TRƯỜNG THCS TÂN TRƯỜNG
ĐỀ THI VÀO LỚP 10 THPT NĂM 2015-2016
ĐÈ THI THỬ LẦN I
MÔN NGỮ VĂN
(Thời gian làm bài 120 phút)
CÂU 1 (2,0 điểm)
Cho đoạn trích:
“ Trong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức để trăng trối lại điều gì, hình như chỉ có tình cha con là
không thể chết được, anh đưa tay vào túi, móc lấy cây lược đưa cho tôi và nhìn tôi một hồi lâu. Tôi không
đủ lời lẽ để tả lại cái nhìn ấy, chỉ biết rằng, cho đến bây giờ, thỉnh thoảng tôi cứ nhớ lại đôi mắt của
anh”
a. Nêu tên tác phẩm, tác giả của đoạn trích?
b. Theo em tại sao tác giả lại viết “chỉ có tình cha con là không thể chết được” và tại sao nhân vật tôi
(ông Ba) lại “không đủ lời lẽ để tả lại cái nhìn” của đôi mắt ông Sáu?
Câu 2 (3,0 điểm):
Trong văn bản “Cổng trường mở ra”, Lý Lan viết: “Mẹ sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh
cổng, rồi buông tay mà nói:“Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con”.
Từ việc người mẹ không “cầm tay” dắt tay con đi tiếp mà “buông tay” để con tự đi, hãy viết một bài văn
ngắn khoảng 01 trang giấy thi bàn về tính tự lập.
CÂU 3 (5,0 điểm)
Những cảm nhận tinh tế, sâu sắc của nhà thơ Hữu Thỉnh về sự biến đổi của trời đất từ cuối hạ sang
đầu thu qua bài thơ “Sang thu”.
Đáp án đề thi thử vào lớp 10 môn Văn - THCS Tân Trường năm 2015
CÂU 1(2,0 điểm)
a. (0,5): Nêu đúng tên tác giả, tác phẩm, viết đúng chỉnh tả, mỗi ý được 0,25.
- Tác phẩm: Chiếc lược ngà.
(0,5)
+ Vì sao cần tự lập? Vì tự lập có có tác dụng : (0,5)
- Giúp con người có ý thức rèn luyện để hoàn thiện bản thân.
- Giúp con người thích nghi với hoàn cảnh, vượt qua mọi thử thách. Mỗi lứa tuổi, mỗi hoàn cảnh việc thể
hiện tính tự lập khác nhau.
- Người tự lập sẽ năng động không ỷ lại vào người khác.
- Tự lập nhưng vẫn cần biết liên kết với người khác để tạo ra sức mạnh tập thể.
+ Làm thế nào để tự lập ? (0,5): Cần có các yếu tố nhất định như tự tin, các kĩ năng sống…Phải biết phê
phán những kẻ ích kỉ, dựa dẫm (lấy dẫn chứng minh họa – dẫn chứng từ thực tế, dẫn chứng trong văn
học)
+ Rút ra bài học nhận thức và hành động rèn luyện thái độ sống đúng đắn.(0,5)
- Mức tối đa (3,0) : Đảm bảo hoàn hảo yêu cầu về hình thức và nội dung.
- Mức chưa tối đa (0,25,0,5, 1,0, 1,5, 2,0, 2,5,…) : Chưa đạt yêu cầu hoàn hảo như ở mức tối đa.
- Mức chưa đạt : Làm không đúng yêu cầu về nội dung và hình thức.
Khi chấm cần lưu ý: GV chấm bài thống nhất để chia mức độ điểm theo cấu trúc bài nghị luận cho hợp lí,
bài viết đảm bảo yêu cầu về hình thức và nội dung ở mức tối đa mới chấm điểm ở mức tối đa.
CÂU 3(5, 0đ)
1. Yêu cầu về hình thức: (0,5)
- Làm dúng kiểu bài nghị luận văn học, bố cục hợp lí, rõ ràng, diễn đạt lưu loát, không mắc
lỗi chính tả, dùng từ trong sáng, câu, đoạn đúng ngữ pháp.
- Biết kết hợp phương thức nghị luận với các yếu tố miêu tả, biểu cảm, tự sự một cách linh hoạt, lời
văn chặt chẽ, có cảm xúc.
2. Yêu cầu về nội dung (4,5)
Bài viết có thể trình bày theo các cách khác nhau song cần có các ý cơ bản sau:
* Cảm nhận chung (1,0): “Sang thu” là bài thơ ngũ ngôn gồm 3 khổ. Với số câu từ khiêm tốn ấy, Hữu
Thỉnh đã miêu tả thật hàm súc cái khoảnh khắc giao mùa từ hạ sang thu; bộc lộ cảm xúc bâng khuâng,
vương vấn trước đất trời trong trẻo đồng thời kín đáo thể hiện những suy nghĩ, triết lý của mình về cuộc
sống.
+ Thiên nhiên được nhà thơ quan sát ở không gian vừa dài rộng vừa cao vời với những cảnh vật hữu hình,
cụ thể:
“Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã”
. Hai câu thơ tạo nên một cặp đăng đối rất tự nhiên gần với vẻ đẹp của thơ cổ. Dòng sông không cuồn
cuộn, gấp gáp như trong những ngày mưa lũ mùa hạ mà lắng lại êm đềm. Từ láy cùng nghệ thuật nhân
hoá “dềnh dàng” miêu tả rất thực và sống động đặc điểm dòng chảy hiền hoà của sông mùa thu. Tương
phản với sông, “chim bắt đầu vội vã”. Nhạy cảm với sự thay đổi của thời tiết, bầy chim trời chuẩn bị
hành trình bay về phương Nam tránh rét.
+ Cảm giác giao mùa được diễn tả thú vị qua hình ảnh nhân hoá- ẩn dụ:
“Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”
. Hai câu thơ tả mây. Động từ “vắt” gợi liên tưởng đám mây như dải lụa, như tấm khăn voan của người
thiếu nữ lửng lơ trên bầu trời nửa còn đang là mùa hạ, nửa đã nghiêng về mùa thu.
. Lấy không gian, mượn cảnh vật để miêu tả bước đi thời gian rõ ràng là sáng tạo riêng, độc đáo của Hữu
Thỉnh. Câu thơ nhờ vậy sống động, có hồn hơn; hình ảnh cụ thể, mới mẻ hơn. Bức tranh mùa thu mỗi lúc
mỗi hiện rõ với vẻ đẹp vô cùng quyến rũ…
- Từ sự cảm nhận về mùa thu, nhà thơ hướng dần vào tâm tưởng. (1,0)
+ Hai khổ thơ trước, mùa thu được cảm nhận trực tiếp bằng thị giác, khứu giác, xúc giác; được quan sát
theo trình tự không gian từ gần đến xa, từ cao xuống thấp. Khổ 3, mùa thu được khẳng định bằng những
đoán nhận, kinh nghiệm, đối chiếu; được quan sát theo trình tự thời gian từ quá khứ đến hiện tại, từ hạ
sang thu, hướng dần vào tâm tưởng:
“Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi”
.Nắng rực rỡ, chói chang; mưa ào ạt, xối xả; sấm đột ngột, mạnh mẽ là những đặc điểm của thiên nhiên