xã: Thạch Long, Thành Hng,
Thành Vân ngày càng có nhiều máy bay của Mỹ bị bắn rơi hơn, giành thắng
lợi lớn.
Dới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng bộ Thạch Thành, công tác phòng
gái, hễ có giặc đến là đứng lên đánh bại chúng. Thời kỳ này xuất hiện nhiều
tấm gơng trẻ xông pha già mẫu mực anh dũng chiến đấu bảo vệ quê hơng.
Thực hiện nghị quyết của Tỉnh uỷ, Thạch Thành đã huy động đến 400
công nhân xây dựng hồ đập Đồng Ng, để đảm bảo năng suất trong sản xuất
nông nghiệp, phong trào ba đảm đang của Thạch Thành cũng nâng cao, có
đến 70% tổng số hội viên Thạch Thành đăng ký ba đảm đang để chồng con
yên tâm lên đờng đánh giặc, công tác phòng không nhân dân đợc tổ chức chu
đáo, tạo thành hệ thống công sự khắp các làng bản, cơ quan, trờng học với
khẩu hiệu nhà che nắng che ma, hầm che xơng che máu.
Phát huy truyền thống kiên cờng của chiến khu Ngọc Trạo, năm 1968
huyện uỷ Thạch Thành đã chỉ đạo huyện đội thành lập tiểu đoàn Ngọc Trạo
do đồng chí Tống Duy Khảnh làm tiểu đoàn trởng. Sau khi giao quân, đơn vị
đã tuyển hơn 80 quân, tập luyện tại quê nhà vào Quãng Nam chiến đấu, lập
nên những thành tích xuất sắc, làm rạng rỡ chiến khu cách mạng.
Trong suốt cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc
Mỹ, với khẩu hiệu tiếng hát át tiếng bom các đội văn nghệ của huyện và các
xã đã tiến hành đi biểu diễn nhiều đêm trên khắp các trận địa, phục vụ các
25
Copyright: Tài liệu đại học ©