Tuần: 11
Tiết: 22

 Giáo án Vật Lý 12 – Ban cơ bản

Trường THPT Phú Hữu

CÁC MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU (tiết 1)
I. MỤC TIÊU
- Phát biểu được định luật Ôm đối với đoạn mạch xoay chiều chỉ có điện trở thuần, chỉ có tụ điện, chỉ có
cuộn cảm thuần.
- Phát biểu được tác dụng của tụ điện, của cuộn cảm đối với dòng điện xoay chiều.
- Viết được công thức tính dung kháng, cảm kháng.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: Chuẩn bị dao động ký điện tử, ampe kế, vôn kế, điện trở, tụ điện, cuộn cảm.
2. Học sinh: Ôn lại các công thức về tụ điện : q = Cu; i = ±

dq
di
; suất điện động tự cảm: e = ± L .
dt
dt

III. TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Tiết 1.
Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ: Nêu giá trị tức thời, giá trị cực đại và giá trị hiệu dụng của cường độ
dòng điện và điện áp xoay chiều.
Hoạt động 2 (10 phút): Tìm hiểu độ lệch pha giữa điện áp và cường độ dòng điện xoay chiều.
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Nội dung cơ bản

Ghi nhận biểu thức của u và i
Giới thiệu biểu thức của u và i
U
trên đoạn mạch chỉ có R.
trên đoạn mạch chỉ có R.
Với: I =
là cường độ hiệu dụng của
Thực hiện C1.
Yêu cầu học sinh thực hiện
R
Thực hiện C2.
C1.
dòng điện qua đoạn mạch chỉ có R.
Nêu các kết luận về mối liên hệ
Yêu cầu học sinh thực hiện
Kết luận: + Cường độ hiệu dụng trong
giữa cường độ dòng điện và điện mạch điện xoay chiều chỉ có điện trở có
C2.
Yêu cầu học sinh nêu các kết áp trên đoạn mạch xoay chiều giá trị bằng thương số giữa điện áp hiệu
luận về mối liên hệ giữa cường chỉ có điện trở thuần R.
dụng và điện trở của mạch.
độ dòng điện và điện áp trên
+ Cường độ tức thời trong mạch chỉ có
đoạn mạch xoay chiều chỉ có
điện trở cùng pha với điện áp tức thời hai
điện trở thuần R.
đầu mạch.
Hoạt động 4 (25 phút): Tìm hiểu đoạn mạch xoay chiều chỉ có tụ điện.
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

chiều.

Tụ điện C không cho dòng điện không đổi
đi qua (cản trở hoàn toàn) nhưng lại cho
dòng điện xoay chiều đi qua.
2. Khảo sát mạch điện xoay chiều chỉ có tụ
điện

Đặt vào hai đầu đoạn mạch chỉ có tụ điện C
một điện áp xoay chiều u = U 2 cosωt thì
trên đoạn mạch sẽ có dòng điện xoay chiều

Thực hiện C3.

có cường độ i = I 2 cos(ωt +
Ghi nhận biểu thức của u và i
trên đoạn mạch xoay chiều chỉ
có tụ điện.

π
) chạy qua
2

U
U
Với: I = ωCU = 1 =
là cường độ
ZC
ωC


dung kháng của mạch.
+ Trong mạch chỉ chứa tụ điện, cường độ
dòng điện sớm pha

π
so với điện áp hai
2

đầu tụ điện (hoặc điện áp ở hai đầu tụ điện
trể pha

π
so với cường độ dòng điện).
2

3. Ý nghĩa của dung kháng
Dung kháng ZC =
Nêu ý nghĩa của dung kháng
Dẫn dắt để học sinh nêu ý
nghĩa của dung kháng.

1
là đặc trưng cho
ωC

tính cản trở dòng điện xoay chiều của tụ
điện.
Nếu điện dung C của tụ điện và tần số góc
ω của dòng điện càng lớn thì ZC càng nhỏ và
dòng điện xoay chiều bị cản trở càng ít.