X ỬLÝ N ƯỚ
C TH Ả
I BẰ
NG PH ƯƠ
N G PHÁP SINH H Ọ
C K ỴKHÍ

Nước là nguồn tài nguyên quý giá của tất cả các sinh vật sống trên trái đất. Nếu không có
nước thì sẽ không có sự sống xuất hiện. Vì vậy mà việc bảo vệ nguồn nước sạch là việc làm
rất quan trọng. Ngày nay, nhu cầu sử dụng nước sạch của người dân cho hoạt động sinh hoạt
và sản xuất tăng cao, nên lượng nước thải nhiễm bẩn cũng sẽ tăng. Nếu lượng nước thải này
không được xử lý mà xả thải trực tiếp sẽ làm ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm, gây
ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của người dân và hệ sinh thái môi trường. Để đảm
bảo chất lượng nước thải đầu ra đạt quy chuẩn xả thải, con người đã áp dụng các công nghệ
xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học (kỵ khí, thiếu khí, hiếu khí), hóa lý, cơ học để
loại bỏ chất bẩn ra khỏi dòng nước.

Vậy công nghệ xử lý nước thải bằng phương
pháp sinh học là gì?
Xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học chủ yếu là dựa vào hoạt động sống của các vi
khuẩn dị dưỡng hoại sinh có trong nước thải. Các vi sinh vật này sử dụng các chất hữu cơ có
trong nước thải và một số khoáng chất làm nguồn dinh dưỡng cho hoạt động sống của chúng
và đồng thời các chất hữu cơ này sẽ được phân giải thành hợp chất vô cơ đơn giản. Mục đích
của quá trình này là khử BOD và COD.
Xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học có thể được phân loại như sau:


Xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học

Xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học
kỵ khí

Hầm biogas là một hệ thống tự động, khi mà khí được sinh ra trong điều kiện kỵ khí sẽ đẩy
cặn bã vào bể áp lực và ống nạp nhiên liệu. Khi mở van thì các cặn bã trong bể áp lực và ống
nạp nhiên liệu sẽ đẩy khí ra để sử dụng.


Hầm biogas được chia làm ba phần liên tiếp với nhau:


Ngăn trộn là nơi để trộn các chất hữu cơ với nước trước khi đổ vào hầm phân hủy.



Hầm phân hủy là nơi nước và chất hữu cơ bị phân hủy lên men. Khí CH4 và các loại
khí khác sẽ được sinh ra ở đây và những chất khí này sẽ đẩy bùn cặn ở đáy bể lên bể áp lực.



Bể áp lực: là nơi chứa các bùn cặn. Khi mở van thì các cặn bã trong này sẽ đẩy ngược
các chất khí ra để sử dụng.

Bể tự hoại
Bể tự hoại là công trình xử lý nước thải bậc I (xử lý sơ bộ) có nhiệm vụ làm sạch sơ bộ hoặc
hoàn toàn nước thải trước khi thải ra sông, hồ hay mạng lưới thoát nước bên ngoài.
Bể tự hoại hoạt động theo nguyên lý tạo ra trong hai quá trình là quá trình lắng nước thải và
quá trình lên men cặn lắng. Bể tự hoại thường được dùng trong các hộ gia đình có thể thống
cấp thoát nước bên trong nhưng bên ngoài là hệ thống thoát nước chung không có trạm xử lý,
thời gian lưu nước trong bể từ 1 đến 3 ngày. Bể tự hoại cũng được sử dụng trong xử lý cặn
bùn của hệ thống xử lý nước thải chế biến thủy sản, với thời gian lưu bùn từ 1-2 tháng. Bùn
được nâng nhiệt đến 350C và có van tháo cặn dưới đáy bể.
Nguyên lý hoạt động của bể tự hoại:


Nhờ các vách ngăn hướng dòng, ở những ngăn tiếp theo, nước thải chuyển động theo
chiều từ dưới lên trên, tiếp xúc với các VSV kỵ khí trong lớp bùn được hình thành dưới đáy
bể trong điều kiện động, các chất hữu cơ được các VSV hấp thụ và chuyển hóa, đồng thời
cho phép tách riêng 2 pha (lên men axit và lên men kiềm).



Các ngăn cuối cùng là ngăn lọc kị khí, có tác dụng làm sạch bổ sung nước thải, nhờ
các VSV kị khí gắn bám trên bề mặt các hạt vật liệu lọc và năng cặn lơ lửng trôi theo nước.

Bể bùn kỵ khí dòng chảy ngược – UASB (Upflow Anaerobic
Blanket reactor)
UASB là một trong những phương pháp xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học kỵ khí
được ứng dụng rộng rãi nhờ các đặc điểm sau:



Cả 3 quá trình: Phân hủy – Lắng bùn – Tách khí được đặt chung trong một công trình.
Tạo thành các loại hạt bùn kỵ khí có mật độ VSV cao và tốc độ lắng vượt xa do có
lớp bùn hiếu khí lơ lửng
Bể UASB được chia làm 2 vùng:




Vùng lắng: được đặt nằm trên vùng phân hủy kỵ khí. Nước thải sau khi phân hủy sẽ di
chuyển lên vùng này để lắng cặn.





Lượng bùn sinh ra ít, cho phép vận hành với tải trọng cao, giảm diện tích công trình



Nhược điểm:



Giai đoạn xây dựng lâu



Dễ bị sốc tải khi chất lượng nước vào biến động



Bị ảnh hưởng bởi các chất độc hại



Khó hồi phục sau thời gian ngừng hoạt động


Bể UASB

Lọc kỵ khí bám dính cố định – AFR (Anaerobic filter reactor)
Hệ thống lọc kỵ khí bám dính cố định sử dụng các VSV bám dính trên các vật liệu lọc được
đặt trong bể với dòng chảy của nước thải là từ dưới lên hoặc là từ trên xuống và màng VSV