BÀI GIẢNG VẬT LÝ 12_CB

Bài 4. DAO ĐỘNG TẮT DẦN
VÀ DAO ĐỘNG CƯỠNG BỨC.

GIÁO VIÊN:

TRẦN VIẾT THẮNG

TRƢỜNG THPT CHU VĂN AN TN


NỘI DUNG CƠ BẢN
I. Dao động tắt dần
II. Dao động duy trì
III.Dao động cƣỡng bức
IV.Hiện tƣợng cộng hƣởng


- Khi không có ma sát con lắc dao động điều hoà
với tần số riêng (fo). Gọi là tần số riêng vì nó chỉ
phụ thuộc vào các đặc tính của con lắc.


Các em hảy quan sát ?


DAO ĐỘNG TẮT DẦN VÀ
DAO ĐỘNG CƯỠNG BỨC
Tắt dần



Nƣớc
Nguyên nhân nào gây ra dao động tắt dần?
Hiện tượng tắt dần phụ thuộc yếu tố nào?

x

c)

o

t

t

Nhớt


1. Thế nào là dao động tắt dần ?
2. Giải thích
- Do lực cản của môi trƣờng làm cơ năng của con lắc
chuyển hóa thành các dạng năng lƣợng khác. Vì thế
làm biên độ của con lắc giảm dần và cuối cùng dừng
lại.
3. Ứng dụng (Sgk)


Dao động duy trì
Thế naò là dao động duy trì ?


Sự tự dao động

12
9

3
6

Dao động cƣỡng bức: tần số là tần số ngoại lực, biên độ
phụ thuộc ngoại lực.
Sự tự dao động: biên độ và tần số giống nhƣ khi vật dao
đôïng tự do.


Dao động cƣỡng bức.
1. Thế nào là dao động cƣỡng bức?
- Dao động chịu tác dụng của một ngoại lực cƣỡng bức
tuần hoàn gọi là dao động cƣỡng bức.


1. Thế nào là dao động cưỡng bức?
2. Ví dụ (Sgk)
3. Đặc điểm
- Dao động cƣỡng bức có biên độ không đổi và có tần
số bằng tần số của lực cƣỡng bức (f = fcb).
- Biên độ của dao động cƣỡng bức không chỉ phụ thuộc
vào biên độ của lực cƣỡng bức mà còn phụ thuộc vào
chênh lệch giữa tần số của lực cƣỡng bức và tần số
riêng của hệ . Khi fcb càng gần fo thì biên độ dao động
cƣỡng bức càng lớn.

Hình b

- Dao động của A mạnh nhất khi tần
số lực cưỡng bức (tần số ngoại lực) f
bằng tần số riêng f0 của A (f=f0)

-Cho B dao động tần số f. Thay đổi chiều dài của B để thay đổi f của nó.


IV. Hiện tượng cộng hưởng
1. Định nghĩa:
- Hiện tƣợng biên độ dao động cƣỡng bức tăng đến giá trị
cực đại khi tần số f của lực cƣỡng bức tiến đến bằng tần số
riêng fo của hệ dao động gọi là hiện tƣợng cộng hƣởng.
- Điều kiện fcb = fo


IV. Hiện tượng cộng hưởng
1. Định nghĩa:
2. Giải thích (Sgk)
3. Tầm quan trọng của hiện tượng cộng
hưởng
- Cộng hưởng có hại: hệ dao động như toà
nhà, cầu, bệ máy, khung xe …
- Cộng hưởng có lợi: hộp đàn của các đàn
ghita, viôlon …


Sự tự dao động




CỦNG CỐ
2.Nguyên nhân gây ra dao động tắt dần là do?
a.biên độ dao động giảm dần.
b.lực ma sát và lực cản của không khí.
c.dao động không còn là dao động điều hòa.
d.có ngoại lực tuần hoàn tác dụng vào hệ.


Củng cố
3.Điều kiện để có dao động cưỡng bức?
a.Có ngoại lực tác dụng vào hệ dao động.
b.Biên động dao động thay đổi.
c.Có ngoại lực tuần hoàn tác dụng vào hệ.
d.Do có lực ma sát tác dụng vào hệ.


1. Nhận xét nào sau đây là không đúng.
A. Dao động tắt dần càng nhanh nếu lực cản của môi
trƣờng càng lớn.
B. Dao động duy trì có chu kì bằng chu kì dao động
riêng của con lắc .
C. Dao động cƣỡng bức có tần số bằng tần số của lực
cƣỡng bức.
D. Biên độ của dao động cƣỡng bức không phụ thuộc
vào tần số lực cƣỡng bức.


2. Phát biểu nào sau đây là không đúng ?