1

Bộ GIÁO
DỤC
VÀ ĐÀO
LỜI
CẢM
ƠN TẠO
TRƯỜNG DẠI HỌC VINH
Luận văn là kết quả của quá trình học tập và nghiên cứu khoa học tại
khoa Sau Đại học - Đại học Vinh với sự giảng dạy và giúp đỡ tận tình của các
giảng viên cũng như những nỗ lực học hỏi của bản thân.

Tác giả xin chân thành cám ơn các giảng viên, các nhà khoa học đã nhiệt
tình giảng dạy, trang bị kiến thức nền tảng cho tác giả trong việc nghiên cứu
đề tài.

MỘT SÓ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIÒ LÊN LỚP
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC cơ SỞ
QUẬN
TÂN
THÀNH
HỒ CHÍ
Xin
chân thành
cám PHÚ
ơn PGS.
TS. NguyễnPHÓ
Thị Hường,
người đã tận

NGOẢI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG THCS QUẬN TÂN PHÚ,
THẢNH PHÓ HÒ CHÍ MINH
29
2.1 Đặc diêm tình hình kinh tế xã hội và giáo dục của Quận Tân Phú,
thành phố Hồ Chí Minh....................................................................................29
2.2 Thực trạng hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các trường
THCS quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí Minh.................................................34
2.3 Thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở
các trường THCS quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí Minh...............................53


DANH
MỤC
CHỮ VIÉT TẮT
2.4 Đánh giá chung
về thực
trạngCÁC
...................................................................
55
CHƯƠNG 3: MỘT SÓ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HOẠT DỌNG GIÁO
DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở CÁC TRƯỜNG THCS QUẬN TÂN
PHÚ, THÀNH PHÓ HÒ CHÍ MINH............................................................59
3.1 Một số nguyên tắc trong việc xây dựng các giải pháp................................ 59
3.2 Một số giải pháp quản lý hoạt động GD NGLL ở các trường THCS ... 60
3.3 Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các nhóm giải pháp.........................76
KÉT LUẬN VÀ KIÉN NGHỊ............................................................................. 89
TÀI LIỆU THAM KHẢO

92


Bảng 2.9:
Số liệu kết quả hoạt động giáo dục NGLL của HS THCS
Danh sách các trường THCS tham gia khảo sát
Nhận thức của CBQL, GV, HS, PHHS về vị trí vai trò của hoạt
động giáo dục NGLL
Bảng 2.10:

Tổng hợp ý kiến của CBQL và GV về các chủ đề tổ chức hoạt
động giáo dục NGLL.
Bảng 2.11:

Tự đánh giá của GV về phương pháp thực hiện hoạt động giáo
dục NGLL
Bảng 2.12:


Bảng

3.2:

Đánh giá về nhóm giải pháp xây dựng kế hoạch

Bảng 3.3:

Đánh giá về nhóm giải pháp nâng cao năng lực cho đội ngũ
Bảng

3.4:
Bảng 3.5:
Bảng 3.6:

của Chiến lược phát trién kinh tế - xã hội từ năm 2011 đến năm 2020: “Phẩn
đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng
hiện đại; chính trị - xã hội ôn định, dân chủ, kỷ cưong, đồng thuận; đòi sổng
vật chất và tinh thần của nhãn dân được nâng lên rõ rệt; độc lập, chủ quyền,
thong nhất và toàn vẹn lãnh thô được giữ vững; vị thế của Việt Nam trên
trường quoc tế tiếp tục dược nâng lên; tạo tiền đề vững chắc đế phát triến cao
hon trong giai đoạn sau
Dự thảo sửa đổi hiến pháp 1992 cũng đã xác định: “Cùng với khoa học
- công nghệ, giáo dục - đào tạo phải thật sự là quốc sách hàng đầu”. Nhà nước
ta đã không ngừng tăng đầu tư ngân sách và đề ra nhiều chính sách quan trọng
đế phát triển sự nghiệp giáo dục; nhân dân ta vốn có truyền thống hiếu học từ
bao đời đã và đang hết lòng chăm lo cho con cháu học hành, học đẻ lập thân,
lập nghiệp phấn đấu “Con hơn cha, nhà có phúc”.

Từ những bối cảnh đó, đặt ra cho ngành giáo dục, đội ngũ thầy cô
giáo, cán bộ quản lý và mỗi nhà trưừng trách nhiệm rất nặng nề, dù khó khăn
đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt, học tốt để nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện. Trong việc thực hiện sứ mệnh nặng nề và cao cả đó, mỗi
trường học phải là một tập thể đoàn kết phấn đấu nâng cao chất lượng giáo
dục đạo đức và chất lượng dạy học đích thực, đào tạo thế hệ trẻ thành những
công dân yêu nước, có văn hoá, có trình độ kiến thức, kỹ năng khoa học, có ý
chí, hoài bão vươn lên làm giàu cho đất nước và cho bản thân.


2

cộng đồng theo nguyên lý: “Giáo dục nhà trường gắn liền với giáo dục gia
đình và giáo dục xã hội”.

Từ nguyên lý này, ta có thế nhận ra quá trình giáo dục thế hệ trẻ phải


Vì những lý do nêu trên, tác giả chọn nghiên cứu đề tài: Một số giải
pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các trường trung học
cơ sở quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh”.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn đề xuất các giải pháp quản
lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục NGLL ở các trường THCS
quận Tân Phú, Thành Phố Hồ Chí Minh.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cúu
3.1. Kìuỉch thê nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động giáo dục NGLL tại các trường THCS.

3.2.

Đoi tượng nghiên cứu


4

5.2. Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục
NGLL ở các truờng THCS quận Tân Phú, Thành Phố Hồ Chí Minh.

5.3. Đề xuất giải pháp quản lý hoạt động giáo dục NGLL ở các
truờng THCS quận Tân Phú, Thành Phố Hồ Chí Minh.

6. Phạm vi nghiên cún
Các giải pháp quản lý hoạt động giáo dục NGLL của Hiệu truởng ở các
trirờng THCS quận Tân Phú, Thành Phố Hồ Chí Minh.


1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Hoạt động giáo dục NGLL được nhiều nhà nghiên cứu ở nước ngoài
quan tâm và đã có các đề tài nghiên cứu phong phú và hấp dẫn.

J. A Cômenxki (1592 - 1670) - nhà giáo dục học cận đại, người đã có
nhiều đóng góp to lớn cho nền giáo dục thế giới đã rất chú trọng đến việc kết
hợp học tập trên lóp và học tập bên ngoài khuôn khố lớp học: “học tập không
phải là lĩnh hội kiến thức trong sách vở mà còn lĩnh hội kiến thức từ bầu trời,
mặt đất, cây sồi, cây dẻ" [6]

A.X. Macarenco (1888 - 1939) - nhà sư phạm nối tiếng của nước Nga
cũng đã nói: “Tôi kiên trì nói rằng các vấn đề giáo dục, phương pháp giáo dục
không thể hạn chế trong các vấn đề giảng dạy, lại càng không thể đế cho quá
trình giáo dục chỉ thực hiện trên lớp học mà đáng ra phải là trên mỗi mét
vuông của đất nước ta....Nghĩa là trong bất kì hoàn cảnh nào cũng không


7

trong cuộc phòng thủ đất nước. Với lứa tuổi măng non, giữa cái chơi và cái
học, có sự hỗ trợ thúc đẩy lẫn nhau: Trong lúc học cũng cần làm cho chúng
vui, trong lúc vui cũng cần làm cho chúng học. Ở trong nhà, ở trường học, ở
xã hội, chúng đều vui, đều học. Tác giả Hà Nhật Thăng (chủ biên) với bộ sách
giáo viên “Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lóp ở trường THCS”, nêu rõ
mục tiêu, nội dung chương trình, nguyên tắc tổ chức ... hoạt động giáo dục
NGLL trường THCS. Tác giả Nguyễn Dục Quang - Lê Thanh Sử với đề tài
“Đoi mới phương pháp tô chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở
trường THCS” cũng đã nêu rõ mục tiêu, nội dung chương trình, nguyên tắc tổ
chức, ... hoạt động giáo dục NGLL trường THCS, trong đó chú trọng đến
phương pháp tổ chức thực hiện.


LÍ

Ouá trình thực hiện hoạt dộng giáo dục

ngoài giờ lên lớp ở các trường THCS thuộc tỉnh An Giang” cũng đã đề cập
đến việc thực hiện hoạt động giáo dục NGLL ở bậc trung học cơ sở.

Hiện nay, chưa thấy tác giả nào nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo
dục NGLL ở quận Tân phú, thành phố Hồ Chí Minh. Xuất phát từ yêu cầu
nâng chất lượng và đối mới phương pháp giáo dục, từ sự quan tâm và mong
muốn có được một số kinh nghiệm về hoạt động này, bản thân tôi chọn đề tài


9

thuật

lao động công ích,

hoạt

động xã

hội,

hoạt động nhân đạo, hoạt động

văn-thể-mỹ , vui chơi giải trí để giúp học sinh hình thành và phát triển nhân
cách.[l l,tr 7].

Khi có sự phân công trong xã hội thì nhu cầu quản lý bắt đầu xuất hiện
vì lúc đó con người bắt đầu hình thành các nhóm trong xã hội mà họ không
thể đạt được mục tiêu với tư cách là một cá nhân riêng lẻ. Quản lý là một yếu
tố cần thiết để đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân với nhau. Các nhóm
phát triển ngày càng rộng lớn thì những nỗ lực chung cũng ngày càng lớn
theo, vì vậy việc quản lý càng quan trọng hơn bao giờ hết. Ngoài ra quản lý
còn tác động và chi phối bởi nhiều yếu tố bên trong lẫn yếu tố bên ngoài của
tổ chức, cho nên quản lý ngày nay đã được thừa nhận như là một nhân tố của
sự phát triển xã hội, là một hoạt động lien quan đến nhiều người, diễn ra trong
mọi lĩnh vực. về nội dung, thuật ngữ quản lý có nhiều cách hiểu khác nhau:


11

Theo tác giả Thái Văn Thành: “ Quản lý là sự tác động có mục đích, có
kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu
đề ra” [22].

Như vậy, hoạt động quản lý chính là cách thức tác động bằng cách tổ
chức, điều khiển, chỉ huy hợp quy luật của chủ thể quản lý đến khách thể
quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt hiêu quả mong
muốn và đạt mục tiêu đề ra.

Những khái niệm trên đây khác nhau về cách diễn đạt nhưng đều thể
hiện 4 yếu tố cơ bản của quản lý là: thực hiện trong một tổ chức nhất định;
hướng tới mục tiêu; thông qua con người và với kỹ thuật - công nghệ.

1.2.2.2. Khái niệm quản lý giáo dục

Theo M.M.Mechti Zade - nhà lý luận về quản lý giáo dục của Liên Xô

Giải pháp quản lý là những cách thức tác động của chủ thể quản lý
hướng vào việc giải quyết những vấn đề đặt ra của hệ thống, làm cho hệ
thống đó vận hành như mong muốn.

1.2.3.3. Giải pháp quản lý hoạt động giáo dục NGLL

Giải pháp quản lý hoạt động giáo dục NGLL là cách thức tiến hành các
nội dung trong chương trình hoạt động giáo dục NGLL theo một quy trình
nhằm đạt được mục tiêu của hoạt động giáo dục.


14

+ Cuối cùng là đánh giá hiệu quả của việc sử dụng giải pháp. Để thực
hiện chương trình hoạt động giáo dục NGLL có rất nhiều giải pháp nhưng vấn
đề co bản với nhà sư phạm là phải biết lựa chọn các giải pháp phù hợp đê
thực hiện mục tiêu đặt ra. Không có giải pháp nào là vạn năng, mỗi giải pháp
đều có ưu nhược diêm của nó. Do vậy, việc thực hiện chương trình hoạt động
giáo dục NGLL nếu biết phối hợp các giải pháp họp lý, phát huy các mặt tích
cực của các giải pháp thì chất lượng hiệu quả của hoạt động giáo dục NGLL
sẽ được nâng cao đạt được mục tiêu hoạt động giáo dục NGLL.

1.3. Một số vấn đề về hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở
trường THCS
1.3.1. Mục tiêu của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
1.3.11. Giáo dục nhận thức
Giúp học sinh THCS bổ sung những kiến thức đã học, hiểu biết về các
giá trị truyền thống của dân tộc, cũng như những giá trị tốt đẹp của nhân loại;
có ý thức chính trị, đạo đức pháp luật, ý thức trách nhiệm đối với bản thân,
gia đình, nhà trường và xã hội cũng cố và mỏ rộng các môn học khác, hiếu

trường THCS
1.3.2.1. Vị

trí

của

hoạt

động

giáo

dục

ngoài

giờ

lên

lớp


16

trình giáo dục, nhằm điều chỉnh và định hướng quá trình giáo dục toàn diện
và hiệu quả.

1.3.2.2. Vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

giáo dục. Hoạt động giáo dục NGLL góp phần hình thành nhân cách học sinh,
vì vậy thầy cô giáo trong nhà trường và các lực lượng giáo dục khác phải
nhận thức đầy đủ về vị trí, nhiệm vụ của hoạt động giáo dục NGLL, tích cực
chỉ đạo và hỗ trợ cho hoạt động này đạt được mục đích giáo dục mong muốn.
Ngoài yêu cầu có tính mục đích giáo dục rõ ràng, muốn có hiệu quả thiết
thực, hoạt động này phải đảm bảo tính kế hoạch. Vì vậy, phải cụ thể hóa mục
tiêu chung thành mục tiêu bộ phận, định ra mức độ yêu cầu đối với từng loại
hình hoạt động và những mẫu thiết kế tương ứng, đề ra những biện pháp phù
hợp, vạch rõ dự án tiến hành công việc.


18

thu hút các em, đồng thời phải bảo đảm tính tập thể vì hoạt động giáo dục
NGLL được tiến hành tập thể, vì lợi ích tập thể, lợi ích xã hội mà phục vụ.
Trong hoạt động này, mỗi học sinh là thành viên của một đoàn thê hay tập
thể, hoạt động với tính cách đại diện cho một lực lượng hoặc một tổ chức xã
hội nhất định.

+ Đặc điểm lứa tuổi và đặc điếm học sinh

Nguyên tắc này đòi hỏi nội dung và hình thức hoạt động giáo dục
NGLL phải vừa sức với từng lứa tuổi, từng khối lớp, nhà trường, giáo viên
phải xác định các loại hình hoạt động và các hình thức công việc sao cho
chúng phù hợp với khả năng lứa tuổi và hứng thú cá nhân của học sinh, có
sức hấp dẫn, thỏa mãn nhu cầu, kích thích tưởng tượng, có tác dụng nuôi
dưỡng lý tưởng ước mơ, tránh căng thẳng nghèo nàn, đơn điệu. Phải gây được
hứng thú, mang lại niềm vui cho học sinh, cần luôn đối mới về tính chất, nội
dung và hình thức.