________________________________________________Chương 8
Các phương pháp đa hợp
VIII
- 1

CHƯƠNG 8CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐA HỢP

 ĐA HỢP TẦN SỐ (FDM)
 Tạo sóng mang


Điều chỉnh biên độ


Truyền sóng vi ba
 ĐA HỢP THỜI GIAN (TDM)


Đồng bộ


Không đồng bộ

__________________________________________________________________________________________

Như chúng ta đã biết, để truyền đồng thời nhiều kênh thông tin trên một đường truyền
người ta có thể dùng một trong hai phương pháp đa hợp: đa hợp phân thời gian và đa hợp
phân tần số.

Nguyễn Trung Lập
Truyền dữ liệu
________________________________________________Chương 8
Các phương pháp đa hợp
VIII
- 2
Trong hệ thống của AT&T, một kênh thông tin bao gồm 12 kênh âm thanh (VB), mỗi
kênh (gồm tín hiệu tiếng nói hoặc dữ liệu từ một modem) sẽ điều chế một tần số sóng mang
khác nhau và người ta chọn băng cạnh thấp (LSB) để phát đi. Do mỗi kênh âm thanh chiếm
khoảng tần số từ 300 đến 3000 Hz, nên người ta chọn băng thông 4 kHz cho mỗi kênh truyền
và như vậy, 1,3 kHz được xem như khoảng cách an toàn (H 8.2)

(a) Phổ tần AM (b) Phổ tần SSBSC (H 8.2)

12 kênh âm thanh như thế hợp thành một nhóm (Group) chiếm băng thông 48 kHz, từ
60 đến 108 kHz (H 8.3) (H 8.3)

Để đa hợp mức cao hơn, 5 nhóm tương tự như thế hợp thành một Super group (SG),
(H 8.6)
Ngoài ra, một Jumbo Group (JG) là một tổ hợp 6 MG, gồm 3600 VB và 3 JG được đa
hợp để được một kênh truyền gồm 10.800 VB . Tất cả có thể được truyền trên cáp.

8.1.1 Tạo sóng mang
Một máy thu FDM thực hiện việc giải điều chế bằng cách trộn liên tục tín hiệu dao
động giảm dần tần số cho tới lúc phục hồi được tín hiệu trong khoảng tần số của VB. Điều
kiện cần thiết là sóng mang giữa máy phát và thu phải đồng nhất, nếu không tín hiệu phục hồi
được sẽ bị lệch tần số ra khỏi phổ tần gốc.
V
ới mục đích sử dụng hiệu quả công suất, máy phát FDM đã dùng phương pháp triệt
sóng mang, vì vậy sóng mang phát không thể phục hồi trực tiếp từ tín hiệu dải nền mà máy
thu nhận được.
Nếu để ý các tần số sóng mang từ các Group cho đến JG, ta thấy đều là bội của 4 kHz,
như vậy trong một hệ thống thông tin, một trạm có thể được thiết kế như một trạm chủ, ở
đây
sẽ thực hiện mạch dao động 4 kHz mà tất cả các trạm trong hệ thống phải đồng bộ với nó.
Một cách tổng quát, tần số 4 kHz được nhân lên cho tới tần số hướng dẫn (pilot) cao
hơn (64.312 hoặc 552 kHz) rồi cho trộn với dải tần của tín hiệu. Mỗi trạm thứ cấp (máy thu)
giải điều chế tần số hướng dẫn rồi phục h
ồi và tạo tần số 4 kHz. Như vậy tất cả trạm trong hệ
thống tạo sóng mang từ tần số 4 kHz này.
_________________________________________________________________________________
Nguyễn Trung Lập
Truyền dữ liệu

2108 kHz
1612-1616 kHz
8848 kHz
7232-7236 kHz

Qua thí dụ 1, ta thấy mặc dù tần số của kênh VB tăng lên nhưng nó vẫn chiếm băng
thông gốc là 4 kHz.
Thí dụ 2:
Nếu tín hiệu dao động 4 kHz bị trôi 10 Hz thì tần số âm thanh 1 kHz ở channel VB 3,
group 2, SG 17, MG 2 sẽ trôi bao nhiêu? Giả sử tần số sóng mang được điều chế biên độ và
dẫn xuất từ tần số 4 kHz.
Cho kênh VB 3
fc lý tưởng : 100 kHz
fc thực tế : 4,01 kHz * (100/4) = 100,25 kHz
LSF lý tưởng : 100 kHz - 1 kHz = 99 kHz
LSF thực tế : 100,25 kHz - 1 kHz = 99,25 kHz
Cho Group 2
fc lý tưởng : 468 kHz
fc thực t
ế : 4,01 kHz * (468/4) = 469,17 kHz
LSF lý tưởng : 468 kHz - 99 kHz = 369 kHz
LSF thực tế : 469,17 kHz - 99,25 kHz = 369,92 kHz
Cho SG 17
fc lý tưởng : 2108 kHz
fc thực tế : 4,01 kHz * (2108/4) = 2113,27 kHz
LSF lý tưởng : 2108 kHz - 369 = 1739 kHz
LSF thực tế : 2113,27 kHz - 369,92 kHz =1743,35 kHz
Cho MG 2
fc lý tưởng : 6248 kHz
fc thực tế : 4,01 kHz * (6248/4) = 6263,62 kHz
(H 8.7)

(H 8.8)

Nhóm (H 8.9) minh họa việc điều chỉnh biên độ được thực hiện trong từng tầng.
(H 8.9a) cho thấy đặc tuyến truyền lý tưởng, các biên độ của các tín hiệu trong các
MG là như nhau nhưng trong thực tế thì biên độ này thay đổi theo các tần số khác nhau (H
8.9b)
Việc điều chỉnh độ lợi tự động để bù vào sự biến dạng biên độ do các môi trường
truyền khác nhau được thực hiện trong mỗi tầng. Đầ
u tiên, biên độ của mỗi kênh MG được
điều chỉnh (H 8.9c), kế đến là biên độ của tín hiệu trong mỗi kênh SG (H 8.9d) và cuối cùng
việc điều chỉnh được thực hiện ở các GP (H 8.9e).
(H 8.9)_________________________________________________________________________________
Nguyễn Trung Lập
Truyền dữ liệu
________________________________________________Chương 8
Các phương pháp đa hợp
VIII
- 6
(H 8.10) cho thấy cách lồng tín hiệu hoa tiêu vào tín hiệu dải nền phức hợp như thế
nào. Mỗi nhóm có tín hiệu 104,08 KHz đưa vào ở mạch tổ hợp kênh (channel combining

hiệu chính GP ta được tín hiệu của 12 kênh VB (60 - 108 kHz) đã được điều chỉnh biên độ.

_________________________________________________________________________________
Nguyễn Trung Lập
Truyền dữ liệu