MỞ ĐẦU
Con người là một vấn đề luôn luôn được quan tâm nhất là hiện nay đất
nước ta đang bước vào thời kì công nghiệp hoá hiện đại hoá còn gặp rất nhiều
khó khăn.Con người là nội dung không thể thiếu trong công cuôc xây dưng và
phát triển kinh tế xã hội .”Con người là vốn qúy báu nhất là nhân tố giữ vai trò
quyết định sự thành bại của mọi hoạt động là sức mạnh nội sinh của dân tộc
Việt Nam”.Chỉ có con ngươì với vai trò là chủ thể xã hội mới giúp cho đất
nước Việt Nam trở nên dân giàu nước mạnh xã hội công bằng dân chủ văn
minh.Đi nghiên cứu vấn đề con người trong quá trình công nghiệp hoá,hiện
đại hoá ở nước ta hiện nay giúp chúng ta hiểu sâu sắc vai trò quan trọng của
con người Việt Nam và ảnh hưỏng của con người đối với sự nghiệp đất nước .


Noi dung
I. Cơ sở của đề tài
1.Cơ sở lý luận
1.

Quan điểm về bản chất con người của các nhà triết học trước

Mac
Trong lịch sử triết học khi nghiên cứu về con người đã có rất nhiều
quan điểm khác nhau xoay quanh nguồn gốc và bản chất con người .Với quan
niệm tôn giáo cho rằng con người là sự kết hợp linh hồn và thể xác .Với quan
niêm duy tâm thì cho rằng bản chất con người chỉ là phương tiện là sự thể
hiện của một ý niệm .Heghen coi ý niệm tuyệt đối là cái sinh ra giới tự nhiên
xã hội và con người ,còn tôn giáo thì đều coi thần thánh thượng đế sinh ra con
người ,cuộc sống con người do đấng tối cao an bài sắp đặt .Phoiơbăc thì quan
niệm bản chất con người là một thực thể tự nhiên sinh vật thuần tuý ,cường độ
yếu tố sinh vật ở cn người mà không thấy được mặt ý thức xã hội của con
người .Với triết học Trung Hoa tiêu biểu như Mạnh Tử coi bản chất con người

định sự khác biệt giữa con người với thế giới loài vật là mặt xã hội .Trong mỗi
con người mặt sinh vật và mặt xã hội không tồn tại cô lập mà chúng liên hệ
chặt chẽ với nhau tác động lẫn nhau .Con người tuy tồn tại với tư cách cá
nhân riêng rẽ ,song bao giờ nhữngcá nhân riêng rẽ đó cũng ở trong sự tác
động lẫn nhau.Do vậy trình độ phát triển của đời sống xã hội ảnh hưởng đến
trình độ phát triển của con người.Khi đời sống kinh tế xã hội càng phát triển
thì yếu tố xã hội càng phát triển càng tách rời khỏi yếu tố sinh vật .Con người
là chủ thể là sản phẩm của lịch sử. Với tư cách là thực thể xã hội, con người
với hoạt động thực tiễn tác động vào tự nhiên cải biến giới tự nhiên đồng thời
thúc đẩy sự vận


Vai trò của con người trong đời sống xã hội, đặc biệt trong quá
trình sản xuất xã hội. Vấn đề công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam
Lời nói đầu
tính cấp thiết của đề tài
Tại sao lại phải nghiên cứu về phạm trù con người và vấn đề về con
người trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước trong khi thế
giới đã trải qua hai cuộc cách mạng khoa học kỹ thuậtluận văn - báo cáo - tiểu
luận - tài liệu chuyên ngành Kỹ thuật vĩ đại và trên thế giới đã có rất nhiều, rất
nhiều nước đã trở thàmh những nước công nghiệp lớn. Phải chăng đó là vì
công nghiệp hoá, hiện đại hoá là phương thức duy nhất để phát triển nền kinh
tếluận văn báo cáo chuyên ngành kinh tế thế giới và bất kỳ một quốc gia nào
bỏ qua quá trình này đều sẽ trở nên quá chậm, quá lạc hậu so với bước đi của
thế giới? Và phải chăng giống như các quốc gia khác, Việt NamThư Viện
Điện Tử Trực Tuyến Việt Nam cũng không nằm ngoài quy luậtluận văn - báo
cáo - tiểu luận - tài liệu chuyên ngành Luật chung đó? Nhưng quan trọng hơn
cả, phải chăng con người là chủ thể, là mấu chốt, là điểm khởi đầu cũng như
là cái đích của quá trình lâu dài này?
Đúng là trên thực tế ở nhiều quốc gia công nghiệp hoá, hiện đại hoá đã

ta đang kế thừa cũng có những truyền thống lạc hậu của người đã chết đang đè
nặng lên vai người đang sống... Vì vậy muốn không bị tụt hậu xa hơn nữa,
muốn ổn định mọi mặt để đi lên và phát triển thì tất yếu phải thực hiện công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Hội nghị lần thứ VI Ban chấp hành trung
ương Đảng cộng sản Việt Nam khoá VII (từ 24/11/1993 đến 1/12/1993) và
Đại hội đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ (20-25/1/1994) đã xác định tới đây
nước ta “chuyển dần sang một thời kỳ phát triển mới, đẩy tới một bước công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nhằm tạo thêm nhiều công ăn việc làm, đẩy


nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, cải thiện hơn nữa đời sống vật chất và tinh
thần của nhân dân. Đây là nhiệm vụ trung tâm có tầm quan trọng hàng đầu
trong thời gian tới.” Song dựa vào đâu để đảm bảo việc thực hiện nó cho thật
hiệu quả và không phải trả giá quá đắt thì lại không dễ dàng; bởi vì từ chỗ
thấy được tính tất yếu nếu không cẩn thận lại dễ sa vào duy ý chí như đã từng
xảy ra trước đây hoặc trái lại nếu chỉ thấy khó khăn, bất lợi, thiếu điều kiện rồi
cam chịu tụt hậu thì lại là một tai họa. Như vậy cũng có nghĩa là chúng ta đã
để lại cho thế hệ tương lai một cái gánh quá nặng và sẽ có tội rất lớn đối với
những ai đã hy sinh xương máu cho sự nghiệp giải phóng dân tộcluận văn báo cáo - tiểu luận - tài liệu chuyên ngành Dân Tộc Học bảo vệ đất nước.
Nhưng nếu chỉ có như vậy thì tại sao lại phải đề cập đến vấn đề con người?
Liệu có phải con người đang giữ một vai trò gì đó trong sự nghiệp công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, và hơn thế nữa phải chăng đó là một vai trò
quan trọng, quyết định sự thành bại của sự nghiệp đổi mới này?
Trước hết có thể nói rằng xã hội loài người tồn tại và phát triển dựa vào
hai nguồn tài nguyên là: thiên nhiên và con người. Cái quý nhất trong nguồn
tài nguyên con người là trí tuệ. Theo quan niêm cổ điển, mọi nguồn tài
nguyên thiên nhiên đều có hạn và đều có thể bị khai thác cạn kiệt. Song, sự
hiểu biết của con người đã, đang và sẽ không bao giờ chịu dừng lại, nghĩa là
nguồn tài nguyên trí tuệ không có giới hạn. Tính vô tận của nguồn tiềm năng
trí tuệ là nền tảng để con người nhận thức tính vô tận của thế giới vật chất,

mọi hoạt động trong xã hội.
Thực tiễn ngày nay càng khẳng định tính đúng đắn trong quan niệm của
Mác về vị trí vai trò không gì thay thế được của con người trong tiến trình
phát triển của lịch sử nhân loại, của xã hội loài người. Bản thân sự nghiệp
công nghiệp hoá, hiện đại hoá mà chúng ta đang từng bước thực hiện với


những thành công bước đầu của nó cũng ngày càng đòi hỏi mỗi chúng ta phải
nhận thức sâu sắc “những giá trị lớn lao và ý nghĩa quyết định của nhân tố con
người”, thấy rõ vai trò của con người trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội
trên thực tế và trong quan niệm của mỗi chúng ta, con người ngày càng thể
hiện rõ vai trò là “chủ thể của mọi sáng tạo, mọi nguồn của cải vật chất và văn
hoá, mọi nền văn minh của các quốc gia” (3). Bởi vậy để đẩy nhanh sự nghiệp
công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo định hướng XHCN và đưa sự
nghiệp cách mạng lớn lao đó đến thành công ở một nước vẫn còn trong tình
trạng lạc hậu như nước ta, chúng ta không thể không phát triển con người Việt
Nam, nâng cao đội ngũ những người lao động nước ta lên một tầm cao chất
lượng mới. Nhận định này đã được khẳng định trong nghị quyết Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng: “Nâng cao dân trí, bồi dưỡng và phát
huy nguồn lực to lớn của con người Việt Nam là nhân tố quyết định thắng lợi
của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá”.
Một lần nữa ta có thể khẳng định tính cấp thiết và ý nghĩa quan trọng
của việc nghiên cứu đề tài này. Qua đó, triết họcluận văn - báo cáo - tiểu luận
- tài liệu môn Triết Học Mác LêNin tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của mình
trong đời sống xã hội và trong công cuộc đổi mới đất nước. Sự nghiệp công
nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta được tiến hành như thế nào, quy mô và
nhịp độ của nó ra sao, điều đó một phần tuỳ thuộc vào sự đóng góp của triết
học.
Thông tin chi tiết


có thể thấy được điều đó qua các cuộc kháng chiến giữ nước và các lớp trẻ
của chúng ta khi tham gia Olympic. Mặc dù chúng ta có tiềm lực như vậy
song để phát huy tiềm lực đó không phải đơn giản, muốn làm được vấn đề này
chính là điểm yếu của đất nước ta. Chúng ta chưa sử dụng một cách hợp lý


nguồn nhân lực vào các chiến lược kinh tế mà chính phủ nhà nước đã đặt ra.
Việc sử dụng không hợp lý đó có rất nhiều các nguyên nhân song trong bất cứ
một chiến lược cần phát triển nào đó thì chúng ta cần phải đi nghiên cứu vào
thực trạng của nó sau đó đưa ra các giải pháp để phát triển. Có như vậy thì
mới có thể tạo ra được sự phù hợp, đồng nhất để phát triển, mới có thể phát
huy được điểm mạnh và khắc phục hạn chế điểm yếu. Mặt khác chiến lược
công nghiệp hoá - hiện đại hoá ở nước ta hiện nay lại là một vấn đề càng phải
quan tâm, nghiên cứu một cách chính xác chặt chẽ thì mới có thể thành công
trong sự nghiệp xây dựng đất nước. Bởi lẽ chúng ta là một nước nghèo xuất
phát điểm là một nước nông nghiệp mà muốn thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá thì rõ ràng là điều không đơn giản. Chúng ta cần phải nghiên cứu
thực trạng một cách chính xác để đè ra giải pháp hợp lý, để làm sao nâng cao
hiệu quả nguồn nhân lực trong sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá. Đây
là vấn đề hết sức quan trọng đối với nước ta hiện nay, do đó em chọn đề tài
"Vai trò của nguồn lực con người trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội.
Liên hệ với Việt Nam". Em tin rằng con người Việt Nam sẽ đạt được điều
này, đưa đất nước ta sánh vai cùng các cường quốc năm châu.
I. Tính tất yếu khách quan của công nghiệp hoá - hiện đại hoá.
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là xu hướng phát triển của các nước trên
thế giới. Đó cũng là con đường phát triển tất yếu của nước ta để đi lên mục
tiêu "Xã hội công bằng văn minh, dân giàu nước mạnh" công nghiệp hoá, hiện
đại hoá không chỉ là công cuộc xây dựng kinh tế mà chính là quá trình biến
đổi cách mạng sâu sắc với lĩnh vực đời sống xã hội (kinh tế, chính trị, khoa
học của con người…) làm cho xã hội phát triển lên một trạng thái mới về chất.
Sự thành công của quá tình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đòi hỏi ngoài mới

lực lượng sản xuất, người lao động là yếu tố quan trọng nhất.
Thứ hai: Các nguồn lực khác là có hạn, có thể bị cạn kiệt khi khai thác.
Trong khi đó nguồn lực con người mà cốt lõi là trí tuệ lại là nguồn lực vô tận.
Tính vô tận, trí tuệ con người biểu hiện ở chỗ nó có khả năng không chỉ tái
sinh mà còn tự sản sinh về mặt sinh học mà còn đổi mới không ngừng phát
triển về chất trong con người xã hội, nếu biết chăm lo, bồi dưỡng và khai thác
hợp lý. Đó là cơ sở làm cho năng lực và nhận thức hoạt động thực tiễn của
con người phát triển như một quá trình vô tận. Xét trên bình diện cộng đồng
nhân loại.
Nhờ vậy con người đã từng bước làm chủ tự nhiên, khám phá ra những
tài nguyên mới và sáng tạo ra những tài nguyên vốn không có sẵn trong tự
nhiên. Với bản chất hoạt động có mục đích sáng tạo ra những hệ thống công
cụ sản xuất mới đã tác động vào tự nhiên một cách dễ dàng hơn. Chính sự
phát triển không ngừng của công cụ sản xuất từ thủ công đến cơ khí và ngày


nay là tự động hoá được xã hội loài người chuyển qua các nền văn minh từ
thấp đến cao, từ đó nói lên trình độ vô tận của con người.
Thứ ba: Trí tuệ con người có sức mạnh vô cùng to lớn một khi nó được
vật thể hoá, trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Dự báo này của Mác đã và
đang trở thành hiện thực. Sự phát triển vũ bão của cuộc cách mạng khoa học
kỹ thuật công nghệ hiện đại đang dẫn các nền kinh tế của các nước công
nghiệp phát triển vận động đến nền kinh tế trí tuệ (mà gọi là tri thức). Ở
những nước này lực lượng sản xuất trí tuệ ngày càng phát triển và chiếm tỷ
trọng cao. Nguồn lợi mà họ thu được từ lao động chất xám chiếm tới 1/2 tổng
giá trị tài sản quốc gia. Giờ đây sức mạnh của trí tuệ đạt đến mức nhờ có cuộc
cách mạng con người có thể tạo ra những máy móc "bắt chước" hay phỏng
theo những đặc tính trí tuệ của chính con người. Rõ ràng bằng những kỹ thuật
công nghệ hiện đại do chính bàn tay khối óc con người mà ngày nay nhân loại
đang chứng kiến sự biến đổi thần kỳ của mình.

nước ta hiện nay.


Mục tiêu "Xây dựng nước ta thành thành một nước công nghiệp có cơ
sở vật chất kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý quan hệ sản xuất tiến bộ,
phù hợp với trình độ của lực lượng sản xuất đời sống vật chất và tinh thần cao,
quốc phòng an ninh giữ vững, dân giàu nước mạnh xã hội công bằng văn
minh". Đó trước hết là cuộc cách mạng con người vì con người và do con
người. Bởi khi chúng ta nói về những ưu việt của chủ nghĩa xã hội thì những
ưu việt đó không do ai đưa đến. Đó phải là kết quả những nỗ lực vượt bậc và
bền bỉ của toàn dân ta với những con người phát triển cả về trí lực về cả khả
năng lao động và tính tích cực chính trị - xã hội và đạo đức tình cảm trong
sáng.
Nhìn lại toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng từ ngày thành lập (3-21930) đến nay. Đảng ta đã nhiều lần khẳng định "con người là vốn quý nhất
chăm lo cho hạnh phúc của con người mục tiêu phấn đấu cao nhất của chế độ
ta". Trên thực tế trong suốt những năm tháng lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi
từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Đảng ta đã cố gắng làm nhiều việc theo
hướng đó. Dân sự chăm lo cho hạnh phúc con người chưa có nhiều thành
công như mong muốn, việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho những
người lao động còn thấp, song phần nào đã đáp ứng nguyện vọng của nhân
dân, của những người lao động chăm lo cho hạnh phúc của nhân dân". Việc gì
có lợi cho dân, ta phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân ta phải hết sức
tránh" đã được Đảng ta đặt lên vị trí hàng đầu và coi đó là nhiệm vụ Trung
tâm. Lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh - "Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì
lợi ích trăm năm trồng người" và "muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội trước hết
cần có những con người xã hội chủ nghĩa" - đã trở thành tư tưởng quán xuyến
toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng ta với tư cách là Đảng cầm quyền


ngay từ đầu mọi chủ trương, chính sách, đường lối của Đảng đều quán triệt

học và cao đẳng không tìm được việc làm lại tăng lên phải chăng chúng ta đã
quá thừa những người có học vấn chắc chắn là không. Sự thừa đó chính là tác
động của mặt trái của kinh tế thị trường. Rõ ràng sự chậm cải tạo giáo dục và
nội dung đào tạo không theo kịp những đòi hỏi của người sử dụng đã dẫn đến
sự lãng phí trong đầu tư cho giáo dục, lực lượng lao động ở nước ta hiện nay
rất hạn chế về chất lượng nhất là trình độ chuyên môn, nghề nghiệp, kỹ năng
lao động, thể lực và văn hoá lao động công nghiệp. Thêm vào đó việc sử dụng
và khai thác số lao động, đã được đào tạo, có trình độ lại không hợp lý và kém
hiệu quả. Nếu chúng ta không có một nỗ lực phi thường bằng hành động thực
tế trong việc xây dựng và sử dụng nguồn lực lao động thì sự nghiệp công
nghiệp hoá, hiện đại hoá khó có thể thực hiện được thành công; và đó cũng là
lý do vì sao nhiều nhà khoa học kêu gọi phải tiến hành một cuộc cách mạng
về con người mà thực chất là cách mạng về chất lượng lao động mỗi bước tiến


của "cách mạng con người" sẽ đem lại những thành tựu to lớn cho quá trình
công nghiệp hoá hiện đại hoá, như chúng ta đã biết "cách mạng con người"
với công nghiệp hoá, hiện đại hoá là hai mặt của một quá trình phát triển
thống nhất, giữa chúng có một quan hệ biện chứng lần nhau.
Để tạo ra sự thay đổi căn bản về chất lượng trong nguồn lực con người
cần có hàng loạt những giải pháp thích ứng nhằm phát triển tốt yếu tố của con
người trong sự nghiệp đi lên của đất nước.
Chăm sóc đào tạo phát huy nguồn lực con người phục vụ cho công cuộc
công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Vấn đề con người trong công cuộc đổi mới vì công nghiệp hoá, hiện đại
hoá tập trung thành vấn đề quan trọng bậc nhất trong "kết cấu hạ tầng xã hội,
kinh tế" tức là một trong những tiền đề cơ bản để phát triển xã hội, đi vào
công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Đại hội VIII của Đảng ta là đại hội công nghiệp hoá, hiện đại hoá mở ra
bước ngoặt lịch sử đưa nước ta tiến lên một thời kỳ phát triển toàn diện mỗi

dục nhà trường cùng với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội phải làm tốt
việc phát động một cao trào học tập trong toàn Đảng toàn dân, toàn quân
nhằm đào tạo nên những con người phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về
thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức là động lực của sự
nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đồng thời là mục tiêu của chủ nghĩa xã


hội. Vậy mọi chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước cần phải quán triệt
việc chăm sóc, bồi dưỡng và phát triển nhân tố con người.