Máu thịt và linh hồn của văn học là hình tượng nghệ thuật được xây dựng
bằng ngôn từ”. Hãy bình luận ý kiến trên. Phân tích bài thơ Tây Tiến của
Quang Dũng để làm rõ những đặc sắc về nghệ thuật ngôn từ trong tác phẩm.
Bài thơ Tây Tiến ra đời sau khi Quang Dũng rời đơn vị không bao lâu, tại hội
nghị toàn quân ở Phù Lưu Chanh.
1. Bình
+ Cũng như các loại hình nghệ thuật khác, văn học nhận thức, phản ánh đời sống
và thế hiện tư tường, tình cảm bằng hình tượng nghệ thuật. Hình tượng là “máu thịt
và linh hồn” của tác phẩm văn học. Nó là một cách tư duy, là hình thức mang tính
nội dung của văn học nghệ thuật.
+ Hình tượng văn học không giống với hình tượng âm nhạc, hội họa hay điêu khắc.
Sở dĩ có sự khác nhau đó là do mỗi loại hình nghệ thuật sử dụng một chất liệu
riêng để xây dựng hình tượng. Chất liệu của âm nhạc là âm thanh, giai điệu; của
hội họa là đường nét, màu sác; của điêu khắc là mảng khối... còn của văn học chính
là ngôn từ. Vì vậy người ta thường nói “Văn học là nghệ thuật ngôn từ”.
+ Sức sống của tác phẩm văn học suy cho cùng là bắt nguồn từ chính sứcsống của
ngôn từ. Một thứ ngôn từ đậm chất nghệ thuật,đậm cá tính sáng tạo và ẩn chứa một
sức nặng tư tưởng không cùng. Qua vẻ đẹp của ngôn từ trongtác phẩm văn học,
con người nhận ra được giá trị đích thực của đời sống. Từđó mà thêm gắn bó
và yêu mến hơn cuộc sống này.
2. Luận
+ Một trong những mục đích quan trọng bậc nhất của văn học nghệ thuật là phản
ánh, nhận thức, khám phá hiện thực theo quy luật của cái đẹp, nhằm thoả mãn cho
con người những tình cảm thẩm mĩ vô cùng phong phú và đa dạng. Mà muốn vậy
thì chỉ có ngôn từ với tính chất “Phi vật thể” mới có khả năng “nói hết những điều
muốn nói” của hình tượng nghệ thuật.
+ Ngôn từ văn học được đúc kết từ bốn đặc điểm cơ bản: tính chính xác, tính hàm
súc, tính biểu cảm và tính hình tượng. Trong đó, tình hình tượng là một đặc
+Bài thơ ra đời sau khi Quang Dũng rời đơn vị không bao lâu, tại hội nghị toàn
quân ở Phù Lưu Chanh.
b.
Vê nội dung
+ Bài thơ là những kí ức của Quang Dũng, cảm xúc bao trùm là một nỗi nhớ “chơi
vơi” nồng nàn, tha thiết, làm sống lại những kỉ niệm một cách tự nhiên,chân thật
gắn liền với cuộc đời chiến đấu của binh đoàn Tây Tiến trên một vùng núi non
hiểm trở của Tây Bắc.
+ Khung cảnh thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ và thơ mộng, vẻ đẹp người lính Tây
Tiến hào hùng và lãng mạn càng trở nên độc đáo, khác thường dưới ngòi bút tài
hoa, giàu chất lãng mạn của Quang Dũng.
c.
Về nghệ thuật
+ Phân tích được những đặc sắc về nghệ thuật ngôn từ: giàu tính gợi hình và biểu
cảm; nghệ thuật phối thanh độc đáo; thủ pháp đối lập; cách xây dựng hình ảnh thơ
vừa gân guốc, khỏe khoắn vừa trữ tình lãng mạn.
+ Chỉ ra được những sáng tạo riêng độc đáo của nhà thơ: ngôn ngữ thơ vừa rất thật,
vừa mang màu sắc cổ điển, đậm chất bi tráng.