BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
ðẠI HỌC ðÀ NẴNG

LÊ THỊ THỦY

PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TRÊN ðỊA BÀN
HUYỆN MANG YANG, TỈNH GIA LAI

Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
Mã số: 60.31.01.05

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
KINH TẾ PHÁT TRIỂN

Kon Tum - Năm 2016


Công trình ñược hoàn thành tại
ðẠI HỌC ðÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. LÊ BẢO

Phản biện 1: PGS.TS. Bùi Quang Bình
Phản biện 2: TS. Trương Tấn Quân

Luận văn ñã ñược bảo vệ trước Hội ñồng chấm Luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ kinh tế phát triển họp tại Kon Tum vào ngày 02 tháng
10 năm 2016.

Có thể tìm hiểu Luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Học liệu, ðại học ðà Nẵng

b. Phạm vi nghiên cứu

- Nội dung : Luận văn nghiên cứu nông nghiệp theo nghĩa hẹp
bao gồm trồng trọt, chăn nuôi và dịch vụ nông nghiệp

- Không gian: Tại huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai.


2

- Thời gian : Luận văn nghiên cứu thực tiễn phát triển nông
nghiệp giai ñoạn 2011 – 2015, các giải pháp ñề xuất trong luận văn
có giá trị trong những năm tới.
4. Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp phân tích thống kê
- Phương pháp phân tích tổng hợp
- Phương pháp phân tích so sánh
- Các phương pháp khác….
5. Cấu trúc của luận văn.
Ngoài phần mở ñầu, phụ lục, tài liêu tham khảo, luận văn chia
làm 3 chương:

- Chương 1 : Một số vấn ñề lý luận về phát triển nông nghiệp.
- Chương 2 : Thực trạng phát triển nông nghiệp huyện Mang
Yang.

- Chương 3 : Các giải pháp ñể phát triển nông nghiệp huyện
Mang Yang.
6. Tổng quan tài liệu tham khảo.

ngành công nghiệp và dịch vụ


4
- Phát triển nông nghiệp, nông thôn là cơ sở ổn ñịnh kinh tế,
chính trị, xã hội
1.2. NỘNG DUNG VÀ TIÊU CHÍ CỦA PHÁT TRIỂN NÔNG
NGHIỆP
1.2.1. Gia tăng số lượng các cơ sở sản xuất nông nghiệp
Hộ gia ñình : Là hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp lâu
ñời, phù hợp với nền nông nghiệp có quy mô nhỏ về ñất ñai,
vốn…có vai trò rất lớn góp phần giải quyết việc làm và xây dựng
cuộc sống mới ở nông thôn.
Trang trại : Là hình thức tổ chức sản xuất có quy mô rộng ñất
và các yếu tố sản xuất ñủ lớn, có trình ñộ kỹ thuật cao, tổ chức và
quản lý tiến bộ tự chủ. Trang trại ñi tiên phong trong việc chuyển ñổi
cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật.
Hợp tác xã nông nghiệp :HTX nông nghiệp là cầu nối của xã
viên và bà con nông dân tiếp cận với các chủ trương, ñường lối,
chính sách phát triển nông nghiệp của ðảng và Nhà nước ta; ñồng
thời là nơi tổ chức, giúp ñỡ, tư vấn, hướng dẫn và cung cấp các dịch
vụ hỗ trợ sản xuất cho xã viên, hộ nông dân.
Doanh nghiệp nông nghiệp: Là ñơn vị sản xuất nông nghiệp
sản xuất nông sản hàng hóa và dịch vụ cho xã hội theo yêu cầu của
thị trường.
Các tiêu chí ñánh giá gia tăng số lượng cơ sở sản xuất nông
nghiệp
- Số lượng các cơ sở sản xuất qua các năm
- Tốc ñộ tăng và mức tăng của các cơ sở sản xuất
1.2.2. Chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp hợp lý

1.3.3 Nhân tố ñiều kiện kinh tế


6
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Trong chương thứ nhất, tác giả ñã trình bày những lý luận cơ
bản về nông nghiệp và phát triển nông nghiệp. Tác giả nghiên cứu
nông nghiệp và phát triển nông nghiệp từ ñặc ñiểm, các bộ phận, sự
ảnh hưởng của các nhân tố thuộc về ñiều kiện tự nhiên, ñiều kiện
kinh tế - xã hội tới nông nghiệp và sự phát triển nông nghiệp. ðây là
nền tảng lý thuyết cho chương thứ hai khi tác giả ñi vào phân tích
thực trạng nông nghiệp và phát triển nông nghiệp trên ñịa bàn huyện
Mang Yang, tỉnh Gia Lai.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP HUYỆN
MANG YANG
2.1. ðẶC ðIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI CỦA HUYỆN
ẢNH HƯỞNG ðẾN PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP
2.1.1. ðặc ñiểm tự nhiên
Huyện có tổng diện tích tự nhiên là 112.718,20 ha. Theo mục
ñích sử dụng ñất huyện có 101.823,86 ha nông nghiệp trong ñó ñất
SXNN là 49.418,16 ha.
Mang Yang nằm trong khu vực Tây Trường Sơn khí hậu nhiệt
ñới ẩm gió mùa. Khí hậu chia làm hai mùa rõ rệt: Mùa khô và mùa
mưa
Huyện Mang Yang nằm trong lưu vực của hệ thống sông
AYun, mật ñộ sông suối tương ñối dày, các sông thường có nước
quanh năm.
2.1.2. ðặc ñiểm xã hội
Mang Yang có quá trình phát triển lâu ñời, là ñịa bàn sinh


Biều ñồ 2.2. Cơ cấu kinh tế huyện Mang Yang giai ñoạn 2011- 2015

2.2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP HUYỆN
MANG YANG
2.2.1. Số lượng cơ sở sản xuất nông nghiệp
a. Nông hộ
Tính ñến cuối năm 2015 toàn huyện có 15.363 hộ sản xuất
nông nghiệp. ða số các hộ sản xuất trên quy mô nhỏ, tự cung tự cấp,
tự phát, tập quán canh tác lạc hậu, giá trị kinh tế thấp.
Giá trị sản xuất do kinh tế hộ tạo ra năm 2015 ñạt 1.547.389
triệu ñồng, chiếm 87,23% giá trị sản xuất khu vực nông lâm nghiệp,
thủy sản.
b. Trang trại
Toàn huyện có 11 trang trại ñang hoạt ñộng trong ñó có 8
trang trại trồng cây công nghiệp lâu năm, chủ yếu là cao su, cà phê
và 3 trang trại chăn nuôi trong ñó có 01 trang trại chăn nuôi bò quy
mô lớn của tập ñoàn Hoàng Anh Gia Lai.


9
c. Hợp tác xã
Hiện nay trên ñịa bàn huyện chỉ còn 5 hợp tác xã nông nghiệp
hoạt ñộng, tuy nhiên hiệu quả kinh kế những năm gần ñây rất hạn
chế, thua lỗ nhiều năm liền, ñứng trước nguy cơ giải thể.
d. Doanh nghiệp nông nghiệp
Hiện nay doanh nghiệp ñầu tư vào lĩnh vực sản xuất nông
nghiệp của huyện vẫn rất hạn chế về số lượng, chủ yếu là các thương
nhân thu mua nông sản theo mùa với quy mô nhỏ, năng lực cạnh
tranh yếu, chưa có kế hoạch kinh doanh cũng như ý ñịnh kinh doanh

(%)

1

ðất sản xuất nông nghiệp

49.418,16

100

1.1

ðất trồng cây hàng năm

27.564,45

55,78

1.1.1

ðất trồng lúa

5.130,74

10,38

1.1.2

ðất cỏ dùng vào chăn nuôi


chương trình xây dựng nông thôn mới, ngoài ra vốn hỗ trợ ñầu tư
phát triển nông nghiệp còn ñến từ các dự án của Wold Bank…hỗ trợ
giảm nghèo, bên cạnh ñó còn có nguồn vốn tín dụng của các ngân
hàng.


11
Bảng 2.10. Tình hình vay vốn tín dụng của nông dân huyện Mang
Yang giai ñoạn 2011 – 2015
TT

Chỉ tiêu

Năm
2011

2012

21,3

30,9

5.213

2013

2014

2015


5.902

7.013

Tiền vay qua ngân
1

hàng NN&PTNT (tỷ
ñồng)
Số hộ vay (hộ)
Tiền vay qua ngân

2

hàng Chính sách XH
(tỷ ñồng)
Số hộ vay (hộ)

(Nguồn: Ngân hàng chính sách xã hội huyện Mang Yang và Ngân
hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Mang Yang)
d. Khoa học công nghệ
Trong những năm gần ñây huyện ngày càng quan tâm nhiều
hơn vào việc ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông
nghiệp tuy nhiên cán bộ khoa học - kỹ thuật (KH-KT) của huyện vẫn
còn thiếu về số lượng, chất lượng còn nhiều bất cập.
2.2.4. Tình hình liên kết sản xuất trong nông nghiệp
Nông nghiệp ở huyện ñến nay tuy ñã có các hình thức, mô
hình liên kết tuy nhiên còn rất hạn chế chưa ña dạng, phong phú và
ñặc biệt là còn thiếu chặt chẽ và không mang lại hiệu quả. ða số sản
phẩm nông nghiệp của nông dân ñược thương lái trực tiếp thu mua.


37,93

38,21

Ngô

40,20

42,00

40,52

41,00

41,50

Khoai

63,02

78,52

92,30

95,35

95,50

131,50 140,50

Chỉ tiêu

2011

2012

2013

2014

2015

623.361

681.262

766.683

851.263

1.605.074

Trồng trọt

483.350

530.152

568.060



(Nguồn: Niên giám thống kê huyện Mang Yang)


13
a. Trồng trọt
b. Trồng trọt

Biểu ñồ 2.4. Giá trị sản xuất các nhóm cây trồng huyện Mang
Yang giai ñoạn 2011-2015
b. Chăn nuôi
Bảng 2.15. Giá trị sản xuất ngành chăn nuôi huyện Mang Yang
giai ñoạn 2011 – 2015
ðvt : Triệu ñồng
Năm
2011

2012

2013

2014

2015

Tổng số

112.265

118.149


Gia cầm

10.469

9.801

8.000

7.912

8.128

(Nguồn: Niên giám thống kê huyện)
Nhìn chung chăn nuôi của huyện có sự chuyển biến ñáng kể về
cả số lượng và giá trị, ñặc biệt là chăn nuôi gia súc lớn (trâu, bò). Giá
trị sản xuất tăng nhanh, trong số ñó chăn nuôi trâu, bò có giá trị sản


14
xuất tăng lớn nhất, tuy nhiên hiện nay chăn nuôi trên ñịa bàn huyện
chủ yếu vẫn còn nhỏ lẻ, manh mún
c. Thực trạng ñóng góp của nông nghiệp với nền kinh tế
huyện
Trong những năm qua, sản xuất nông nghiệp huyện không
ngừng phát triển mạnh mẽ, ñóng góp ñáng kể vào sự phát triển chung
của kinh tế huyện. Sản xuất nông nghiệp vẫn là ngành kinh tế chủ
yếu, với tổng giá trị sản xuất năm 2015 ñạt 1.605.071 triệu ñồng (giá
so sánh năm 2010), chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu kinh tế nói
chung và cơ cấu nông –lâm – thủy sản nói riêng trong nền kinh tế

mới vào sản xuất.
Phát triển toàn diện, ña canh cả trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản
và dịch vụ nông nghiệp.
3.1.2. Mục tiêu phát triển nông nghiệp
a. Về kinh tế
Nâng cao tốc ñộ và chất lượng tăng trưởng, chuyển dịch nhanh
nền kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng ngành công nghiệp, dịch vụ.
Phấn ñấu giá trị sản xuất ñến 2020 các ngành ñạt 11.911.480
triệu ñồng (Giá hiện hành) tốc ñộ tăng trưởng bình quân ñạt 14,57%
giai ñoạn 2016 - 2020.


16
Cơ cấu giá trị sản xuất (giá hiện hành) ñến năm 2020 nông
nghiệp 52,98%, công nghiệp 23,25%, dịch vụ 23,76%.
Thu nhập bình quân ñầu người năm 2020 ñạt 57,5 triệu ñồng.
Phấn ñấu ñến 2020 có trên 70% số xã ñạt chuẩn nông thôn
mới.
b. Về nông nghiệp
Phấn ñấu ñến năm 2020 diện tích gieo trồng ñạt 20.620 ha,
trong ñó: Lúa 3.854,5 ha, ngô 250 ha, cà phê 3.818 ha, sắn 5.000 ha,
tiêu 1.850 ha. Sản lượng lương thực quy thóc ñạt 23.095 tấn, bình
quân lương thực ñạt 335 kg/người. Tổng ñàn gia súc có khoảng 98
nghìn con trong ñó riêng ñàn bò 52 nghìn con, ñàn lợn 37 nghìn con.
Tốc ñộ tăng trưởng ngành nông - lâm nghiệp - thuỷ sản giai
ñoạn 2016-2020 bình quân ñạt 12,12%.
3.1.3. Phương hướng phát triển nông nghiệp
Phát triển nền nông nghiệp hàng hóa ña dạng với cơ cấu hợp
lý; nông sản có chất lượng và gá trị cao; trên cơ sở xây dựng các
vùng nguyên liệu gắn với chế biến các mặt hàng nông sản chủ lực

3.2. CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP HUYỆN
MANG YANG TRONG THỜI GIAN ðẾN.
3.2.1. Phát triển cơ sở sản xuất
a. Củng cố, gia tăng và nâng cao năng lực kinh tế hộ
Thúc ñẩy nền sản xuất nông nghiệp huyện chuyển từ kinh tế tự
cung, tự cấp, manh mún, nhỏ lẻ sang kinh tế hàng hóa, hình thành
vùng sản xuất hàng hóa và phát triển mô hình trang trại. Củng cố và
nâng cao năng lực kinh tế hộ về cả sản xuất và quản lý, xác ñịnh rõ
vai trò của hộ sản xuất trong ñời sống kinh tế xã hội, ñặc biệt là sản
xuất nông nghiệp; Tạo môi trường thuận lợi cho hộ sản xuất tiếp cận
với các nguồn vốn vay ưu ñãi, lãi suất thấp ñể chuyển ñổi cây trồng
vật nuôi có hiệu quả kinh tế cao hơn; Hướng dẫn, hỗ trợ, cung cấp


18
chuyển giao các kỹ thuật sản xuất tiên tiến, hỗ trợ về giống, kỹ thuật
canh tác, hoàn thiện các khâu chế biến bảo quản sau thu hoạch và
vấn ñề ổn ñịnh thị trường tiêu thụ hàng hóa; khuyến khích người dân
phát triển kinh tế trang trại; Phổ biến và nhân rộng các mô hình sản
xuất thành công, từng bước xây dựng nền nông nghiệp huyện bền
vững, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
e. Phát triển số lượng và nâng cao hiệu quả kinh tế của
trang trại sản xuất
Tổ chức quy hoạch, thực hiện ñề án phát triển kinh tế trang trại
trung và dài hạn; ðẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng, nhất là hệ
thống thủy lợi, giao thông, hệ thống cung cấp ñiện, nước, công
nghiệp chế biến, cơ sở sản xuất, cung ứng giống cây trồng, vật nuôi;
Nâng cao hiệu quả hoạt ñộng của trung tâm khuyến nông huyện;
Thực hiện các chính sách ưu ñãi của Nhà nước về tiếp cận vốn, miễn
giảm thuế ñối với các trang trại; Hỗ trợ trang trại tiếp cận thị trường,

trọt - chăn nuôi - dịch vụ nông nghiệp.

Biểu ñồ 3.1. Quy hoạch cơ cấu sản xuất nông nghiệp huyện Mang
Yang ñến năm 2020
3.2.3. Triển khai các mô hình liên kết kinh tế trong nông nhiệp
Tiếp tục thực hiện theo Quyết ñịnh 80/Qð-CP của Chính phủ


20
về liên kết 4 nhà: Nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và nhà
nông.
Gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ nông sản hàng hóa ñể
phát triển sản xuất nông nghiệp ổn ñịnh và bền vững.
3.2.4. Tăng cường thâm canh và ứng dụng rộng rãi những
thành tựu của khoa học và công nghệ trong nông nghiệp
Huyện tổ chức tăng cường ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ
thuật, ñổi mới công nghệ, sử dụng giống mới có năng suất, chất
lượng cao, khả năng chống chịu sâu bệnh và hạn hán tốt ñể thay
giống ñịa phương ñang ở giai ñoạn thoái hóa. Tiếp tục tổ chức cung
ứng, chuyển giao các loại giống cây ăn quả phù hợp với ñiều kiện
thổ nhưỡng, khí hậu của huyện: sầu riêng, bơ… cải tạo vườn tạp
thành vườn ña canh.
Thực hiện quá trình chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật trong sản
xuất nông nghiệp phù hợp với từng ñịa bàn cụ thể.
Mở rộng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh, hạn chế sử dụng
các loại thuốc ñộc hại gây tồn trữ chất ñộc trong nông sản, phòng
chống tốt các loại dịch bệnh gia súc gia cầm.
Tập trung thực hiện các chương trình ứng dụng kỹ thuật tiên
tiến vào sản xuất, ñặc biệt trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi.
Khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia, ñẩy mạnh hoạt

vững.
Theo ñịnh hướng từ nay ñến năm 2020, huyện sẽ tập trung ñầu
tư nâng cao năng suất và chất lượng của cây hồ tiêu trên diện tích
ñang sản xuất, tạo ñiều kiện mời các nhà khoa học và các công ty
sinh học tổ chức lớp tập huấn về phòng trừ dịch bệnh, ưu tiên chuyển
giao tiến bộ khoa học - kỹ thuật về canh tác hồ tiêu, ñịnh hướng
người dân sản xuất hồ tiêu theo tiêu chuẩn VietGAP; sản xuất hồ tiêu


22
có chứng nhận. Xây dựng các mô hình thí ñiểm áp dụng tiến bộ khoa
học – kỹ thuật như tưới nước tiết kiệm, sử dụng chế phẩm sinh học
ñể nâng cao năng suất hồ tiêu. UBND huyện ñề xuất với cấp trên
mời các nhà khoa học của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông – Lâm
nghiệp Tây Nguyên, Trung tâm nghiên cứu Hồ tiêu, các doanh
nghiệp, nông dân và chi nhánh ngân hàng … cùng ngồi lại trao ñổi
nhằm tìm ra những giải pháp ñể phát triển cây hồ tiêu bền vững trong
thời gian tới.
e. Chính sách hỗ trợ tiêu thụ các mặt hàng nông sản : Phát
triển hệ thống tiêu thụ nông sản và cung cấp thông tin cho người sản
xuất. Hỗ trợ hộ nông dân, cơ sở sản xuất nông nghiệp tham gia các
triển lãm, tiếp cận với các doanh nghiệp thu mua nông sản trong và
ngoài tỉnh. Xây dựng cơ sở chế biến gắn với vùng nguyên liệu.
f. ðầu tư kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn: Khuyến
khích các thành phần kinh tế, tổ chức tham gia ñầu tư xây dựng và
kinh doanh kết cấu hạ tầng nông nghiệp, Tăng cường ñầu tư phát
triển kết cấu hạ tầng nông thôn, ñặc biệt là các công trình thủy lợi
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
Ở chương 3 tác giả ñã tổng hợp các biện pháp phát triển nông
nghiệp trên ñịa bàn huyện, theo ñó cần tiếp tục quán triệt, tuyên

xuất nông nghiệp huyện, về lý luận và cả thực tiễn, từ ñó ñề xuất các
giải pháp cụ thể và hoàn thiện một số chính sách nhằm thúc ñẩy phát
triển nông nghiệp trong thời gian tới, luận văn ñã hoàn thành ñược
các nội dung sau :
- Hệ thống hóa các vấn ñề lý luận liên quan ñến phát triển
nông nghiệp.