SỞ GD&ĐT HÀ NỘI
TRƯỜNG THPT SƠN TÂY
TỔ NGỮ VĂN

GIÁO ÁN DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
Tiết 45, 46

AI ĐÃ ĐẶT TÊN CHO DÒNG SÔNG?
(Trích)
Hoàng Phủ Ngọc Tường

Nhóm giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Nhàn
Hoàng Thị Kim Cúc


I. TÌM HIỂU CHUNG:
1.Tác giả: Hoàng Phủ Ngọc Tường
- 1937, quê: Triệu Phong, Quảng Trị.
- Một trí thức yêu nước, vốn hiểu biết
sâu rộng.
- Chuyên về bút kí.
Phong cách: kết hợp chất trí tuệ và tính trữ tình, nghị luận sắc
bén với suy tư đa chiều, vốn kiến thức sâu rộng, lối hành văn
hướng nội súc tích, mê đắm và tài hoa
=> Giải thưởng Nhà nước về văn học và nghệ thuật (2007)


2.Tác phẩm:
- Nhan đề: “Hương ơi, e phải mày không?”
-> “Ai đã đặt tên cho dòng sông”

+ Khi chảy qua lòng Trường Sơn:
. “Bản trường ca của rừng
già, rầm rộ giữa bóng cây
đại ngàn, mãnh liệt qua
những ghềnh thác, cuộn
xoáy như cơn lốc” (SGK,
tr.178).
-> Vẻ đẹp của sức sống mãnh liệt, hoang dại đầy cá tính.


. So sánh: dòng sông như một
“cô gái Di-gan phóng khoáng
và man dại”… với “một bản
lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự do
và trong sáng”

. Hiền dịu và đa tình, “trở nên dịu
dàng và say đắm giữa những dặm
dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ
quyên rừng”


+ Khi ra khỏi rừng: “mang một sắc đẹp dịu dàng và trí tuệ, trở
thành người mẹ phù sa của một vùng văn hóa xứ sở”
-> Cội nguồn bồi đắp nền văn hóa Huế.
-> Với tâm hồn dào dạt nhạy
cảm, liên tưởng tự do của tác
giả, sông Hương càng mạnh
mẽ hơn, đắm say hơn ở
thượng nguồn.

. Sông Hương có lúc
“mềm như tấm lụa”

. Có khi ánh lên “những phản
quang nhiều màu sắc sớm xanh,
trưa vàng, chiều tím”

ĐỒI VỌNG CẢNH


. Mang vẻ đẹp trầm mặc khi qua bao lăng tẩm, đền đài.

LĂNG GIA LONG

LĂNG MINH MẠNG


. Bừng sáng, tươi tắn và trẻ trung khi gặp “tiếng chuông
chùa Thiên Mụ”…

CHÙA THIÊN MỤ


=> Nhận xét:
+ Sông Hương khi chảy về Huế mang vẻ đẹp đa dạng,
gắn bó với đặc trưng văn hoá, không gian kinh thành
Huế.
+ Đoạn văn bộc lộ nét lịch lãm, tài hoa trong lối hành văn
của tác giả với những hiểu biết tường tận về địa lí.
+ Bút pháp kể và tả kết hợp nhuần nhuyễn và tài hoa.

tình, yêu kiều của sông
Hương.

-> Vẻ đẹp tính cách của con
người Huế: thiết tha, tình tứ
mà dịu dàng và kín đáo.


+ So sánh: sông Hương - sông Xen, sông Đa-nuýp…
Giống nhau: đều nằm giữa lòng thành phố.
Điểm khác: sông Hương được cảm nhận với nhiều góc độ:
. Hội hoạ: sông Hương tạo những đường nét thật tinh tế làm
nên vẻ đẹp cổ kính của cố đô.


. Âm nhạc, sông Hương “đẹp
như điệu Slow”.

. Cái nhìn đắm say của một trái tim đa tình, sông Hương là
người tình dịu dàng và chung thuỷ.
Phát hiện thú vị:

“nó đột ngột đổi dòng, rẽ ngoặt sang hướng
đông tây để gặp lại thành phố lần cuối ở góc
thị trấn Bao Vinh xưa cổ” (tr.182)

-> Tựa như một “nỗi vương vấn”, “một chút lẳng lơ
kín đáo” của tình yêu…



năng tạo lập, hoàn thiện nền văn hóa Huế.