Phân tích truy ện ng ắn Chi ếc lá cu ối cùng c ủa nhà v ăn O. Hen-ri.
BÀI LÀM
Cách đâ y 86 n ăm, trên b ầu tr ờ
i v ăn h ọc n ư
ớc M ĩ, m ột ngôi sao sáng đã l ặn. Ngôi sao ấy là o.
Hen-ri. S ự ra đi c ủa ông qu ả th ật, đã đ
ể l ại cho nhân dân n ư
ớc M ĩ nhi ều ti ếc nu ối. Th ế
nh ư
ng, đú ng nh ư có ng ư
ời đã nói: “V ăn h ọc n ằm ngoài nh ữ
ng đ
ị nh lu ật c ủa b ăng ho ại, ch ỉ
mình nó không th ừ
a nh ận cái ch ết” M ặc dù ngôi sáng ấy l ặn khá lâu r ồi song d ư quang c ủ
a
nó v ẫn lâp lánh to ả sáng trên nh ữ
ng trang v ăn mà ông o. Hen-ri đ
ể l ại cho đ
ời . S ự nghi ệp
sáng tác c ủa ông không đ
ồ s ộ nh ư M.Gor đki, L.Tônxlôi nh ư
ng h ầu h ết các tác ph ẩm mà nhà
v ăn vi ết ra đ
ều có giá tr ị l ớ
n. Chi ếc lá cu ối cùng là m ột trong nh ữ
ng tác ph ẩm nh ư th ế.
Ti ếp xúc v ớ
i thiên truy ện ng ắn Chi ếc lá cu ối cùng, ta s ẽ đ
ư
ợ c nhà v ăn đ

ti ền ra thuê nh ữ
ng c ăn phòng t ối om và v ẽ nh ữ
ng b ứ
c v ẽ bình th ư
ờn g đ
ổ kiêm s ống. H ọ
ch ăm ch ỉ làm ăn là th ế mà nghèo v ẫn hoàn nghèo, thi ếu th ốn v ẫn hoàn thi ếu th ốn. Ta t ư
ởn g
nh ư h ọ s ống trong hôm nay mà ch ẳng đ
ến h ết ngày mai. Nh ữ
ng ho ạ s ĩ (Giôn-xi, Xiu, B ơ
men) trong ý th ứ
c h ọ v ẫn mu ốn h ẹn m ột cu ộc s ống t ốt đ
ẹp , m ột t ư
ơn g lai xán l ạn. Th ế nh ư
ng
c ơ h ội l ại ch ư
a mm
ỉ cư
ời v ớ
i h ọ. Thành ra h ọ ch ỉ còn bi ết ch ờ đ
ợi v ớ
i tình c ảm mông lung,
huy ễn t ư
ởn g . Rõ ràng ta nh ận th ấy o. Hen-ri không thi v ị hoá cu ộc s ống. Ngòi bút c ủa ông
hư
ớn g v ề hi ện th ự
c, tái hi ện chân th ự
c nh ữ
ng c ảnh đ

ơn g .
Ngu ồn th ư
ơn g c ủa tác gi ả rung lên khi nhân v ật g ặp tình hu ống éo le. Ông t ỏ ra r ất quan tâm
tớ
i s ố ph ận c ủa nh ữ
ng con ng ư
ời này. Ông th ư
ơn g c ảm cho Giôn-xi, m ột “ph ụ n ữ nh ỏ bé”,
thi ếu máu vì nh ữ
ng c ơ
n gió hiu hiu, b ị m ắc ch ứ
ng b ệnh viêm ph ổi. Ông đ
ồn g tình v ớ
i ư
ớc m ơ
chính đáng c ủa bác B ơ
- men: mu ốn có m ột ki ệt tác đ
ể l ại cho đ
ời . V ớ
i Bơ
- men, tác gi ả th ấy
con ng ư
ời này th ật đá ng th ư
ơn g . Ông đã “ngoài sáu m ư
ơi ”, đã “múa cây bút v ẽ b ốn m ư
ơi
n ăm” mà v ẫn không “v ơ
i tớ
i đ
ư

n th ế! Nh ư
ng càng trong s ự đắ
n g cay, đen t ối tâm h ồn con
ng ườ
i càng to ả sáng và ngát h ươ
n g . Nhà v ăn đã phát hi ện ra trên đầ
m bùn, trên th ảo nguyên
hoang d ại b ỗng r ự
c cháy sáng lên “ng ọn l ử
a Đ
a n- cô” ng ọn l ử
a c ủa tình th ươ
n g yêu c ủa con
ng ườ
i vớ
i con ng ườ
i.
Tr ướ
c h ết, ông mu ốn bày t ỏ thái độ ca ng ợ
i v ề nét đẹ
p trung trinh c ủa Xiu và Giôn-xi. V ớ
i
ông, ở h ọ có m ột tình h ạn r ất đẹ
p đẽ
, trong sáng và r ất đáng trân tr ọng. Cu ộc s ống nghèo
kh ổ, s ở thích t ươ
n g đồ
n g , tình c ờ đã giúp h ọ xích l ại g ần nhau. Khi Giôn-xi b ị b ệnh, Xiu
không lãnh đạ
m , không th ờ ơ, không b ỏ m ặc b ạn. Ng ượ

c ở
“bên c ạnh” b ạn để s ăn sóc, luôn tìm cách độ
n g viên an ủi Giôn-xi: “Ông bác s ĩ đã nói v ớ
i ch ị
là em s ẽ chóng hình ph ục thôi (...) kh ả n ăng kh ỏe là m ườ
i ph ần ch ắc chín". Th ự
c ra, đây là
m ột l ờ
i nói d ối. Nh ư
ng s ự nói d ối c ủa Xiu, trong hoàn c ảnh này không h ề có t ội. S ự nói d ối
c ủa cô ch ẳng qua ch ỉ là s ự b ất đắ
c d ĩ, xu ất phát t ừ tình yêu th ươ
n g b ạn, muôn giúp b ạn b ứ
t
lo l ắng và có ni ềm tin, ni ềm hi v ọng vào cu ộc s ống. Tình yêu th ươ
n g c ủa Xiu không ch ỉ th ể
hi ện qua l ờ
i nói mà còn bi ểu l ộ qua vi ệc làm c ụ th ể. Cô n ấu cháo cho b ạn ăn. Cô d ồn tâm
sứ
c để v ẽ nhi ều tranh ản h để ki ếm ti ền ch ăm sóc cho Giôn-xi. Tình c ảm c ủa Xiu là tình c ảm
chân thành. Tình c ảm ây làm ta r ư
ng r ư
ng c ảm độ
n g . Trong thâm tâm Xiu, Giôn-xi là m ột
ng ườ
i em ru ột. Cô đã ch ăm b ẵm b ạn theo c ấp độ tình c ảm máu tht,
ị chân tình ấy .
Bơ
- men, ng ườ
i ho ạ s ĩ già, c ũng là nhân v ật đượ

c
m ồm” ấy v ẫn ti ềm ẩn lòng th ươ
n g con ng ườ
i “Chà, t ội nghi ệp cô bé Giôn-xi”.
Lòng yêu th ươ
n g ấy d ườ
n g nh ư là m ột để
i m gợ
i hứ
ng, là m ột để
i m kh ơ
i ngu ồn để bác B ơ
men sáng tác lên m ột b ứ
c tranh ki ệt tác? Có th ể là nh ư th ế. S ự nguy kch
ị có liên quan đế
n sự
s ống còn c ủa m ột con ng ườ
i d ườ
n g nh ư đã thôi thúc trái tim bác ph ải làn m ột đề
i u gì đó để
giúp h ọ. Và th ế là trong m ột đê m kh ủng khi ếp, b ất ch ấp c ả m ư
a gió bác B ơ
- men đã âm th ầm
m ột mình cùng v ớ
i chi ếc đè n, chi ếc thang, chi ếc bút lông ng ồi hí hoáy v ẽ chi ếc lá th ườ
ng
xuân. Cu ối cùng v ớ
i s ự c ố’ g ắng, v ớ
i sứ
c m ạnh c ủa tình yêu th ươ

+ Nếu như người viết đưa dẫn các sự kiện, các nhân v ật b ắt sát vào dòng m ạch phát tri ển
của cốt truyện hơn nữa thì bài viết s ẽ cô đọng và sáng h ơn nhi ều.
+ Trong hài còn một vài câu thô c ứng, còn m ội vài t ừ dùng không được chu ẩn xác (Ví nh ư ở
trường hợp: “Nó không chỉ là sự mãn nguyện, thoả ước mơ của bác mà nó còn là bức tranh
cứu người”)