UBND HUYỆN MỸ HÀO
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN MỸ HÀO
Họ và tên tác giả : Lưu Thị Minh Tâm
Chức vụ
: Trưởng phòng
Đơn vị công tác: Phòng GD&ĐT huyện Mỹ Hào
Năm học: 2015 - 2016
Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Mỹ Hào
LÍ LỊCH
Họ và tên tác giả :Lưu Thị Minh Tâm
Chức vụ
: Trưởng phòng
Đơn vị công tác: Phòng GD&ĐT huyện Mỹ Hào
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN MỸ HÀO
hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo”.
Thực hiện quản lý dựa vào chuẩn là xu hướng trong nhiều thập kỷ gần
đây và ngày càng được mở rộng ra mọi sự vật, đối tượng ở các lĩnh vực của
kinh tế - xã hội, lĩnh vực giáo dục cũng không là ngoại lệ. Ở nước ta, Bộ Giáo
dục và Đào tạo cũng đã ban hành Quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung
học cơ sở, giáo viên trung học phổ thông1. “Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung
học là hệ thống các yêu cầu cơ bản đối với giáo viên trung học về phẩm chất
chính trị, đạo đức, lối sống; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ”. Hai trong bốn
mục đích của việc ban hành quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học, là:
“Làm cơ sở để đánh giá, xếp loại giáo viên hằng năm phục vụ công tác xây
dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ giáo viên
trung học; Làm cơ sở để xây dựng, phát triển chương trình đào tạo, bồi dưỡng
giáo viên trung học”.
Cho đến nay, giáo dục phổ thông ở nước ta đã xây dựng được một đội
ngũ nhà giáo các cấp tương đối đồng bộ về cơ cấu, đủ về số lượng, có phẩm
chất đạo đức và ý thức chính trị, trình độ năng lực chuyên môn, nghiệp vụ. Tỷ
lệ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn trình độ đào tạo ở các cấp học khá cao
(tiểu học 99,5%; THCS 99,2%, THPT 99,6%). Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện
nay là chất lượng nhà giáo không đồng đều, vẫn còn một tỷ lệ đáng kể giáo
viên chưa thật sự đổi mới hiệu quả phương pháp dạy học (PPDH), kiểm tra
đánh giá và giáo dục học sinh và chưa biết cách tạo động lực hay phát huy tính
tích cực, sáng tạo của học sinh trong học tập và rèn luyện nhân cách. Nói cách
1
Ban hành kèm theo Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT, ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo
Lưu Thị Minh Tâm
cũng đang có những khó khăn nhất định nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới căn
bản và toàn diện giáo dục, nhất là trong việc tiếp tục xây dựng và phát triển đội
ngũ giáo viên có phẩm chất tốt, năng lực chuyên môn vững vàng, có khả năng
đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn cách mạng mới. Một trong những giải pháp
nhằm ổn định và nâng cao chất lượng giáo dục một cách bền vững trong các
Lưu Thị Minh Tâm
Phòng GD&ĐT huyện Mỹ Hào 5
Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Mỹ Hào
trường THCS huyện Mỹ Hào là phải chú trọng khâu quản lý bồi dưỡng và phát
triển đội ngũ giáo viên của các trường THCS theo định hướng chuẩn nghề
nghiệp.
Chính vì những lý do trên, bản thân chọn đề tài nghiên cứu: "Một số biện pháp
phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Mỹ Hào" nhằm góp phần
nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ sở trong huyện.
* Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới:
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn phát triển đội ngũ giáo viên
THCS đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường THCS
ở huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên góp phần nâng cao chất lượng, đáp ứng yêu
cầu mới của giáo dục.
* Với phạm vi nghiên cứu là:
- Giới hạn địa bàn nghiên cứu: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu công tác
phát triển đội ngũ giáo viên THCS huyện Mỹ Hào theo chuẩn hiện nay.
- Giới hạn thời gian nghiên cứu: Số liệu được thu thập từ năm học 2012
– 2013 đến năm học 2014 – 2015.
- Giới hạn đối tượng điều tra: cán bộ quản lý (hiệu trưởng, phó hiệu
trưởng, tổ trưởng chuyên môn); giáo viên và học sinh.
B. PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH:
người, có thể hiểu quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các
quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người, phát triển phù hợp với
quy luật, đạt tới mục đích đã đề ra.
Cần phải hiểu khái niệm quản lý đầy đủ, bao hàm những khía cạnh sau:
- Đối tượng tác động của quản lý là một hệ thống hoàn chỉnh. Hệ thống
đó được cấu tạo liên kết hữu cơ từ nhiều yếu tố, theo một quy luật nhất định;
phù hợp với điều kiện khách quan.
- Quản lý bao giờ cũng là hoạt động hướng đích, có mục tiêu xác định.
- Hệ thống quản lý gồm có 2 phân hệ. Đó là sự liên kết giữa chủ thể
quản lý và đối tượng quản lý, đây là quan hệ ra lệnh – phục tùng, không đồng
cấp và có tính bắt buộc. Tuy nhiên, quản lý có khả năng thích nghi giữa chủ thể
với đối tượng quản lý và ngược lại.
- Tác động của quản lý thường mang tính chất tổng hợp, hệ thống tác
động quản lý gồm nhiều giải pháp khác nhau nhằm đưa hệ thống tiếp cận mục
tiêu, và nếu xét về mặt công nghệ là sự vận động thông tin.
- Cơ sở của quản lý là các quy luật khách quan và điều kiện thực tiễn của
môi trường.
Lưu Thị Minh Tâm
Phòng GD&ĐT huyện Mỹ Hào 7
Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Mỹ Hào
- Mục tiêu cuối cùng của quản lý là tạo ra, tăng thêm và bảo vệ lợi ích
của con người, bởi thực chất của quản lý là quản lý con người và vì lợi ích của
con người.
2. Quản lý giáo dục và quản lý nhà trường
Có thể khẳng định, giáo dục và quản lý giáo dục là tồn tại song hành.
Nếu nói giáo dục là hiện tượng xã hội tồn tại lâu dài cùng với xã hội loài người
chung và quản lý trường THCS nói riêng là quản lý một quá trình gồm các bộ
phận chủ yếu là: Dạy – Học, tổ chức các nguồn lực và các mối quan hệ; trong
đó lấy quá trình dạy – học là trọng tâm. Quản lý nhà trường là thực hiện đường
lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà
trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục
tiêu đào tạo đối với Ngành giáo dục, đối với thế hệ trẻ và với từng học sinh.
Trọng tâm của việc quản lý nhà trường phổ thông là quản lý hoạt động dạy và
học tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác để
dần dần tiến tới mục tiêu giáo dục.
Quản lý giáo dục bao gồm 4 yếu tố, đó là: chủ thể quản lý (trên cơ sở
phương pháp và công cụ), đối tượng bị quản lý (gọi tắt là đối tượng quản lý),
khách thể quản lý và mục tiêu quản lý.
Trong thực tiễn, các yếu tố nêu trên không tách rời nhau mà ngược lại
chúng có quan hệ tương tác gắn bó với nhau. Chủ thể quản lý tạo ra những tác
nhân thông qua các phương pháp và các công cụ tác động lên đối tượng quản
lý, nơi tiếp nhận tác động của chủ thể quản lý và cùng với chủ thể quản lý hoạt
động theo một quỹ đạo nhằm cùng thực hiện mục tiêu của tổ chức. Khách thể
quản lý nằm ngoài hệ thống quản lý giáo dục. Nó là hệ thống khác hoặc các
ràng buộc của môi trường…Nó có thể chịu tác động hoặc tác động trở lại đến
hệ thống giáo dục. Vấn đề đặt ra đối với chủ thể quản lý là làm như thế nào để
cho những tác động từ phía khách thể quản lý đến giáo dục là tích cực, cùng
nhằm thực hiện mục tiêu chung.
Tóm lại, từ những khái niệm nêu trên về quản lý giáo dục cho ta thấy
bản chất đặc thù của hoạt động quản lý giáo dục chính là sự hoạt động có mục
đích, có kế hoạch, có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý theo
những quy luật khách quan nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo
dục đạt tới kết quả mong muốn.
3. Quản lý trường Trung học cơ sở :
Quản lý nhà trường nói chung là quản lý giáo dục được thực hiện trong
phạm vi xác định của một đơn vị giáo dục nhà trường, nhằm thực hiện nhiệm
Đứng đầu nhà trường là Hiệu trưởng. Hiệu trưởng là người chịu trách
nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường, do cơ quan nhà nước có thẩm
quyền bổ nhiệm và công nhận.
Hiệu trưởng THCS: chịu trách nhiệm quản lý nhiều nội dung như: Quản
lý hoạt động dạy học, giáo dục; quản lý nguồn nhân lực; quản lý cơ sở vật chất,
Lưu Thị Minh Tâm
Phòng GD&ĐT huyện Mỹ Hào 10
Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Mỹ Hào
tài chính; quản lý văn hóa nhà trường... Các nội dung quản lý này có mối quan
hệ tương hỗ, gắn bó với nhau, hướng tới kết quả học tập của học sinh.
4. Phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở theo chuẩn hiện nay:
Khái niệm đội ngũ giáo viên
“Giáo viên là người dạy học ở bậc phổ thông hoặc tương đương” [40].
Giáo viên trường trung học là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong
nhà trường, gồm: Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, giáo viên bộ môn, giáo viên
làm công tác Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (bí thư, phó bí thư hoặc
trợ lý thanh niên, cố vấn Đoàn) đối với trường trung học có cấp THPT, giáo
viên làm tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (đối với
trường trung học có cấp tiểu học hoặc cấp THCS).
Khái niệm “đội ngũ” được sử dụng khá rộng rãi và dùng để chỉ các tổ
chức trong xã hội như: Đội ngũ trí thức, đội ngũ giáo viên, đội ngũ thanh niên,
đội ngũ tình nguyện viên…Đó là sự gắn kết những cá thể với nhau, hoạt động
qua sự phân công, hợp tác lao động, là những người có chung mục đích, lợi ích
và ràng buộc với nhau bằng trách nhiệm pháp lý.
Đội ngũ giáo viên là một tập hợp những người làm nghề dạy học – giáo
dục, được tổ chức thành một lực lượng, cùng chung một nhiệm vụ, có đầy đủ
thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục, đào tạo của nhà trường.
Cụ thể đối cấp THCS, với vấn đề số lượng đội ngũ giáo viên cần phải
căn cứ trên tỷ lệ học sinh/ giáo viên theo yêu cầu của trường THCS chuẩn quốc
gia; chất lượng phải hướng tới chuẩn trình độ, chuẩn nghề nghiệp, yêu cầu của
nhà trường và những yêu cầu đổi mới hội nhập quốc tế; Cơ cấu phù hợp theo
chuyên môn (môn học và vị trí công tác).
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN
1. Phát triển đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu theo quy
định
Phát triển đội ngũ giáo viên đủ về số lượng: Đủ số lượng theo biên chế
được giao. Đủ khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ trong hiện tại cũng như các
giai đoạn kế tiếp. Có dự trữ cần thiết để đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ của nhà
trường THCS.
Phát triển đội ngũ giáo viên đồng bộ về cơ cấu: Có độ tuổi phù hợp theo
Luật lao động. Có cơ cấu hợp lý về các độ tuổi, đảm bảo sự kế thừa, kế tiếp
giữa các thế hệ. Có cơ cấu giới tính, cơ cấu vùng miền, cơ cấu dân tộc phù hợp
với yêu cầu của nhà trường và đặc điểm hoạt động sư phạm của các lĩnh vực
chuyên môn.
Lưu Thị Minh Tâm
Phòng GD&ĐT huyện Mỹ Hào 12
Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Mỹ Hào
Trong cơ chế phân cấp quản lý, Hiệu trưởng các trường THCS có quyền
trong công tác tuyển dụng, sử dụng đội ngũ giáo viên. Do vậy, việc phát triển
đội ngũ giáo viên đủ về số lượng là công việc đóng vai trò quan trọng hàng đầu
đối với mỗi nhà trường THCS. Hiệu trưởng có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch
tuyển dụng giáo viên sao cho đủ số lượng mà đã được cấp trên giao chỉ tiêu.
Đủ số lượng giáo viên sẽ giúp hoạt động dạy cũng như các hoạt động khác
Sau khi khảo sát chất lượng đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp,
để thực hiện công tác bồi dưỡng nâng chuẩn cho giáo viên, Hiệu trưởng cần
khảo sát nhu cầu bồi dưỡng.
Nhu cầu bồi dưỡng bao gồm nhu cầu của địa phương trong việc phát
triển nguồn nhân lực, nhu cầu của nhà trường trong việc xây dựng trường
chuẩn quốc gia và nhu cầu của cá nhân giáo viên trong việc thường xuyên nâng
cao trình độ để đáp ứng yêu cầu công việc và đổi mới giáo dục.
Dựa vào kết quả đánh giá nhu cầu nhà trường có cơ sở lập kế hoạch bồi
dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên nhằm đạt các chỉ
tiêu đề ra về bồi dưỡng trong năm học, bồi dưỡng ngắn hạn, bồi dưỡng và đào
tạo dài hạn (đảm bảo ít nhất có 30% giáo viên đạt tiêu chuẩn dạy giỏi từ cấp cơ
sở trở lên; Có phẩm chất đạo đức tốt; Không có giáo viên xếp loại yếu về
chuyên môn và đạo đức, có 100% giáo viên đạt chuẩn loại khá trở lên theo quy
định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học).
4. Nâng chuẩn trình độ cho giáo viên đáp ứng yêu cầu chuẩn quốc
gia.
Đội ngũ giáo viên được tuyển dụng đều đạt chuẩn về trình độ đào tạo
theo quy định. Tuy nhiên trong quá trình sử dụng, Hiệu trưởng nhà trường
không có kế hoạch nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ một cách thường
xuyên thì chất lượng của đội ngũ giáo viên sẽ không đáp ứng được sự thay đổi
và phát triển không ngừng của xã hội. Vì vậy, việc nâng chuẩn trình độ cho đội
ngũ giáo viên là việc làm thường xuyên, liên tục của mỗi nhà trường. Đồng
thời việc nâng chuẩn trình độ cho giáo viên cũng nhằm đáp ứng yêu cầu đạt
chuẩn quốc gia và quốc tế cho đội ngũ giáo viên trong thời đại hội nhập và phát
triển.
Nâng chuẩn trình độ cho đội ngũ giáo viên bằng nhiều cách:
Thứ nhất: Tạo điều kiện cho đội ngũ giáo viên được tham gia học tập
trên chuẩn.
Lưu Thị Minh Tâm
lý, mục tiêu, các giá trị phong cách lãnh đạo, quản lý, bầu không khí tâm lý…
Thể hiện thành hệ thống các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin, quy tắc ứng xử…
được xem là tốt đẹp và được mọi thành viên trong trường chấp nhận.
Xuất phát từ nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam.
Xuất phát từ nền văn hiến lâu đời của truyền thống hiếu học, truyền thống
Lưu Thị Minh Tâm
Phòng GD&ĐT huyện Mỹ Hào 15
Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Mỹ Hào
“Tôn sư trọng đạo” được kết tinh qua mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước
của ông cha ta. Văn hóa nhà trường đã được hình thành, duy trì và không
ngừng phát triển qua các thời kỳ lịch sử. Có thể khẳng định rằng: Trong những
năm gần đây, Đảng, Nhà nước và Ngành giáo dục đã phát động nhiều phong
trào thi đua, nhiều cuộc vận động lớn nhằm chấn chỉnh và nâng cao những giá
trị văn hóa nhà trường bằng việc thực hiện các cuộc vận động: “Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” theo Chỉ thị số 06-CT/TW của Bộ
chính trị; Thực hiện chỉ thị số 33/2006/CT-TTg của Thủ tướng chính phủ về
chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục; Thực hiện cuộc
vận động “Hai không với bốn nội dung”; Cuộc vận động: “Mỗi thầy giáo cô
giáo là tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo” và phong trào thi đua: “Xây
dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”… nhằm góp phần xây dựng văn
hóa nhà trường ngày càng phong phú, đa dạng và đạt chất lượng, hiệu quả ngày
càng cao hơn.
Xây dựng văn hóa nhà trường phù hợp, tích cực tạo ra các mối quan hệ
tốt đẹp giữa cán bộ, giáo viên, công nhân viên trong tập thể sư phạm, giữa giáo
viên và học sinh. Đồng thời tạo ra môi trường làm việc thoải mái, vui vẻ, lành
mạnh. Đó là nền tảng tinh thần cho sự sáng tạo – điều vô cùng quan trọng đối
với hoạt động sư phạm mà đối tượng là tri thức và con người.
Hiệu trưởng phải là người luôn luôn nuôi dưỡng văn hóa nhà trường
thông qua những việc làm cụ thể như:
- Chia sẻ tầm nhìn, sứ mệnh của nhà trường với cán bộ, giáo viên, nhân
viên.
- Giữ vai trò dẫn dắt (bằng các định hướng, chiến lược, mục tiêu…) thể
hiện uy tín. Khuyến khích và tích cực ủng hộ sự đổi mới, sự sáng tạo để giáo
viên phát triển tối đa khả năng của họ.
- Coi trọng việc đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để không
ngừng phát triển đội ngũ. Khuyến khích giáo viên tích cực hợp tác với đồng
nghiệp trong và ngoài nhà trường. Khuyến khích tinh thần hợp tác và kỹ năng
làm việc nhóm. Thúc đẩy sự đối thoại, trao đổi chuyên môn và chia sẻ kinh
nghiệm. Tạo điều kiện để mỗi giáo viên và học sinh đều có cơ hội thể hiện khả
năng, năng lực.
- Tạo dựng bầu không khí cởi mở, dân chủ và văn minh.
Hiệu trưởng là người lãnh đạo để tạo lập ra văn hóa của nhà trường (cái
gì mà hiệu trưởng muốn hướng tới, muốn xây dựng). Triết lý của người hiệu
Lưu Thị Minh Tâm
Phòng GD&ĐT huyện Mỹ Hào 17
Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Mỹ Hào
trưởng ảnh hưởng đến văn hóa nhà trường (triết lý cá nhân của mỗi hiệu trưởng
là khác nhau dẫn đến văn hóa của mỗi nhà trường là khác nhau).
Như vậy, việc xây dựng văn hóa nhà trường lành mạnh là tạo môi trường
thuận lợi để đội ngũ giáo viên làm việc mang lại hiệu quả cao nhất.
III. CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH:
Trong quá trình thực hiện sáng kiến, tôi đã sử dụng những phương pháp
Khảo sát trên đối tượng CBQL các trường và giáo viên một số trường
THCS trên địa bàn huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên.
Tham khảo tài liệu, sách, báo, tạp chí, trang thông tin mạng điện tử có
liên quan đến nội dung của đề tài.
4. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia :
Trao đổi, trưng cầu ý kiến một số cán bộ lãnh đạo và CBQL giáo dục,
quản lý nhà nước và chuyên gia về giáo dục.
5. Phương pháp phỏng vấn:
Trao đổi với một số CBQL, giáo viên cốt cán; lãnh đạo, chuyên viên Phòng
GD&ĐT...
6. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm :
Nghiên cứu một số kế hoạch, báo cáo tổng kết của một số trường THCS
huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên; một số hồ sơ báo cáo thống kê số liệu tổng hợp
đánh giá, kế hoạch phát triển giáo dục, công tác bồi dưỡng giáo viên hàng năm
hoặc từng giai đoạn, chiến lược phát triển giáo dục huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng
Yên, của Sở GD&ĐT Hưng Yên, Bộ GD&ĐT và các văn bản chỉ đạo...
7. Phương pháp khảo nghiệm :
Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất tại một
số trường THCS huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên nhằm kiểm tra hiệu quả của
các biện pháp nêu ra.
8. Phương pháp thống kê :
Xử lý các số liệu trên phiếu điều tra, khảo sát bằng các thuật toán và
phần mềm phân tích số liệu.
Lưu Thị Minh Tâm
Phòng GD&ĐT huyện Mỹ Hào 19
Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Mỹ Hào
Lưu Thị Minh Tâm
Phòng GD&ĐT huyện Mỹ Hào 20
Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Mỹ Hào
chính sách pháp luật của Nhà nước; không vi phạm những quy định của Ngành
và không vi phạm đạo đức nhà giáo. Tuy nhiên lại không đi sâu tìm hiểu những
vấn đề bên trong như những mâu thuẫn của đội ngũ giáo viên tại khu cư trú,
những mâu thuẫn, xích mích trong nội bộ gia đình; những biểu hiện vi phạm
đạo đức thuộc thuần phong mỹ tục của gia đình, dòng họ, quê hương... Hoặc
việc đánh giá năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục, về vấn đề
này hầu hết các Hiệu trưởng các trường được phỏng vấn thì công tác này ít
được quan tâm. Nguyên nhân là do nhận thức của một bộ phận cán bộ quản lý
chỉ coi trọng chất lượng giảng dạy của giáo viên trên lớp, tỷ lệ học sinh lên lớp,
học sinh đạt học sinh tiên tiến, học sinh giỏi cấp trường, cấp tỉnh, học sinh tốt
nghiệp THCS, thi đỗ các trường THPT, đại học, cao đẳng mà xem nhẹ việc
thực hiện nhiệm vụ chính trị của bản thân đội ngũ cũng như việc quan tâm, tìm
hiểu tới đối tượng học sinh và môi trường giáo dục nơi công tác.
1. Đối với giáo viên
Hầu hết giáo viên được tuyển dụng đều đạt chuẩn về trình độ theo quy
định của Bộ và Nhà nước. Tuy nhiên, qua một thời gian công tác nếu giáo viên
không được bồi dưỡng thêm về kiến thức, về chuyên môn nghiệp vụ thì sẽ ảnh
hưởng đến quá trình công tác của mỗi cá nhân. Do vậy, nhu cầu bồi dưỡng của
đội ngũ giáo viên là rất cao. Giáo viên không chỉ có nhu cầu bồi dưỡng về kiến
thức thuộc lĩnh vực công tác mà còn có nhu cầu ở tất cả các lĩnh vực liên quan
đến quá trình công tác. Trong đó, việc bồi dưỡng về trình độ chính trị, trình độ
tin học và ngoại ngữ là nhu cầu giữ vị trí hàng đầu. Bởi: Bồi dưỡng về trình độ
chính trị giúp cho đội ngũ giáo viên hiểu sâu hơn về chủ trương, đường lối của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Từ đó mỗi giáo viên nhận thức sâu
trình độ chuyên môn nghiệp vụ, được bồi dưỡng về đổi mới phương pháp dạy
học, bồi dưỡng về sử dụng thiết bị hiện đại, bồi dưỡng về các vấn đề xã hội
phục vụ cho công tác giáo dục và đào tạo. Nhu cầu của nhà trường là như vậy,
tuy nhiên trong thời gian qua do kinh phí hạn hẹp của các nhà trường. Nên việc
cử đội ngũ giáo viên đi tập huấn còn rất hạn chế. Mỗi bộ môn chỉ cử một giáo
viên đi tiếp thu sau đó về phổ biến quán triệt lại cho đội ngũ giáo viên của nhà
trường. Với việc làm như hiện nay chỉ mới tháo gỡ được giảm kinh phí nhưng
lại ảnh hưởng đến hậu quả của việc bồi dưỡng. Do vậy, nhu cầu của nhà trường
là rất lớn nhưng kinh phí có hạn nên việc bồi dưỡng còn nhiều hạn chế.
3. Đối với địa phương
Lưu Thị Minh Tâm
Phòng GD&ĐT huyện Mỹ Hào 22
Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Mỹ Hào
Bên cạnh nhu cầu bồi dưỡng của các nhà trường là rất lớn thì ở mỗi địa
phương nhu cầu bồi dưỡng cũng vô cùng cần thiết bởi vì có bồi dưỡng thì năng
lực và trình độ của đội ngũ giáo viên mới được nâng cao. Địa bàn huyện Mỹ
Hào trong nhiều năm qua đã rất quan tâm đến nhu cầu bồi dưỡng và đã triển
khai khá hiệu quả. Đội ngũ giáo viên huyện Mỹ Hào đã được bồi dưỡng trên
tất cả các lĩnh vực nhằm nâng cao năng lực và trình độ để phục vụ tốt sự
nghiệp giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay và cho tương lai.
Những chính sách trong sử dụng, đãi ngộ, đào tạo và bồi dưỡng của hiệu
trưởng các trường, của địa phương cũng như những chính sách chung của nhà
nước tuy còn hạn chế song một phần nào đó đã tạo điều kiện, động viên,
khuyến khích đội ngũ giáo viên yên tâm công tác, gắn bó với nghề và hoàn
thành tốt nhiệm vụ được phân công đảm nhiệm.
*KHÓ KHĂN VÀ HẠN CHẾ
Cơ sở vật chất của các trường THCS huyện Mỹ Hào tuy đã được đầu tư
lại có nhu cầu chuyển về những môi trường thuận lợi hơn; một bộ phận giáo
viên nữ đang trong độ tuổi sinh sản, giáo viên đang thời kỳ nuôi con nhỏ… đã
dẫn đến biến động trong đội ngũ làm cho đội ngũ luôn trong tình trạng thiếu
cục bộ; một số giáo viên và cán bộ quản lý có năng lực cũng có nhu cầu xin
chuyển về các trường trung tâm của huyện dẫn đến việc thiếu giáo viên giỏi và
cán bộ quản lý giỏi.
Chất lượng đội ngũ giáo viên còn chưa đồng đều, phần lớn có phẩm chất
chính trị, động cơ phấn đấu tốt, có đủ năng lực giảng dạy nhưng vẫn còn một
bộ phận giáo viên hạn chế về chuyên môn, chưa đáp ứng được nhu cầu đổi mới
chương trình giáo dục phổ thông. Chính vì vậy việc đổi mới phương pháp
giảng dạy, sử dụng trang thiết bị dạy học hiện đại, rèn luyện kỹ năng, phương
pháp tư duy độc lập sáng tạo, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học
sinh của nhiều giáo viên còn hạn chế. Điều này cũng phản ánh kỹ năng sư
phạm của giáo viên chưa ngang tầm với yêu cầu, còn có hiện tượng ngại sử
dụng đồ dùng, phương tiện, công cụ dạy học. Trình độ ngoại ngữ, tin học ở
một bộ phận giáo viên còn hạn chế ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giảng
dạy của đội ngũ.
Công tác đánh giá, xếp loại giáo viên của hiệu trưởng và thanh tra viên
theo chuẩn nghề nghiệp chưa thật chính xác, khoa học, đều tay, còn né tránh,
nể nang, còn tình trạng đánh giá cao hơn so với thực tế. Cần áp dụng và sử
dụng hợp lý và hiệu quả theo chuẩn đánh giá giáo viên THCS.
Lưu Thị Minh Tâm
Phòng GD&ĐT huyện Mỹ Hào 24
Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Mỹ Hào
*NGUYÊN NHÂN
Công tác phát triển đội ngũ giáo viên THCS nói chung và giáo viên các