SỞ GD & ĐT BẮC NINH

ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG ĐẦU NĂM

TRƯỜNG THPT THUẬN THÀNH

MÔN NGỮ VĂN KHỐI 12

SỐ 1

Thời gian làm bài: 180 phút

Phần I. Đọc hiểu (3,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Tình ta như hàng cây
Đã qua mùa gió bão.
Tình ta như dòng sông
Đã yên ngày thác lũ.
Thời gian như là gió
Mùa đi cùng tháng năm
Tuổi theo mùa đi mãi
Chỉ còn anh và em.
Chỉ còn anh và em
Cùng tình yêu ở lại...
Kìa bao người yêu mới
Đi qua cùng heo may.
(Trích Thơ tình cuối mùa thu - Xuân Quỳnh)
Câu 1. Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản trên.
Câu 2. Chỉ ra các biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ: Tình ta như hàng cây/ Đã
qua mùa gió bão/ Tình ta như dòng sông/ Đã yên ngày thác lũ.
Câu 3. Điệp khúc "Chỉ còn anh và em" được tác giả lặp lại hai lần trong văn bản mang ý

trai, cũng từng nghĩ về đời mình. Phải đâu may nhờ rủi chịu, phải đâu trong đục cũng
đành. Phải không anh? Phải không em?”
Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý nghĩa
được gợi ra từ những lời bài hát trên.
Câu 2. (4,0 điểm) Nhận định về niềm khát khao tận hưởng sự sống trong bài thơ Vội
Vàng của Xuân Diệu, từng có ý kiến cho rằng: Đó là tiếng nói của cái tôi vị kỉ tiêu cực.
Lại có ý kiến khẳng định: đó là tiếng nói của cái tôi cá nhân tích cực.
Từ cảm nhận của mình về niềm khát khao đó, anh/chị hãy bình luận những ý kiến trên.


SỞ GD & ĐT BẮC NINH

ĐÁP ÁN ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG

TRƯỜNG THPT THUẬN THÀNH

NĂM HỌC 2016 - 2017

SỐ 1

MÔN NGỮ VĂN KHỐI 12
Thời gian làm bài: 180 phút

Phần

Câu

Phần

1

4

- Quan niệm về tình yêu của tác giả: Dù vạn vật có vận động,

0,5

biến thiên nhưng có một thứ bất biến, vĩnh hằng, đó chính là
tình yêu. Tình yêu đích thực vượt qua thời gian và mọi biến cải
của cuộc đời. (Có thể diễn đạt theo cách khác nhưng phải hợp
lí, có sức thuyết phục).
- Từ đó, nhận xét về quan niệm của tác giả: (đúng hay sai, phù
hợp hay không phù hợp, hiện đại hay truyền thống...như thế
nào?).
5

Phong cách ngôn ngữ báo chí; phong cách ngôn ngữ khoa học;

0,5

phong cách ngôn ngữ báo chí kết hợp phong cách ngôn ngữ
khoa học .
6

Câu văn nêu khái quát chủ đề của đoạn trích là: “Huyền bí và
mênh mông đủ làm choáng ngợp, vẻ đẹp của Sơn Đoòng được
báo chí quốc tế cho rằng xứng đáng với số tiền mà du khách đã

0,25



Làm

a) Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: Trình bày đầy đủ các

văn

phần mở bài, thân bài, kết luận. Mở bài biết dẫn dắt hợp lý và

0,25

nêu được vấn đề; thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn
liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm sáng tỏ vấn đề; kết bài khái
quát được vấn đề và thể hiện được nhận thức của cá nhân.
b) Xác định đúng vấn đề nghị luận: Suy nghĩ về lối sống có

0,5

trách nhiệm với cộng đồng của mỗi cá nhân.
c) Triển khai vấn đề nghị luận thành nhiều luận điểm phù hợp,

2,25

sử dụng tốt các thao tác lập luận, biết kết hợp giữa nêu lý lẽ và
dẫn chứng, rút ra bài học nhận thức và hành động.
Mở bài: Giới thiệu lời bài hát: Một đời người, một rừng cây –
Trần Long Ẩn, có đoạn: “Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian
khổ sẽ dành phần ai Ai cũng một thời trẻ trai, cũng từng nghĩ về
đời mình Phải đâu may nhờ rủi chịu, phải đâu trong đục cũng
đành. Phải không anh? Phải không em?”
Dẫn dắt vấn đề nghị luận: Những lời hát đã gợi cho người nghe

truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa…).
- Phê phán
+ Lối sống ích kỉ, cá nhân, nhỏ nhen, luôn tránh né, đùn đẩy
khó khăn cho người khác, sống vụ lợi, lợi dụng sự giúp đỡ của
người khác để thu vén cho bản thân…
+ Lối sống đó rồi sẽ bị xã hội đào thải. (dẫn chứng: Loại người
Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau…;những kẻ cơ hội, đục nước
béo cò; đó là một số thanh niên chỉ biết Lời bài hát là những lời

0,25


nhắn nhủ thiết tha gửi đến mọi người, nhất là đối với lớp trẻ,
một thông điệp về sống đẹp.
- Liên hệ: Trong cuộc sống ngày nay, thanh nhiên càng cần

0,25

chăm chỉ, năng động, sáng tạo biết gắn lợi ích cá nhân với lợi
ích của nhân dân, Tổ quốc.
- Bài học:

0,5

+ Nhận thức: Hiểu rằng cuộc sống chỉ thật sự có ý nghĩa, nhân
cách con người sẽ thật sự cao quý khi biết chọn cho mình lối
sống đẹp và cao quý, cự tuyệt lối sống tầm thường, thấp hèn.
+ Hành động: Để có thể sống đẹp như lời bài hát gợi ý, thanh
niên cần sống có lí tưởng cao đẹp, có ý thức bồi dưỡng lòng
nhân ái, vị tha, phải học tập, rèn luyện bản thân ý chí, nghị lực,

sắc niềm khát khao tận hưởng sự sống của cái tôi tác giả.
2. Giải thích ý kiến

0,5

- Cái tôi là biểu hiện cao độ của ý thức cá nhân, xuất hiện khi
con người có nhu cầu được là chính mình.
- Cái tôi vị kỉ tiêu cực là cái tôi nhất nhất chỉ vì mình, đề cao
mình một cách cực đoan, bất chấp tất cả.
- Cái tôi cá nhân tích cực là cái tôi với những khát vọng nhân
bản chính đáng, hướng tới những giá trị sống tốt đẹp, lành
mạnh.
3. Cảm nhận niềm khát khao tận hưởng sự sống trong Vội vàng

3,0

và bình luận về hai ý kiến ...
3.a. Cảm nhận niềm khát khao tận hưởng sự sống

2,0

- Cái tôi bám riết, say sưa tận hưởng vẻ đẹp của sự sống trần

0,75

thế; thể hiện quan niệm mới mẻ về cái đẹp, mùa xuân, tuổi trẻ
và tình yêu.
- Cái tôi nhận thức được sự trôi chảy của thời gian và sự ngắn

0,75


0,25

chính đáng của con người cá nhân, vì thế đã nhận ra tính nhân
bản trong niềm khát khao tận hưởng sự sống của cái tôi ở bài
thơ Vội vàng, xem đó là biểu hiện mãnh liệt của cái tôi cá nhân
tích cực.
+ Ở thời đại Thơ mới, khát khao tận hưởng sự sống của cái tôi

0,25

ấy đã có ảnh hưởng tích cực sâu sắc đến ý thức cá nhân, lòng
yêu đời, yêu cuộc sống của con người, đặc biệt là tầng lớp
thanh niên.
Lưu ý chung: Thí sinh có thể làm bài theo những cách khác nhau, chấp nhận cả những
cách khác với đáp án, nhưng phải đảm bảo những yêu cầu về kiến thức. Trên đây chỉ là
những ý cơ bản thí sinh cần đáp ứng; việc cho điểm cụ thể từng câu cần dựa vào bản
hướng dẫn chấm kèm theo.