BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN

NGUYỄN THỊ BÍCH LOAN

ỨNG DỤNG MÔ HÌNH MIKE NAM KHÔI PHỤC
DÒNG CHẢY THỜI KỲ KHÔNG QUAN TRẮC
TRÊN LƯU VỰC SÔNG HƯƠNG

ĐỒ ÁN KHÓA ĐH1T
Ngành: Thủy văn

Hà Nội – 2015


BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN

NGUYỄN THỊ BÍCH LOAN

ỨNG DỤNG MÔ HÌNH MIKE NAM KHÔI PHỤC
DÒNG CHẢY THỜI KỲ KHÔNG QUAN TRẮC
TRÊN LƯU VỰC SÔNG HƯƠNG

ĐỒ ÁN KHÓA ĐH1T
Ngành: Thủy văn

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: TS TRẦN DUY KIỀU


1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI .............................................................................. 1
2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI ......................................................................................... 1
3. NHIỆM VỤ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI ........................................ 1
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .............................................................................. 2
5. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ...................................................................................... 2
CHƯƠNG 1: ĐIỀU KIỆN ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI TRÊN LƯU VỰC
SÔNG HƯƠNG ............................................................................................................... 3
1.1. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN ......................................................................................... 3
1.2. ĐẶC ĐIỂM KHÍ HẬU ........................................................................................... 7
1.3. ĐẶC ĐIỂM DÂN SINH KINH TẾ - LAO ĐỘNG ................................................ 13
1.4. ĐẶC ĐIỂM THỦY VĂN...................................................................................... 17
1.5. NHẬN XÉT .......................................................................................................... 22
CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM LŨ TRÊN LƯU VỰC SÔNG HƯƠNG ............................. 23
2.1. MỘT SỐ TRẬN LŨ LỚN XẢY RA TRÊN LƯU VỰC........................................ 23
2.2. ĐẶC ĐIỂM LŨ TRÊN LƯU VỰC ....................................................................... 25
2.3. NHẬN XÉT .......................................................................................................... 31
CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG MÔ HÌNH MIKE NAM KHÔI PHỤC DÒNG CHẢY LŨ
THỜI KỲ KHÔNG QUAN TRẮC TRÊN LƯU VỰC SÔNG HƯƠNG ..................... 32
3.1. CÁC PHƯƠNG PHÁP KHÔI PHỤC SỐ LIỆU DÒNG CHẢY ............................ 32
3.2. LỰA CHỌN PHƯƠNG PHÁP ............................................................................. 33
3.3. CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA MÔ HÌNH MIKE NAM ............................................ 33
3.4. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH .................................................................................... 41
3.5. NGUYÊN TẮC HIỆU CHỈNH BỘ THÔNG SỐ MÔ HÌNH NAM CHO LƯU VỰC
SÔNG HƯƠNG ........................................................................................................... 41
3.6. KẾT QUẢ HIỆU CHỈNH VÀ KIỂM ĐỊNH BỘ THÔNG SỐ MÔ HÌNH NAM
CHO LƯU VỰC SÔNG HƯƠNG ............................................................................... 46
3.7. ỨNG DỤNG MÔ HÌNH KHÔI PHỤC DÒNG CHẢY LŨ ................................... 51
3.8. NHẬN XÉT .......................................................................................................... 52
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ....................................................................................... 53
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................. 54

Bảng 1.11: Các trạm khí tượng trên lưu vực sông Hương ............................. 21
Bảng 1.12: Các điểm đo mưa trên lưu vực sông Hương ............................... 21
Bảng 1.13: Các trạm thủy văn trên lưu vực sông Hương .............................. 22
Bảng 2.1: Lưu lượng trung bình ngày (m3/s) tại các trạm thủy văn ............... 24
Bảng 2.2.: Kết quả quan trắc lượng mưa lớn nhất ở trạm Huế mưa trên lưu
vực sông Hương ........................................................................................... 26
Bảng 2.3: Một số trận lũ tiểu mãn trên sông Hương và sông Bồ ................... 28
(1979-2001).................................................................................................. 28
Bảng 2.4: Mực nước cao nhất điển hình của một số trạm ............................. 30
Bảng 3.1: Diện tích và trọng số mưa các lưu vực bộ phận sông Hương ........ 43
Bảng 3.2: Đánh giá chất lượng hiệu chỉnh .................................................... 48
Bảng 3.3: Bộ thông số của mô hình Nam cho lưu vực sông Hương .............. 48
Bảng 3.4: Đánh giá chất lượng kiểm định..................................................... 50


DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1.1: Bản đồ lưu vực sông Hương [1] ...................................................... 3
Hình 1.2: Bản đồ phân vùng khí hậu của tỉnh Thừa Thiên Huế [1] ................ 8
Hình 1.3 : Bản đồ mạng lưới trạm khí tượng thủy văn.................................. 20
lưu vực sông Hương [1] ............................................................................... 20
Hình 3.1: Sơ đồ cấu trúc mô hình NAM [6] ................................................. 36
Hình 3.2: Bản đồ phân chia lưu vực bộ phận ................................................ 42
Hình 3.3: Sơ đồ quá trình hiệu chỉnh mô hình .............................................. 44
Hình 3.4: Biểu đồ so sánh đường quá trình lưu lượng thực đo và lưu lượng
tính toán tại trạm Bình Điền (29/X - 5/XI/1983)........................................... 46
Hình 3.5: Biểu đồ so sánh đường quá trình lưu lượng thực đo và lưu lượng
tính toán tại trạm Cổ Bi (29/X - 5/XI/1983)................................................. 47
Hình 3.6: Biểu đồ so sánh đường quá trình lưu lượng thực đo và lưu lượng
tính toán tại trạm Bình Điền (1/XI - 6/XI/1999) ........................................... 49
Hình 3.7: Biểu đồ so sánh đường quá trình lưu lượng thực đo và lưu lượng

hậu khác nhau.
Vậy nên tôi chọn đề tài “Ứng dụng mô hình Mike Nam khôi phục dòng
chảy thời kỳ không quan trắc trên lưu vực sông Hương” là một vấn đề hết
sức thiết thực, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn to lớn.
2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
Nghiên cứu, ứng dụng mô hình Mike Nam khôi phục dòng chảy lũ tại
trạm Bình Điền và Cổ Bi trên lưu vực sông Hương nhằm phục vụ cho công
tác nghiên cứu, dự báo lũ và cảnh báo lũ.
3. NHIỆM VỤ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
Khôi phục dòng chảy mùa lũ với bộ thông số mô hình Mike Nam sau
khi hiệu chỉnh và kiểm định.


2

Phân tích một số đặc trưng dòng chảy lũ (lưu lượng đỉnh lũ và thời gian
xuất hiện). Phạm vi của đề tài là khôi phục số liệu dòng chảy lũ trên lưu vực
sông Hương.
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đồ án đã áp dụng phương pháp nghiên cứu chủ yếu sau:
- Thu thập số liệu, tài liệu liên quan đến nội dung nghiên cứu
- Phương pháp thống kê
- Phương pháp kế thừa các kết quả nghiên cứu liên quan đã có
- Phương pháp mô hình toán để khôi phục số liệu dòng chảy lũ thời kỳ
không quan trắc tại trạm Bình Điền và Cổ Bi
5. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung đồ án được cấu trúc theo 3
chương như sau:
Chương 1: Điều kiện địa lý tự nhiên và xã hội trên lưu vực sông Hương
Chương 2: Đặc điểm lũ trên lưu vực sông Hương