VẬT LÝ 12
Bài: DAO ĐỘNG TẮT DẦN VÀ DAO ĐỘNG
CƯỠNG BỨC
Giáo viên giảng: Nguyễn Văn Diệu
Tắt dần
Cưỡng bức


BÀI: DAO ĐỘNG TẮT DẦN VÀ DAO
ĐỘNG CƯỠNG BỨC
1. Dao động tắt dần
+ Quan dao động của con lắc lò xo trong các môi trường khác nhau

Không khí

Nước

Nhớt


Nhìn vào các đồ thị em hãy cho biết sự tắt dần của con lắc trong các trường hợp như
thế nào ?

x

x
b)

a)

o



2. Dao động cưỡng bức
Làm
- Để
thếlàm
nàocho
để dao
các dao
độngđộng
không
không
bi tắtbịdần
tắt dần
ta phải:
?

+ Loại bỏ ma sát, cách này không thể thực hiện triệt để được
+ Tác dụng ngoại lực (lực cưỡng bức) biến thiên tuần hoàn, cách này được áp
dụng phổ biến.

Lực cưỡng bức có dạng

+ Tần số ngoại lực :

:

Fn = Hsin(t + )



M
m

- Dao động của A mạnh nhất khi tần số lực cưỡng
bức (tần số ngoại lực) f bằng tần số riêng f0 của A
(f=f0)

Hình b
-Cho B dao động tần số f. Thay đổi chiều dài của B để thay đổi f của nó.


- Tăng ma sát ở con lắc A ta thấy :
+ Khi cho B dao động với tần số f . Lực cưỡng bức tác dụng có tần số f
+ Hiện tượng cộng hưởng cũng xãy ra khi f = f0 nhưng với biên độ nhỏ hơn cộng hưởng
lúc đầu rất nhiều.

Vậy hiện tượng cộng hưởng phụ thuộc vào yếu tố nào ?

Hiện tượng cộng hưởng phụ thuộc vào ma sát.


4) Ứng dụng và khắc phục hiện tượng cộng hưởng
+ Trường hợp có lợi:
Một em bé đưa võng nếu gây ra được hiện tượng cộng hưởng thì cũng làm
cho võng dao động mạnh

+ Trường hợp có hại :
Mọi vật đàn hồi đều là vật dao động như cầu, bệ máy, khung xe… nếu vì một
lí do nào đó dao động của nó cộng hưởng với một vật khác nó dao động lên
rất mạnh dễ gây nên tình trạng gãy, bể ….

- Hiện tượng cộng hưởng xãy ra khi nào? Nó phụ thuộc vào yếu tố nào?
- Hiện tưởng cộng hưởng có lợi hay có hại. Lấy một số thí dụ.
- Thế nào là sự tự dao động? Hệ tự dao động là gì? Chu kỳ, tần số,
biên độ của dao động tự do.

----HẾT---