Bộ khoa học và công nghệ

Bộ xây dựng

Trờng kỹ thuật Cơ giới Cơ khí xây dựng Việt-Xô số 1

Báo cáo tổng kết
Nhiệm vụ Hợp tác Quốc tế về KH&CN theo Nghị định th
Nghiên cứu, chế tạo các loại mô hình học cụ
tiên tiến phục vụ việc đào tạo công nhân
kỹ thuật lành nghề trong ngành
Cơ, Điện và Máy xây dựng

Chủ nhiệm đề tài: Bùi Văn Dũng

6297
07/02/2007

Vĩnh Phúc - 2007

Tài liệu này đợc chuẩn bị trên cơ sở kết quả thực hiện Đề tài nghiên cứu
cấp Nhà nớc theo nghị định th Việt Nam - Hungary năm 2003.


Mục lục:
STT

I.
II.
2.1.
2.1.1.

Mục lục
3
Lời mở đầu
4
Nội dung chính của báo cáo
6
Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nớc và trong nớc
6
Tình hình nghiên cứu ngoài nớc
6
Tình hình nghiên cứu trong nớc
8
Lựa chọn đối tợng nghiên cứu
9
Những nội dung đã thực hiện
11
Khảo sát hệ thống đào tạo, nhu cầu phát triển chơng trình
11
dạy nghề tại Hungary đặc biệt về các nghề thuỷ lực, khí nén
và điện
Hệ thống giáo dục dới đại học, cao đẳng của Hungary
11
Phổ thông Cơ sở (từ lớp 1 đến lớp 8)
11
Phổ thông Trung học (từ lớp 9 đến lớp 12).
11
Các trờng dạy nghề - đào tạo công nhân
12
Nội dung đổi mới chơng trình dạy nghề gồm 4 nội dung
14

với việc đào tạo công nhân lành nghề trên phạm vi toàn quốc.
Tổng quát hóa và đánh giá kết quả thu đợc
31
Kết luận và kiến nghị
32
Kết luận
32
Kiến nghị
33
Tài liệu tham khảo
35
Phụ lục ảnh
36
1


Bài tóm tắt
Theo Hợp đồng thực hiện Đề tài số 09/2003/HĐ-HTQT ngày 2 tháng 5
năm 2003 đã đợc ký kết, các kết quả chính của Đề tài đợc tóm tắt nh sau:
1.

Khảo sát các trờng đào tạo công nhân trong nớc: đa số các trờng đều
sử dụng các trang bị dạy học qúa cũ, đồng thời còn thiếu rất nhiều so với
1 lớp học sinh dạy học.

2.

Khảo sát hệ thống đào tạo nghề và hệ thống sản xuất mô hình học cụ ở
Hungary: nhóm nghiên cứu đã thăm và làm việc với 05 doanh nghiệp
Hungary để tìm phơng án khả thi trong quá trình mua sắm, thử nghiệm

I. Lời mở đầu
Trên cơ sở chiến lợc đào tạo nguồn nhân lực của ngành xây dựng đến
năm 2010 và tầm nhìn năm 2020, Trờng kỹ thuật cơ giới, cơ khí xây dựng
Việt-Xô số 1 đã xây dựng Đề án phát triển của trờng đến 2010. Một trong
những nhiệm vụ của Đề án là cải tạo cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ nhiệm vụ
chính là dạy học và học, trong đó đặc biệt quan trọng là xây dựng một hệ
thống mô hình học cụ tiên tiến phục vụ đắc lực cho công tác giảng dạy.
Hungary là một trong những nớc có hệ thống đào tạo tiên tiến từ
những năm còn thuộc hệ thống xã hội chủ nghĩa. Ngày nay, mặc dù có nhiều
biến đổi về thể chế chính trị, Hungary vẫn giữ đợc truyền thống chú trọng
đến công tác đào tạo đội ngũ cán bộ công nhân kỹ thuật chuyên ngành để
nhanh chóng nắm bắt đợc những công nghệ và kỹ thuật mới. Hungary cũng
là nớc có nhiều điểm tơng đồng với Việt Nam trong quá trình chuyển đổi và
phát triển đất nớc, chính vì vậy mà Trờng kỹ thuật cơ giới cơ khí xây dựng
Việt-Xô số 1 đã chọn Hungary làm đối tác để phối hợp nghiên cứu, chuyển
giao công nghệ trong lĩnh vực đào tạo, dạy nghề bằng mô hình học cụ.
Chủ trơng hợp tác để phát triển của Trờng kỹ thuật cơ giới cơ khí xây
dựng Việt-Xô đã đợc Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ đánh giá cao
và tạo điều kiện cho nhà trờng xúc tiến các hoạt động liên quan. Bộ Xây
dựng đã có công văn số 1087/BXD-HTQT ngày 16/7/2002 gửi Bộ Khoa học
và Công nghệ về việc đề nghị đa đề xuất của Trờng kỹ thuật cơ giới cơ khí
xây dựng Việt-Xô số 1 vào chơng trình hợp tác giữa Việt Nam và Hungary.
Bộ Khoa học và Công nghệ đã có Quyết định số 36/QĐ-BKHCN ngày
13/01/2003 phê duyệt nhiệm vụ hợp tác giữa hai nớc do Trờng kỹ thuật cơ
giới cơ khí xây dựng Việt-Xô số 1 làm chủ trì, đề tài nghiên cứu có tên:
Nghiên cứu, chế tạo các loại mô hình học cụ tiên tiến phục vụ việc đào tạo
công nhân kỹ thuật lành nghề trong ngành Cơ, Điện và Máy xây dựng.
Theo Hợp đồng thực hiện Đề tài số 09/2003/HĐ-HTQT ngày 02/5/2003
đợc ký kết, nhiệm vụ chính của Đề tài là:
- Khảo sát các trờng đào tạo công nhân trong nớc;

các học viên thực hành thao tác, bảo quản và xử lý các sự cố kỹ thuật.
Ngay trong những năm 90 của thế kỷ XX, trớc khi chuyển đổi thể chế
chính trị, và đặc biệt sau năm 1990, Hungary cũng nh nhiều quốc gia thuộc
EU, và những quốc gia chuẩn bị gia nhập EU khác đã có một hệ thống đào tạo
công nhân lành nghề tiên tiến, thông qua đó đã đào tạo đợc một đội ngũ công
nhân có chất lợng cao, kịp thời đối phó với các nhu cầu của sản xuất trong
nớc, sau khi Hungary tiến hành cổ phần hoá, t nhân hoá, các công ty đa
quốc gia của các nớc phơng Tây mua các cơ sở của Hungary cũng nh đầu
t xây dựng các cơ sở mới. Bên cạnh việc cải tổ hệ thống chính trị, hệ thống
quản lý nhà nớc, Hungary đã đặc biệt chú trọng tới việc đào tạo đội ngũ công
nhân kỹ thuật chuyên sâu để nhanh chóng nắm bắt các kỹ thuật và công nghệ
mới. Đây cũng là một yếu tố quan trọng giúp Hungary nhanh chóng hội nhập
vào nền kinh tế quốc tế.
Hungary đã tiến hành cải tổ hệ thống giáo dục, đã xây dựng chiến lợc
10 năm, 20 năm cho việc đào tạo đội ngũ công nhân kỹ thuật- cán bộ kỹ
thuật-chuyên gia đầu ngành. Trong từng ngành đã quy hoạch một cách cụ thể
về nội dung, số lợng, phơng thức đào tạo cho từng cấp. Đặc biệt đã chú
5


trọng đầu t thích đáng cho việc đào tạo đội ngũ công nhân kỹ thuật lành nghề
đủ về số lợng và chất lợng.
Phơng châm của Hungary là ngay sau khi tốt nghiệp phổ thông cơ sở,
học sinh phần lớn vào học tại các trờng trung học chuyên ngành, chỉ một số
ít tiếp tục học tại các trờng trung học phổ thông, và sau đó tới cao đẳng và
đại học. Theo số liệu năm 2001, thì sau khi tốt nghiệp phổ thông cơ sở, 70 %
học sinh tiếp tục học tại các trờng trung học chuyên ngành. Hầu hết các học
sinh sau khi tốt nghiệp các trờng trung học chuyên ngành đều thạo một
chuyên ngành và có thể làm việc của một công nhân kỹ thuật. Tuy nhiên, các
học sinh này, nếu có đủ khả năng, có nguyên vọng, sau khi tham gia thi tuyển

nhân kỹ thuật chính là ngời thực hiện cụ thể các ý tởng, sáng chế của các
chuyên gia kỹ thuật, công nghệ. Công nhân kỹ thuật chính là ngời trực tiếp
sản xuất ra mọi của cải vật chất cho xã hội.
Việc nghiên cứu các mô hình học cụ trong nớc có nhiều hạn chế, một
phần do điều kiện kinh tế cha cho phép đầu t bài bản, đồng bộ và hiện đại,
một phần do nhận thức của các cơ sở đào tạo còn hạn chế, t duy bóc ngắn,
cắn dài đã hạn chế đầu t cho giảng dạy và đào tạo, dẫn đến tình trạng học
chay khá phổ biến.
Do đó, nâng cao khả năng nghiên cứu thiết kế và chế tạo trong nớc
các mô hình học cụ tiên tiến, có khả năng cạnh tranh đợc với hàng ngoại
nhập do giá thành hạ và phù hợp với điều kiện giảng dạy và đào tạo trong
nớc là một nhu cầu cấp bách.
Trên cơ sở chiến lợc đào tạo nguồn nhân lực của ngành xây dựng đến
năm 2010 và tầm nhìn 2020, Trờng kỹ thuật cơ giới, cơ khí xây dựng ViệtXô số 1 đã xây dựng đề án phát triển của Trờng đến năm 2010. Một trong
những nhiệm vụ của dự án là cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ
công tác giảng dạy và học tập, trong đó đặc biệt quan trọng là xây dựng một
hệ thống mô hình học cụ tiên tiến phục vụ có hiệu quả cho công tác đào tạo.
Trong quá trình thực hiện đề tài, nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát
trực tiếp và gián tiếp với 5 cơ sở:
1. Công ty sản xuất và cung ứng thiết bị dạy học dạy nghề Văn Lang.
2. Công ty TNHH thơng mại và phát triển công nghệ Ngân Giang.
7


3. Công ty thiết bị đào tạo và phát triển công nghệ Ngọc Huy.
4. Trung tâm thiết bị dạy nghề-Tổng cục Dạy nghề.
5. Cơ sở sản xuất đồ dùng học tập, Trờng THXD công trình đô thị.

2.2. Lựa chọn đối tợng nghiên cứu:
Vì sao phải chọn các mô hình thuỷ lực khí nén và điện tự động?

hình có tính chất đặc trng để mua một số mô hình mẫu, các chi tiết và cụm
chi tiết của Hungary cũng nh ở trong nớc bao gồm:
1- Mô hình thang máy
2- Mô hình cửa tự động
3- Mô hình điện máy phay, máy tiện, máy phát điện 3 pha và mô hình
điều khiển máy động cơ bằng bán dẫn.
8


4- Một số thiết bị chi tiết thuỷ lực phục vụ cho việc xây dựng các bài
giảng về thuỷ lực.
Qua khảo sát trong và ngoài nớc về tình hình đào tạo nghề cho thấy
vai trò quan trọng của hệ thống, tính khoa học của các chơng trình đào tạo
với sự hỗ trợ đắc lực của các trang thiết bị, đặc biệt là mô hình học cụ mô
phỏng theo thực tế. Việc đầu t nghiên cứu ứng dụng và lựa chọn các mô hình
học cụ để tiến tới sản xuất, áp dụng rộng rãi trong các cơ sở đào tạo là cần
thiết, góp phần đắc lực nâng cao chất lợng đào tạo.
Một trong những con đờng ngắn nhất để ứng dụng công nghệ tiên tiến
về mô hình học cụ là hợp tác với các nớc đi trớc trong lĩnh vực này và
Hungary là một đối tác thích hợp để thực hiện. Việc khảo sát kỹ tình hình
trong nớc, kết hợp với khảo sát tại nớc bạn để chọn ra một số mô hình học
cụ có tính đại diện để nhập, làm cơ sở nghiên cứu chế tạo trong nớc, phát huy
nội lực là hớng tiếp cận hợp lý. Căn cứ vào những mô hình, tài liệu và thực tế
yêu cầu của nhà trờng. Đề tài đã lựa chọn thiết kế và sản xuất một số mô
hình, bài giảng có tính sát thực tế, dễ hiểu và có tính phát triển hiện đại bao
gồm:
1- Mô hình tổng hợp lắp đặt thiết bị điện dân dụng công nghiệp, thực
hành lập trình PLC trên máy tính.
2- Mô hình hệ thống máy khoan tự động và phân loại sản phẩm bằng
nguồn khí nén.

- Trung học dạy nghề: Là trờng Trung học dành cho mọi học sinh đã
hoàn thành chơng trình Phổ thông Cơ sở, không tham gia thi đầu vào Trung
học Phổ thông cơ bản, hoặc tham gia thi mà không đạt yêu cầu hoặc những
học sinh không có nhu cầu đào tạo cơ bản để đi vào các trờng đại học và cao
đẳng ( đây là một đặc điểm xã hội của Hungary cũng nh ở các nớc phát
triển khác, không giống với hoàn cảnh Việt Nam, khi cha mẹ luôn tìm mọi
cách cho con mình vào học tại các trờng đại học và cao đẳng ).
Chơng trình học tập của các trờng Trung học dạy nghề ít mang tính
hàn lâm, đi sâu vào các nội dung mang tính áp dụng, thực tế. Ngoài các môn
học lý thuyết, một phần chơng trình bắt buộc là đào tạo nghề. Sau khi tốt
nghiệp đa số học sinh của hệ này sẽ đi làm, không tiếp tục học tập tại các bậc
học cao hơn. Luật pháp vẫn cho phép các học sinh này tham gia thi vào các
trờng đại học và cao đẳng. Tuy nhiên, do chơng trình giảng dạy ít mang
10


tính hàn lâm, lý thuyết cơ bản mà chủ yếu nặng về thực hành, nên học sinh
của hệ Trung học dạy nghề ít khi đạt yêu cầu để đợc nhận vào các trờng đại
học và cao đẳng.
c. Các trờng dạy nghề - đào tạo công nhân:
Loại hình đào tạo thứ ba đối với thanh thiếu niên tại Hungary là các
trờng đào tạo công nhân kỹ thuật. Sau khi kết thúc Phổ thông Cơ sở (lớp 1 lớp 8), các học sinh không đủ khả năng vào học tại hai loại trờng Trung học
nêu trên sẽ thi vào các trờng dạy nghề đào tạo công nhân. Hiện nay ở
Hungary có tới 89 trờng đào tạo trung cấp kỹ thuật và công nhân kỹ thuật,
trong khi số trờng Đại học quốc gia, dân lập, quân sự, giáo phái chỉ trên 20
trong tổng số dân là khoảng 10 Triệu ngời. Điều này chứng tỏ đờng lối phát
triển giáo dục của Hungary là nhằm bảo đảm số lợng hợp lý ngời lao động
cho thị trờng lao động trong nớc cũng nh khu vực Châu Âu, bảo đảm sự
cân đối về thành phần và trình độ chuyên môn giữa tỷ lệ trên đại học, đại học
và cao đẳng, trung cấp kỹ thuật, công nhân lành nghề và lao động đơn giản.

Trung tâm Châu Âu, có một nền khoa học và công nghệ tơng đối phát triển,
sự ổn định về mặt xã hội, môi trờng đầu t hấp dẫn, thì muốn thu hút đầu t
nớc ngoài vào đất nớc mình, cần phải cung cấp cho các nhà đầu t một lực
lợng lao động có trình độ chuyên môn cao, có một trình độ ngoại ngữ nhất
định đủ để sử dụng trong công việc, cũng nh tự đào tạo lấy cho bản thân.
Để giải quyết các vấn đề tồn tại nêu trên, Chính phủ Hungary đã giao
cho Bộ Giáo dục đề xuất và thực hiện một chơng trình tổng thể nhằm phát
triển một hệ thống các trờng dạy nghề, cải cách các môn học, đa giảng dạy
ngoại ngữ, tin học vào chơng trình bắt buộc học tập, khuyến khích học sinh
tham gia vào mạng Internet của ngành giáo dục (Sulinet), quy định rõ tỷ lệ số
giờ giữa lý thuyết và thực hành đối với từng ngành nghề chuyên môn cụ thể.
Nhằm giảm chi phí đào tạo, thời gian đào tạo, giúp thanh niên sớm có
cơ hội tìm việc, tự khẳng định bản thân mình, Chơng trình này cũng đề xuất
tuyển học sinh đầu vào các trờng dạy nghề một cách linh hoạt. Tại Hungary
cũng thờng xuyên có các học sinh mới học hết lớp 8-Phổ thông cơ sở thì thôi
học, hoặc đang học lớp 9, lớp 10, lớp 11 thì bỏ học do nhiều nguyên nhân
khác nhau, do vậy để giải quyết vấn đề này, tại cùng một trờng dạy nghề, khi
tuyển học sinh thì áp dụng tiêu chí về yêu cầu của ngành nghề mà nhận học
sinh có trình độ khác nhau :
12


Học sinh mới học hết lớp 10 cũng đợc nhận vào học các ngành có thời
gian là 02 năm, có yêu cầu trình độ thấp hơn nh: Thợ hàn, thợ tiện, cơ khí,
thợ làm khuôn mẫu, làm khuôn đúc, đánh bóng, mài. Đối với các ngành có
yêu cầu chuyên môn cao nh thợ lắp máy, tin học, bảo quản và sửa chữa thang
máy thì đầu vào bắt buộc phải là đã tốt nghiệp phổ thông trung học.
2.3.1.2. Nội dung đổi mới chơng trình dạy nghề gồm 4 nội dung :
a.


nhà trờng.

13


2.3.1.3. Các dự án cụ thể để đạt đợc 4 nội dung nêu trên:
a. Dự án nâng cao trình độ ngoại ngữ:
Dự án nhằm nâng cao trình độ ngoại ngữ cho các giáo viên dạy ngoại
ngữ, cũng nh cho cả các giáo viên dạy chuyên môn. Thông qua dự án, nâng
cao khả năng đối thoại nói chung của giáo viên, ngôn ngữ kỹ thuật trong giảng
dạy chuyên môn. Mục tiêu của dự án là nhằm chuẩn bị để tạo điều kiện thuận
lợi hơn cho các giáo viên, học sinh và công nhân Hungary trong các mối quan
hệ chuyên môn giữa các nớc thành viên EU. Thông qua thực hiện dự án,
nâng cao vai trò của ngoại ngữ trong học tập, xây dựng các bài giảng ngoại
ngữ, từ điển kỹ thuật chuyên ngành cũng nh xây dựng kỹ năng giảng dạy
ngoại ngữ cho các đối tợng là học sinh học nghề, không có năng lực học tập
nh tại các trờng đại học và cao đẳng.
b. Dự án về tin học:
Dự án nhằm xây dựng và phát triển các điều kiện vật chất và con ngời
trong lĩnh vực tin học tại các trờng dạy nghề nh kiến thức cơ bản về tin học,
các kỹ năng sử dụng mạng Internet, cung cấp trang thiết bị, sử dụng trong các
giờ giảng dạy cũng nh hớng dẫn cho giáo viên, và học sinh sử dụng ngoài
giờ lên lớp. Xây dựng mạng lới cán bộ bảo quản, vận hành và quản lý thờng
xuyên của mạng tin học trong nhà trờng. Để hỗ trợ cho việc thực hiện thành
công dự án phổ biến tin học trong các nhà trờng, trong đó có các trờng đào
tạo công nhân, cho đội ngũ giáo viên, cũng nh cho các bậc cha mẹ nắm đợc
nội dung học tập của con em mình tại trờng, trực tiếp trao đổi với nhà trờng,
Bộ Giáo dục Hungary, thông qua dự án đã xây dựng một mạng tin học gọi là
Sulinet. Mạng Sulinet này không chỉ là mạng nội bộ tại nớc Hungary mà nó
còn đợc nối với một số mạng của một số nớc khác trong vùng và EU.

Chơng trình, do một Quốc vụ khanh ( tơng đơng Thứ trởng ) làm chủ
tịch. Uỷ ban gồm có các cơ quan chức năng giúp việc nh Ban cố vấn, Ban
điều phối, Ban chính sách và Ban Kiểm tra. Các uỷ viên của Hội đồng Đào tạo
nghề Quốc gia, các đại diện của một số tổ chức quan trọng tham gia chơng
trình là thành viên của các Ban nêu trên. Uỷ ban chỉ đạo quốc gia nhóm họp
mỗi tháng một lần để ra các quyết định quan trọng nh thông báo các đấu
thầu cung cấp trang thiết bị, tìm kiếm và sử dụng các nguồn kinh phí của
chơng trình, xây dựng hoặc bổ sung các quy định v.v.
15


- Ban điều hành giúp việc cho Uỷ ban chỉ đạo quốc gia, Ban điều hành
họp giao ban mỗi tuần một lần. Nhiệm vụ của Ban điều hành là phối hợp hài
hoà, điều phối, theo dõi tình hình thực hiện các hoạt động từng phần của toàn
bộ chơng trình. Về chuyên môn, Ban điều hành chuẩn bị các kế hoạch tài
chính, các kế hoạch triển khai cũng nh các báo cáo về tình hình thực hiện kế
hoạch cho Uỷ ban chỉ đạo quốc gia.
- Để hỗ trợ cho việc thực hiện thành công Chơng trình, Uỷ ban chỉ đạo
quốc gia tổ chức các cuộc hội nghị, hội thảo để phổ biến, giới thiệu các kinh
nghiệm, các kết quả đã đạt đợc cũng nh các tồn tại cần khắc phục, giám sát
việc in và phát hành các tài liệu liên quan, giới thiệu các nghiên cứu, mạng
lới các trờng học và tổ chức tham gia chơng trình, các nhiệm vụ đang đợc
triển khai
- Các nghiên cứu về hoạt động của các trờng dạy nghề giúp cho sự
phân tích các tác động về mặt xã hội của Chơng trình, giám sát việc thực
hiện các mục tiêu của Chơng trình, kiến nghị các vấn đề cần sửa đổi trong
quá trình thực hiện, kiến nghị xây dựng các nội dung mới trong khuôn khổ
Chơng trình. Mục tiêu của các hoạt động giám sát là dựa vào các chỉ tiêu đề
ra trong khi xây dựng chơng trình để tiến hành quản lý và đánh giá hiệu quả
của Chơng trình, các tác động của nó tới xã hội. Việc đánh giá, giám sát,

môn của mình, theo kịp và thích ứng với nhu cầu thay đổi liên tục của xã hội
đối với lực lợng lao động.
c. Trong quá trình đổi mới, phát triển chơng trình, phơng pháp
giảng dạy nghề, cần xây dựng, củng cố quan hệ hợp tác với các tổ chức nghề
nghiệp và xã hội nh Phòng Thơng mại- công nghiệp, các tổ chức t vấn việc
làm, các hiệp hội công nghiệp v.vđể lấy ý kiến phân tích hệ thống giảng
dạy, đào tạo công nhân, trung cấp kỹ thuật đang đợc vận hành cũng nh các
sáng kiến phục vụ việc chuẩn bị ra quyết sách của Chính phủ trong lĩnh vực
này. Cần xây dựng quan hệ hợp tác, nâng cao sự quan tâm của các tổ chức sản
xuất đối với việc đào tạo thực hành nhằm nâng cao hơn trình độ thực hành cho
các học sinh để khởi nghiệp đợc thuận lợi.
d. Một tiền đề quan trọng trong việc nâng cao trình độ chuyên môn cho
học sinh là Nhà nớc phải đầu t về điều kiện vật chất phục vụ cho công tác
giảng dạy và học tập, cụ thể là hiện đại hoá, nâng cấp các trang thiết bị, dụng
cụ giảng dạy trong nhà trờng một cách có kế hoạch trên cơ sở các bài học
17


kinh nghiệm trớc đây. Trong khi lựa chọn các trang thiết bị, dụng cụ giảng
dạy, cần chú ý chọn các loại có thể kích thích sự quan tâm, hứng thú của học
sinh.
e .Điều kiện tiên quyết trong việc áp dụng thành công các phơng
pháp giảng dạy, học tập mới là việc chuẩn bị đội ngũ giáo viên để họ có thể áp
dụng các phơng pháp s phạm hiện đại, kỹ năng truyền đạt các bài thực
hành, bổ túc các kiến thức mới và sử dụng có hiệu quả các trang thiết bị, học
cụ dùng trong giảng dạy hiện tại cũng nh các trang thiết bị thế hệ mới sẽ
đợc trang bị trong khuôn khổ Chơng trình. Cần chú ý đặc biệt trong việc bổ
túc nâng cao trình độ, phơng pháp s phạm đối với các giáo viên văn hoá và
chuyên môn giảng dạy các lớp có số học sinh đầu vào mới học hết lớp 8 phổ
thông (không thi đỗ vào các trờng phổ thông trung học), vì số học sinh này

cần xây dựng một hệ thống thông tin đồng bộ, hiện đại sao cho các cơ sở đào
tạo, các nhà trờng, nhà quản lý trong cả nớc có thể trao đổi kinh nghiệm,
cung cấp thông tin với nhau.
2.3.1.7. Các quy định về chơng trình giảng dạy:
a. Học lý thuyết:
+ Đào tạo tại các trờng dạy nghề Hungary gồm đào tạo về lý thuyết và
thực hành theo các quy định về chất lợng đào tạo do Bộ trởng phụ trách về
chất lợng đào tạo đề ra.
+ Học lý thuyết đợc thực hiện tại các trờng dạy nghề.
+ Học thực hành đợc tổ chức hoặc ngay tại các trờng dạy nghề, hoặc
tại các xởng thực hành của các công ty, các tổ chức kinh tế hoặc công ty t
nhân, dựa trên cơ sở hợp đồng hoặc thoả thuận của sinh viên với các trờng
dạy nghề, nơi mà có đủ các điều kiện cần thiết cho việc đào tạo thực hành,
phù hợp với các quy định liên quan.
+ Đối với các học sinh đi học tại các trờng dạy nghề của Hungary để
đạt đợc chứng chỉ nghề nghiệp thứ nhất sẽ không phải đóng học phí. Kinh
phí cho hoạt động dạy nghề này do Ngân sách nhà nớc cấp. Nếu một cá nhân
đi học tiếp để nhận tiếp chứng chỉ nghề nghiệp thứ hai thì phải đóng học phí
cho trờng đào tạo. Đối với các học sinh học nghề lần đầu, Nhà nớc cấm các
trờng đào tạo công nhân, các cơ quan cung cấp đào tạo thực hành thu học phí
hoặc các đóng góp khác khi tổ chức học thực hành cho học sinh, hoặc lấy lý
do để bảo đảm các điều kiện cần thiết cho việc dạy thực hành. Nếu bất kỳ tổ
19


chức tham gia dạy nghề nào vi phạm các điều cấm nêu trên sẽ bị đình chỉ
tham gia công tác đào tạo nghề trong thời hạn nhiều nhất là 05 năm.
+ Khi tổ chức dạy cả lý thuyết và thực hành ngay tại các trờng dạy
nghề, các giáo viên và chuyên gia tham gia giảng dạy phải có đủ các chứng
chỉ chuyên môn cần thiết theo luật định.

hành ;
2) nêu rõ các cá nhân hoặc tổ chức chịu trách nhiệm về việc cung cấp
các điều kiện học tập cho học sinh ;
3) danh sách giáo viên hớng dẫn thực hành cũng nh thanh tra học
sinh ;
4) thoả thuận phải bằng văn bản và đợc cơ quan cấp kinh phí phê
duyệt để bảo đảm việc cấp kinh phí đủ cho hoạt động giảng dạy.
b. Đào tạo thực hành:
+ Việc đào tạo thực hành cho học sinh chỉ đợc thực hiện với điều kiện
học sinh có đầy đủ sức khoẻ và nhà xởng có đủ điều kiện an toàn lao động.
+ Cơ quan tổ chức dạy thực hành phải giới thiệu các hớng dẫn và quy
tắc an toàn lao động cho học sinh trớc khi thực tập.
+ Cơ quan tổ chức dạy thực hành phải bảo đảm khám sức khoẻ định kỳ
cho các học sinh suốt trong cả quá trình dạy thực hành của khoá học.
+ Đối với học sinh học nghề dới 18 tuổi, thời gian tham gia học thực
hành không đợc quá 07 giờ trong một ngày; đối với học sinh trên 18 tuổi,
không quá 08 giờ trong một ngày.
+ Số giờ tham gia thực hành trong ngày của học sinh sẽ đợc giảm theo
tỷ lệ , nếu ngời lao động tại nơi học sinh thực hành có số giờ làm việc ngắn
hơn là 07 giờ.
+ Đối với học sinh học nghề dới 18 tuổi, thời gian học thực hành trong
một ngày là thời gian từ 06.00 giờ tới 22.00 giờ. Học sinh thực tập phải đợc
nghỉ ít nhất là 16 giờ giữa hai ngày (tính từ cuối giờ thực hành của ngày hôm
trớc đến đầu giờ thực hành của ngày hôm sau).
+ Nếu thời gian tham dự học thực hành trong một ngày kéo dài quá 06
giờ thì học sinh cũng đợc hởng chế độ nghỉ giải lao trong ngày nh chế độ
cho các ngời lao động tại cơ sở.

21


và không phải học lu ban một năm nữa. Đội ngũ giáo viên của trờng dạy
22


nghề sẽ là tổ chức đa ra quyết định này, có tham khảo ý kiến tại các cơ sở tổ
chức dạy thực hành.
+ Cơ sở tổ chức dạy thực hành có trách nhiệm phải lập sổ theo dõi học
thực hành cho từng học sinh. Sổ theo dõi này phải bao gồm thông tin về các
mặt học tập chuyên môn, đánh giá thành tích học tập của từng học sinh. Cơ sở
dạy thực hành sẽ giao cho trờng đào tạo công nhân ( nơi học sinh đang học
tập ) khi đợc yêu cầu để trao đổi thông tin và t vấn lẫn nhau.
2.3.2. Khảo sát hệ thống sản xuất mô hình học cụ ở Hungary
Nhằm tìm hiểu khả năng của các đơn vị đã và đang sản xuất mô hình
học cụ, nhóm nghiên cứu đã thăm và làm việc với 05 doanh nghiệp Hungary
để tìm phơng án khả thi trong quá trình mua sắm, thử nghiệm hớng tới sản
xuất lắp ráp đồng bộ trong nớc. Các doanh nghiệp Hungary đã khảo sát gồm:
1. Chi nhánh Bosch-Hungary: chuyên sản xuất linh kiện, chi tiết, lắp
các mô hình giảng dạy về thuỷ lực. Đây là chi nhánh của Bosch tại Hungary,
cung cấp sản phẩm cho các trờng trên đất Hungary, cũng nh xuất khẩu khắp
thế giới.
2. Công ty Rexroth : chuyên sản xuất các mô hình về thuỷ lực, tơng tự
nh Bosch.
3. Công ty Festo : chuyên sản xuất linh kiện, chi tiết thuỷ lực dùng
trong cả thực tế, mô hình giảng dạy và các bài giảng về thuỷ lực, hệ thống
điện trong máy công cụ, điện lực.
4. Công ty Betamatik : sản xuất các loại mô hình học cụ thông dụng
cho các trờng phổ thông, dạy nghề.
5. Trờng đào tạo công nhân Ganz Abraham và trờng đào tạo công
nhân của tổ hợp luyện kim Dunaujvaros.
Sau thời gian nghiên cứu, khảo sát, nhóm nghiên cứu đã tập trung sự

nghề, các mô hình học cụ sẽ giúp cho sự hớng dẫn của ngời giáo viên, đồng
thời tạo cho học sinh sự hng phấn, t duy trong quá trình học.
Trên cơ sở chức năng của phơng tiện dạy học, một cách tổng quát có
thể chia phơng tiện dạy học thành hai nhóm:
1. Phơng tiện dùng trực tiếp dạy học.
2. Phơng tiện hỗ trợ và điều khiển quá trình dạy học.
- Những nguyên tắc chế tạo phơng tiện dạy học:
24