SỞ GD - ĐT PHÚ YÊN
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I
TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ
MÔN: NGỮ VĂN 11
Thời gian: 90 phút (không tính thời gian phát đề)
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
Những mùa quả mẹ tôi hái được
Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng
Những mùa quả lặn rồi lại mọc
Như mặt trời, khi như mặt trăng
Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên
Còn những bí và bầu thì lớn xuống
Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn
Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi
Và chúng tôi một thứ quả trên đời
Bảy mươi tuổi mẹ mong chờ được hái
Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi
Mình vẫn còn một thứ quả non xanh.
(Nguyễn Khoa Điềm, Mẹ và quả)
Câu 1. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên.
Câu 2. Xác định 03 biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong bốn dòng đầu của đoạn
thơ.
Câu 3. Nêu nội dung chính của đoạn thơ.
Câu 4. Anh/chị hãy nhận xét tư tưởng của tác giả thể hiện trong hai dòng thơ: “Tôi hoảng
sợ ngày bàn tay mẹ mỏi/ Mình vẫn còn một thứ quả non xanh”. Trả lời trong khoảng 5- 7
dòng.
mình vẫn chưa nên người.
Câu 4: (1,0 điểm)
Tư tưởng tác giả thể hiện trong 2 dòng thơ cuối: Hai câu thơ không chỉ là lòng biết
ơn mà còn là sự ân hận như một thứ “tự kiểm” về sự trậm trễ thành đạt của đứa con chưa
làm thỏa được niềm vui của mẹ. Đó là suy nghĩ của một người con chí hiếu.
PHẦN II: LÀM VĂN
1. Yêu cầu về kỹ năng
- Biết cách làm bài nghị luận văn học
- Bố cục 3 phần đầy đủ, diễn đạt rõ ràng; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
2. Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có nhiều cách trình bày, nhưng phải đảm bảo được
một số yêu cầu sau:
a, Mở bài:
- Giới thiệu tác giả Nam Cao.
- Giới thiệu tác phẩm, nhân vật Chí Phèo.
- Giới thiệu vấn đề nghị luận (trích nguyên văn câu nói của nhà nghiên cứu Chu Văn Sơn)
b) Thân bài:
Tiền đề phân tích: Giải thích ý kiến
- Tuy chỉ có năm ngày ngắn ngủi là nhận xét về mối tình giữa Chí Phèo với thị Nở diễn
ra trong một thời gian ngắn so với quãng đời dằng dặc bóng tối, tội ác mà Chí Phèo đã
sống.
- Nhưng nó thật sự là một quãng đời khác là đánh giá về ý nghĩa của mối tình Chí Phèo
với thị Nở. Mặc dù, mối tình ấy diễn ra trong thời gian ngắn, nhưng chính tình yêu thương
mộc mạc, chân thành của thị Nở đã giúp Chí Phèo thức tỉnh, được sống với những cảm
xúc nhân tính và chết như một con người có ý thức về nhân phẩm, giá trị, quyền sống,
quyền làm người.
-> Nhận định đã nhấn mạnh một biểu hiện cụ thể trong nội dung nhân đạo sâu sắc của nhà
văn Nam Cao trong tác phẩm Chí Phèo
Trọng tâm phân tích : cảm nhận về nhân vật Chí Phèo để làm sáng tỏ ý kiến.
- “Ai cho tao lương thiện?”
-> Câu hỏi chất chứa nỗi đau của một con người mà không được quyền làm người.
Chí Phèo đâm chết Bá Kiến rồi tự sát
Cái chết bi thảm của Chí Phèo là lời kết tội đanh thép cái xã hội vô nhân đạo, là tiếng
kêu cứu về quyền làm người, cũng là tiếng gọi thảm thiết cấp bách của nhà văn: Hãy
cứu lấy con người! Hãy yêu thương con người! cái chết bi thảm nhưng nó là cái chết
của một con người, chết vì không muốn sống cuộc đời của một con quỷ.
Khái quát
- Diễn tả quá trình thức tỉnh của Chí Phèo, Nam Cao đã đi sâu vào thế giới tâm hồn nhân
vật.
- Ngôn ngữ đa thanh, đa giọng điệu, chi tiết giàu kịch tính.
- Nam Cao thể hiện nội dung nhân đạo sâu sắc ở lòng yêu thương trân trọng con người và
niềm tin vào bản chất tốt đẹp của người nông dân sau bao đọa đày vẫn sống và chết như
một con người.
c) Kết bài
- “Chí Phèo” xứng đáng là kiệt tác của nền văn học hiện đại.
- Tình huống Chí Phèo gặp thị Nở và quá trình Chí Phèo thức tỉnh có khả năng đánh thức
trí tuệ và khơi dậy những tình cảm đẹp đẽ trong tâm hồn người đọc mọi thời đại.
Thang điểm
- Điểm 7: Đáp ứng tốt các yêu cầu của đề, bố cục sáng rõ, văn viết mạch lạc, không mắc
lỗi chính tả, dùng từ, diễn đạt.
- Điểm 5 - 6: Đáp ứng khá tốt các yêu cầu của đề, bố cục hợp lí, có số lỗi về diễn đạt.
- Điểm 3 - 4: Đáp ứng ở mức trung bình các yêu cầu của đề.
- Điểm 1 - 2: Bài làm còn thiếu nhiều luận điểm, diễn đạt thiếu trôi chảy, bố cục không rõ
ràng.
- Điểm 0: Không làm bài, bỏ giấy trắng.