BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHÊ
TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP
NGHÊ: SẢN XUẤT CÂY GIỐNG
CAO SU, CÀ PHÊ, HỒ TIÊU
(Phê duyệt tại Quyết định số 590 /QĐ-BNN-TCCB ngày 26 tháng 4 năm 2013
của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)

Hà Nội, năm 2013


2

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGHÊ TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP
CHO NGHÊ: SẢN XUẤT CÂY GIỐNG CAO SU, CÀ PHÊ, HỒ TIÊU
(Phê duyệt tại Quyết định số 590 /QĐ-BNN-TCCB ngày 26 tháng 4 năm 2013
của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)
Tên nghề: Sản xuất cây giống cao su, cà phê, hồ tiêu
Trình độ đào tạo: Sơ cấp nghề.
Đối tượng tuyển sinh: Lao động nông thôn trong độ tuổi lao động, có đủ sức
khỏe, trình độ học vấn từ tiểu học trở lên và có nhu cầu học nghề “Sản xuất cây
giống cao su, cà phê, hồ tiêu”.
Số lượng mô đun đào tạo: 7 mô đun
Bằng cấp sau khi tốt nghiệp: Chứng chỉ sơ cấp nghề.
I. MỤC TIÊU ĐÀO TẠO
1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ nghề nghiệp
- Kiến thức:
+ Trình bày được các công việc trong xây dựng vườn ươm giống
+ Mô tả được các bước chính trong quy trình sản xuất cây giống cao su, cà
phê, hồ tiêu

- Thời gian học tập: 480 giờ
- Thời gian học các mô đun đào tạo nghề: 440 giờ, trong đó:
+ Thời gian học lý thuyết:

88 giờ

+ Thời gian học thực hành: 352 giờ
III. DANH MỤC MÔ ĐUN ĐÀO TẠO, THỜI GIAN VÀ PHÂN BỔ THỜI
GIAN HỌC TẬP
Thời gian đào tạo (giờ)
Mã
MĐ

Tên mô đun

Tổng
số

Trong đó
Lý
thuyết

Thực
hành

Kiểm
tra*

MĐ 01 Chuẩn bị vườn ươm


76

16

52

8

MĐ 05 Sản xuất cây giống cà phê ghép

72

12

52

8

MĐ 06 Sản xuất cây giống hồ tiêu

60

12

44

4

MĐ 07 Tiêu thụ cây giống


(Nội dung chi tiết chương trình và giáo trình mô đun xem tại trang web:
; Mục: Chương trình và giáo trình đào tạo nghề trình
độ sơ cấp)
V. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHÊ TRÌNH ĐỘ SƠ
CẤP
1. Hướng dẫn xác định danh mục các mô đun đào tạo nghề; thời gian, phân
bố thời gian và chương trình cho mô đun đào tạo nghề
Chương trình dạy nghề “sản xuất cây giống cao su, cà phê, hồ tiêu” trình
độ sơ cấp nhằm dạy nghề sản xuất cây giống cho các đối tượng là người lao động
kể cả người làm công tác quản lý, kỹ thuật có nhu cầu hành nghề. Khi học viên
học đủ thời gian và nội dung theo quy định trong chương trình này và kết quả đạt
trung bình trở lên sẽ được cấp chứng chỉ sơ cấp nghề.
Theo nhu cầu của người học có thể dạy độc lập hoặc dạy một số mô đun
(MĐ01, MĐ02, MĐ03, MĐ04, MĐ05, MĐ06, MĐ07) nhằm nâng cao kiến thức,
kỹ năng cần thiết cho học viên và cấp giấy chứng nhận học nghề đã hoàn thành
các mô đun đó.
Chương trình dạy nghề “Sản xuất cây giống cao su, cà phê, hồ tiêu” có 07
mô đun, cụ thể như sau:
- Mô đun 01: “Chuẩn bị vườn ươm” có thời gian học tập là 52 giờ, trong đó có 8
giờ lý thuyết, 40 giờ thực hành và 4 giờ kiểm tra. Mô đun này trang bị cho người học
các kiến thức và kỹ năng để thực hiện các công việc chuẩn bị đất lập vườn ươm, làm
giàn che, làm luống và hệ thống đường đi, chuẩn bị bầu đất có chất lượng và hiệu
quả cao.
- Mô đun 02: “Sản xuất vườn nhân gỗ ghép cao su” có thời gian học tập là 72
giờ, trong đó có 12 giờ lý thuyết, 52 giờ thực hành và 08 giờ kiểm tra. Mô đun này
trang bị cho người học kiến thức và kỹ năng để thực hiện các công việc: chọn
giống làm vườn gỗ ghép, thiết kế, trồng, chăm sóc vườn gỗ ghép, thao tác chọn,
cắt, xử lí, bó và vận chuyển cành gỗ ghép đạt chất lượng và hiệu quả cao.
- Mô đun 03: “Sản xuất cây giống cao su” có thời gian học tập là 76 giờ,
trong đó có 16 giờ lý thuyết, 52 giờ thực hành và 08 giờ kiểm tra. Mô đun này

Đánh giá kết quả học tập của người học trong toàn khóa học bao gồm: kiểm
tra trong quá trình học tập và kiểm tra kết thúc khoá học thực hiện theo “Quy chế
thi, kiểm tra và công nhận tốt nghiệp trong dạy nghề hệ chính quy”, ban hành kèm
theo Quyết định số 14/2007/QĐ-BLĐTBXH, ngày 24 tháng 5 năm 2007 của Bộ
trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.
2. Hướng dẫn kiểm tra kết thúc khoá học
Số TT
Nội dung kiểm tra
Kiến thức, kỹ năng nghề
1
Kiến thức nghề
2

Kỹ năng nghề

Hình thức kiểm tra

Thời gian kiểm tra

Trắc nghiệm hoặc Không quá 60 phút
vấn đáp
Bài thực hành kỹ Không quá 12 giờ
năng nghề


6

3. Các chú ý khác
Chương trình dạy nghề “Sản xuất cây giống cao su, cà phê, hồ tiêu” nên tổ
chức giảng dạy tại các địa phương hoặc các cơ sở dạy nghề.

I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN:
- Vị trí : Mô đun “Chuẩn bị vườn ươm” được giảng dạy đầu tiên, làm cơ sở để
giảng dạy các mô đun khác trong chương trình dạy nghề “Sản xuất cây giống cao
su, cà phê, hồ tiêu” trình độ sơ cấp nghề; mô đun có thể giảng dạy độc lập.
- Tính chất: Là mô đun tích hợp giữa kiến thức và kỹ năng thực hành nghề nghiệp,
nên tổ chức giảng dạy tại địa bàn thôn, xã nơi có các vườn cây giống cao su, cà
phê, hồ tiêu...
II. MỤC TIÊU MÔ ĐUN:
Kiến thức:
- Kể tên được các bước công việc chuẩn bị đất làm vườn ươm
- Nêu được các công việc trong xây dựng vườn ươm.
- Mô tả các bước công việc trong chuẩn bị bầu đất để ươm cây giống.
Kỹ năng:
- Chọn được địa điểm làm vườn ươm phù hợp, thực hiện tốt các công việc
chuẩn bị đất làm vườn ươm.
- Làm giàn che, luống ươm, hệ thống đường đi, hệ thống tưới và tiêu nước
trong vườn ươm phù hợp, thuận tiện và hiệu quả.
- Chuẩn bị được bầu đất để ươm cây giống
Thái độ:
- Bảo quản vật tư, thiết bị, dụng cụ cẩn thận
- Có ý thức trách nhiệm cao khi thực hiện các công việc chuẩn bị vườn ươm
cây giống.
III. NỘI DUNG MÔ ĐUN:
1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:


9

Thời gian


2

9

1

3

Làm luống và hệ thống tưới tiêu

8

1

7

4

Làm bầu đất

14

2

12

Kiểm tra kết thúc mô đun

2



- Nêu được các bước công việc làm giàn
- Làm giàn che đúng kỹ thuật
Nội dung của bài:
1. Chuẩn bị dụng cụ, vật liệu
2. Làm giàn che
Câu hỏi và bài tập thực hành
Bài 3: Làm luống và hệ thống tưới tiêu
Thời gian: 8 giờ
Mục tiêu:
- Nêu được các bước công việc làm luống và đường đi, hệ thống tưới và tiêu nước.
- Làm được luống ươm, đường đi, hệ thống tưới và tiêu nước trong vườn ươm phù
hợp, hiệu quả.
Nội dung của bài:
1. Làm luống và đường đi
2. Làm hệ thống tưới
3. Tạo mương rãnh thoát nước
4. Làm bể ngâm phân hữu cơ
Câu hỏi và bài tập thực hành

Bài 4: Chuẩn bị bầu đất
Thời gian: 14 giờ
Mục tiêu:
- Nêu được các bước công việc chuẩn bị bầu đất để ươm cây như đục lỗ túi bầu,
trộn hỗn hợp đất phân, đóng bầu và xếp bầu vào luống.
- Chọn lựa được loại đất, phân phù hợp để đóng bầu
- Trộn đều được hỗn hợp đất phân


11

- Mỗi học viên cần được trang bị đủ bộ bảo hộ lao động như áo, mũ, kính,
khẩu trang, ủng …


12

V. PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ:
1. Phương pháp đánh giá
a. Kiểm tra định kỳ
- Lý thuyết: trắc nghiệm khách quan hoặc vấn đáp
- Đánh giá kỹ năng nghề: Kiểm tra kỹ năng nghề thông qua bài thực hành,
kiểm tra qua quan sát và theo dõi thao tác, thái độ thực hiện và kết quả thực hành
của học viên.
b. Kiểm tra kết thúc mô đun:
- Kiểm tra kết thúc mô đun
Kiểm tra theo nhóm (mỗi nhóm từ 3-5 học viên) hoặc kiểm tra cá nhân:
+ Thực hiện mô tả một công việc được thực hiện trong mô đun hoặc thực
hiện trắc nghiệm học viên theo bảng câu hỏi do giáo viên chuẩn bị trước.
Thực hiện một công việc hoặc một số công việc trong quá trình thực hiện
mô đun, giáo viên đánh giá qua quan sát và theo dõi thao tác, thái độ thực hiện và
kết quả thực hành của học viên.
2. Nội dung đánh giá
- Kiến thức: học viên nêu được các khâu kỹ thuật chuẩn bị đất để làm vườn ươm,
nêu được kỹ thuật thiết kế vườn ươm, trình bày được kỹ thuật chuẩn bị bầu đất để
ươm cây giống.
- Kỹ năng: học viên chọn được địa điểm làm vườn ươm phù hợp, xử lý sạch cỏ dại
và tàn dư thực vật, làm đất đúng kỹ thuật để chuẩn bị làm vườn ươm; làm giàn che
đúng kỹ thuật; thiết kế được luống ươm, hệ thống đường đi, hệ thống tưới và tiêu
nước trong vườn ươm phù hợp, hiệu quả; chuẩn bị được bầu đất để ươm cây giống
- Thái độ: Có ý thức học tập tích cực, tham gia học đầy đủ thời lượng mô đun;

- Giáo viên khuyến khích thái độ tự tin và mạnh dạn của học viên trong thực
hành và giúp học viên tự kiểm tra việc thực hiện của chính bản thân họ;
- Giáo viên nhận xét kỹ năng thực hành của học viên, nêu ra những trở ngại,
sai sót đã hoặc có thể gặp phải trong khi thực hiện công việc và cách khắc phục.
3. Những trọng tâm chương trình cần chú ý:
- Chuẩn bị đất làm vườn ươm
- Làm giàn che
4. Tài liệu tham khảo
1. Trịnh Đức Minh - Kỹ thuật nhân giống cà phê - Nhà xuất bản Nông
nghiệp Hà Nội - 2000.
2. Lê Ngọc Báu - Kỹ thuật trồng và chăm sóc cà phê - Nhà xuất bản Nông
nghiệp Hà Nội - 2000.
3. Trần Thị Kim Loang - Sâu bệnh hại cà phê và biện pháp phòng trừ - Nhà
xuất bản Nông nghiệp Hà Nội - 2000.
4. Phan Quốc Sủng - Kỹ thuật trồng chăm sóc chế biến cà phê - Nhà xuất
bản Nông nghiệp T.P Hồ Chí Minh - 2004.
5. Phan Quốc Sủng - Hỏi đáp về kỹ thuật cà phê - Nhà xuất bản Nông
nghiệp T.P Hồ Chí Minh - 1999.


14

6. Trung tâm nghiên cứu thực nghiệm thuỷ lợi nông lâm nghiệp Gia Lai Quy trình tạo hình và ghép cà phê; Sâu bệnh hại cà phê.
7. Viện khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên - Tài liệu hướng
dẫn trồng và chăm sóc cà phê vối - Buôn Ma Thuột - 1998.
8. Tài liệu sản xuất cây giống cà phê : website khuyenongvn.gov.vn


15


Kỹ năng:
- Chọn đúng giống làm vườn gỗ ghép phù hợp với điều kiện vùng trồng.
- Thực hiện được các công việc trồng và chăm sóc vườn nhân gỗ ghép.
- Thực hiện công việc cắt, xử lí và vận chuyển cành gỗ ghép.
Thái độ:
- Có ý thức trách nhiệm khi thực hiện các công việc sản xuất gỗ ghép cao
su.
- Có ý thức về chất lượng về sản phẩm mình làm ra.
III. NỘI DUNG MÔ ĐUN:
1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:


17

Thời gian

Số
TT

Tên các bài trong mô đun

Tổng
số

Lý
thuyết

Thực Kiểm
hành tra*


13

1

4

Chọn, cắt và xử lí cành gỗ ghép

16

3

12

1

5

Bảo quản và vận chuyển cành gỗ ghép

16

3

12

1

Kiểm tra hết mô đun


1.3. Dòng vô tính RRIM 600
1.4. Dòng vô tính VM 515
1.5. Dòng PB 260
1.6. Dòng vô tính PB 255
1.7. Dòng vô tính RRIC 110
1.8. Dòng vô tính RRIC 121
1.9. Dòng vô tính RRIV 1 (LH 82/11)
1.10. Dòng vô tính RRIV 3 (LH 82/158)
2. Tác dụng của việc chọn giống phù hợp với vùng trồng.
3. Tiêu chuẩn chọn giống làm vườn gỗ ghép.
Câu hỏi và bài tập thực hành

Bài 2: Thiết kế và trồng vườn gỗ ghép
Thời gian: 12 giờ
Mục tiêu:
- Nêu được các bước thiết kế và trồng vườn nhân gỗ ghép cao su.
- Thực hiện đúng các công việc thiết kế và trồng vườn gỗ ghép.
Nội dung của bài:
1. Thiết kế vườn nhân gỗ ghép
1.1. Khái niệm vườn nhân gỗ ghép
1.2. Thiết kế vườn nhân gỗ ghép.
2. Chuẩn bị đất trồng vườn gỗ ghép
3. Thời vụ trồng vườn gỗ ghép
4. Trồng vườn gỗ ghép
4.1. Trồng bằng hạt.
4.2. Trồng bằng cây giống.
Câu hỏi và bài tập thực hành


19



20

1.2. Cắt cành gỗ ghép
2. Xử lí cành gỗ ghép.
Câu hỏi và bài tập thực hành

Bài 5: Vận chuyển và bảo quản cành gỗ ghép
Thời gian: 16 giờ
Mục tiêu:
- Kể được các bước vận chuyển và bảo quản cành gỗ ghép.
- Xác định loại phương tiện vận chuyển.
- Thực hiện cách bảo quản khi vận chuyển cành gỗ ghép đi gần, xa.
Nội dung của bài:
1. Thu gom và bó cành gỗ ghép.
2. Bảo quản cành gỗ ghép.
3. Đóng gói, cho lên phương tiện và vận chuyển.
Câu hỏi và bài tập thực hành
IV. ĐIÊU KIỆN THỰC HIỆN MÔ ĐUN
1. Tài liệu giảng dạy:
- Giáo trình dạy nghề mô đun “Sản xuất vườn nhân gỗ ghép cao su” trong
chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề của nghề “Sản xuất cây giống cao su,
càphê, hồ tiêu ”.
- Tài liệu khác: cách cắt, xử lí và vận chuyển cành gỗ ghép.
2. Điều kiện về thiết bị dạy học và phụ trợ: Máy tính, máy chiếu, clip kỹ thuật,
hình ảnh về các giống cao su, các vườn gỗ ghép, cách cắt gỗ ghép, bó cành và bảo
quản.
3. Điều kiện về cơ sở vật chất:
- 01 phòng học 30m2, có đủ bảng, bàn ghế cho lớp học 30 người.

200-300 cây, tưới 100 cây, loại bỏ 10-30 cây giống không đủ tiêu chuẩn trong quá
trình thanh lọc giống.
+ Cắt, xử lí gỗ ghép: Mỗi nhóm cắt 50 - 100m gỗ ghép, bôi sáp parafin 2
đầu, cột 20 - 50 bó (20-30 cành gỗ/bó)
+ Xếp lên xe, bảo quản: Mỗi nhóm xếp 20 - 30 bó lên xe vận chuyển, trước
khi lót mùn cưa ẩm hoặc bao gai ẩm.
- Kiểm tra cá nhân: Học viên trình bày kỹ thuật trồng, chăm sóc vườn gỗ ghép
cao su và cắt xử lí, bó cành gỗ ghép.
2. Nội dung đánh giá
- Lý thuyết: Kiểm tra vấn đáp về:


22

+ Kỹ thuật trồng và chăm sóc vườn nhân gỗ ghép cao su.
+ Kỹ thuật cắt, xử lí, bó, xếp lên xe, bảo quản cành gỗ ghép.
- Thực hành:
+ Trồng và chăm sóc hoàn chỉnh vườn gỗ ghép cao su: Mỗi nhóm trồng 10
cây.
+ Thao tác các công việc chăm sóc như làm cỏ, tỉa chồi thực sinh, tưới nước,
nâng tầng lá, loại bỏ cây không đủ tiêu chuẩn (thanh lọc giống).
+ Cắt, nhúng sáp parafin, bó, xếp, bảo quản cành gỗ ghép cao su.
VI. HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN MÔ ĐUN
1. Phạm vi áp dụng chương trình:
- Chương trình mô đun Sản xuất vườn nhân gỗ ghép cao su áp dụng cho các
khóa đào tạo nghề trình độ sơ cấp và dạy nghề dưới 3 tháng, trước hết là phục vụ
cho Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020.
- Chương trình mô đun Sản xuất vườn nhân gỗ ghép cao su có thể sử dụng
dạy độc lập hoặc cùng một số mô đun khác cho các khoá tập huấn hoặc dạy nghề
dưới 3 tháng (dạy nghề thường xuyên)

3. Những trọng tâm chương trình cần chú ý
- Phần lý thuyết: Cách nâng tầng lá trước khi cắt, nhúng sáp parafin, bó và
xếp cành vào thùng (bao).
- Phần thực hành:
+ Trồng đúng mắt ghép ngang mặt đất.
+ Cắt, nhúng sáp parafin, bó, cành gỗ ghép cao su.

3. Tài liệu tham khảo
1. Tập đoàn công nghiệp cao su Việt Nam, 2004: Quy trình kỹ thuật trồng mới,
chăm sóc và khai thác cao su
2. Trường Cao đẳng công nghiệp Cao Su, 2006: Bài giảng cây công nghiệp dài
ngày.
3. Sản xuất giống cao su, 2009: tài liệu nội bộ Nông trường Bờ Ngoong – Chưsê.
4. Giống cao su, 2010: tài liệu nội bộ Trung tâm nghiên cứu giống Cao su tại
Gialai.
5. Các giống mới cao su, 2011: tài liệu nội bộ Trung tâm nghiên cứu giống Cao su
tại Gialai.
6. Tài liệu sản xuất cây giống cao su: website giongcaosuvn.gov.vn


24

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: Sản xuất cây giống cao su
Mã số mô đun: MĐ 03
Nghề: Sản xuất cây giống cao su, càphê, hồ tiêu


25


và bầu hạt có tầng lá.