Giải quyết tình huống liên quan tới tội trộm cắp tài sản
Đề bài: A là học sinh lớp 1 thường được bố đưa đón đi học. 17h
ngày 25 tháng 08 năm 2011, sau khi tan học, trong khi A đang
đứng ở cổng trường chờ bố đến đón thì Nguyễn Văn B thấy A đeo 1
sợi dây chuyền nên lại gần và hỏi “Cháu tên là gì?” Cháu A lễ phép
trả lời câu hỏi của B. Sau đó, B liên tiếp hỏi A một số câu hỏi như:
cháu bao nhiêu tuổi, cháu học lớp nào, cô giáo cháu tên gì, nhà
cháu ở đâu… Trong lúc hỏi chuyện, B xoa đầu A rồi tháo một sợi
dây chuyền vàng đeo trên cổ A. Sau khi kết thúc vài ba câu hỏi, B
bỏ đi cùng chiếc dây chuyền vàng vừa tháo được. Chiếc dây
chuyền vàng của A trị giá 5 triệu đồng.
Về vụ án trên có các quan điểm sau:
a. B phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
b. B phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản.
c.

B

phạm

tội

cướp

giật

tài

sản.

Hỏi:

đoạt có đặc điểm khách quan là lén lút và ý thức chủ quan của


người thực hiện cũng là lén lút. Hành vi chiếm đoạt được coi là lén
lút nếu được thực hiện bằng hình thức mà hình thức đó có khả
năng không cho phép người chủ tài sản biết có hành vi chiếm đoạt
khi hành vi đó xảy ra. Việc che dấu này chỉ đòi hỏi với chủ tài sản,
còn đối với những người khác có thể là công khai.
+ Tài sản là đối tượng của trộm cắp tài sản là tài sản đang có chủ.
Hành vi trộm cắp phải là lén lút chiếm đoạt tài sản đang có chủ.
Tài sản đang có chủ là tài sản đang trong sự chiếm hữu của người
khác, nghĩa là đang nằm trong sự chi phối về mặt thực tế của chủ
tài sản hoặc người có trách nhiệm. Hoặc, tài sản còn trong khu vực
quản lí, bảo quản của chủ tài sản.
Trong vụ án này, vật mà B chiếm đoạt là sợi dây chuyền vàng – là
một vật nhỏ, dễ cất dấu trong người. Như vậy, tội trộm cắp tài sản
của B đã hoàn thành khi B dấu được dây chuyền trong người. Hành
vi chiếm đoạt tài sản của B lén lút không cho A biết bằng cách “ B
liên tiếp hỏi A một số câu hỏi như: cháu bao nhiêu tuổi, cháu học
lớp nào, cô giáo cháu tên gì, nhà cháu ở đâu… Trong lúc hỏi
chuyện, B xoa đầu A rồi tháo một sợi dây chuyền vàng đeo trên cổ
A”. Tài sản là chiếc dây chuyền đang có chủ - sợi dây chuyền đang
trong sự chiếm hữu của A, nghĩa là đang nằm trong sự chi phối về
mặt thực tế của A.
Từ những phân tích trên ta có thể khẳng định B đã lén lút chiếm
đoạt sợi dây chuyển vàng của A. Do vậy, hành vi phạm tội của B
thoản mãn các dấu hiệu của CTTP tội trộm cắp tài sản.


2. Giả sử khi thấy B tháo dây chuyền thì A cầm lấy tay B và nói:

tài sản ( sơ hở này có thể là sẵn có hay do người phạm tội tạo ra)
nhanh chóng tiếp cận, nhanh chóng chiếm đoạt tài sản và nhanh
chóng lẩn tránh. Thông thường hình thức nhanh chóng chiếm đoạt
có thể là giật lấy tài sản, giành lấy tài sản và nhanh chóng tẩu
thoát. Với thủ đoạt này, người phạm tội mong muốn chủ tài sản
không kịp có điều kiện phản ứng ngăn cản việc chiếm đoạt tài sản
và do vậy hoàn toàn không có ý định dùng bất kì thủ đoạn nào
khác đối phó trực tiếp với chủ tài sản. Trong vụ án này, ban đầu B
thực hiện hành vi lén lút để tháo sợi dây chuyền của A nhưng thật
không may cho B là bị A phát hiện và nắm lấy tay. Trong tình
huống đó B đã giật mạnh sợi dây chuyền mà nhanh chóng bỏ chạy
để A không kịp có điều kiện phản ứng ngăn cản việc chiếm đoạt tài
sản của B mặt khác, A mới học lớp 1 nên A chưa đủ khả năng để
ngăn cản được hành vi của B.
Như vậy, trong trường hợp này tội danh của B đã thay đổi, lúc này
tội trộm cắp tài sản của B đã chuyển hóa thành tội cướp giật tài
sản.
3. Giả sử chiếc dây chuyền mà B chiếm đoạt được là vàng giả thì B
có phải chịu TNHS không? Tại sao?
Giả sử chiếc dây chuyền mà B chiếm đoạt được là vàng giả thì B có
phải chịu TNHS. Vì:


Khách thể trong vụ án này là quan hệ tài sản tuy nhiên do ý thức
chủ quan của B nên B đã sai lầm về khách thể: Khách thể của tội
phạm là quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ và bị tội phạm
xâm hại. Sai lầm về khách thể là sự hiểu lầm của chủ thể về tính
chất của quan hệ xã hội mà hành vi của họ xâm hại tới. Trong
trường hợp sai lầm về khách thể, người phạm tội phỉa chịu trách
nhiệm hình sự về tội có khách thể mà họ cố ý định thực hiện hoặc