11/12/2014
TIẾT 30 - BÀI 21
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI(1939 - 1945)
A. Mục tiêu:
I. Mức độ cần đạt:
Học sinh hiểu được nguyên nhân, diễn biến chính, kết cục và hậu quả của cuộc Chiến
tranh thế giới thứ hai.
II. Mục tiêu bài học (trọng tâm kiến thức, kĩ năng)
Sau khi học xong bài này học sinh sẽ có được:
1. Kiến thức:
- Biết: Nguyên nhân chính dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai. Những nét lớn và diễn
biến chính của cuộc chiến tranh.
- Hiểu tính chất của cuộc chiến tranh.
- Biết kết cục, hệ quả của cuộc chiến tranh đối với sự phát triển của thế giới.
2. Tư tưởng:
- Học sinh tích cực tham gia trả lời câu hỏi
- Có thái độ căm ghét chiến tranh, bảo vệ hòa bình cho đất nước và nhân loại.
- Biết quý trọng và đánh giá đúng vai trò của Liên Xô và các nước Đồng minh trong
cuộc chiến chống phát xít.
- Biết xây dựng tình bạn trên cơ sở tôn trọng, thân thiện, hợp tác…
3. Kĩ năng:
- Biết quan sát, khai thác tranh ảnh, lược đồ, bản đồ lịch sử.
- Biết sử dụng bản đồ, lược đồ lịch sử có trong bài.
- Biết phân tích, so sánh, rút ra bản chất của các sự kiện
- Trình bày được một số chiến sự đơn giản.
III. Chuẩn bị:
- Giáo án, tranh ảnh có liên quan.
- Bản đồ Chiến tranh thế giới thứ hai.
- Lược đồ: Đức đánh chiếm châu Âu; Chiến trường châu Á - Thái Bình Dương.
- Máy chiếu, giấy khổ lớn, bút dạ....
1

- Phương pháp thảo luận nhóm.
2


4. Các kĩ thuật dạy học:
- Tia chớp;

Viết tích cực;

Trình bày một phút;

Học tập hợp tác

C. Các kiến thức tích hợp trong bộ môn, liên môn:
Địa lý, GDCD, Âm nhạc, Ngữ Văn
D. Tiến trình dạy học.
1. Ổn định lớp.
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Bài mới:
HĐ 1: HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Hãy quan sát hình ảnh và kết hợp đọc thông tin?
* Hãy trao đổi, thảo luận với bạn bè các câu hỏi sau:

(Năng lực tự học)
(Năng lực hợp tác)

- Hình ảnh và những thông tin trên khiến em nhớ tới sự kiện lịch sử nào?
- Em biết gì về sự kiện lịch sử đó ?
Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận với thầy cô

GV: Vậy nguyên nhân nào đã dẫn đến cuộc CTTGII, diễn biến, kết cục và hậu
quả của nó ra sao? Cô và các em sẽ cùng nhau tìm hiểu trong nội dung bài học
hôm nay.
CHƯƠNG IV: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI(1939 - 1945)
BÀI 21: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI(1939 - 1945)

Bài này chúng ta được phép học trong phạm vi 2 tiết (30, 31) trong tiết học này cô
và các em chúng ta cùng nhau tìm hiểu tiết 30: Gồm phần I và phần 1 của phần II:
Tiết 30 - Bài 21: Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945)
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ

PHÁT TRIỂN

KIẾN THỨC CẦN ĐẠT

NĂNG LỰC

HĐ 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Đọc thông tin và kết hợp quan sát hình ảnh:

- Đọc SGK trang 104 từ “Sau CTTG I… gây

I. Nguyên nhân bùng
Năng lực

nổ CTTGII.

tự học

chiến tranh chia lại thế giới.”


hoảng kinh tế
(1929 - 1933) =>
CN phát xít lên
cầm quyền => gây
=> Nhóm khác bổ sung => GV chốt kiến thức

chiến tranh.

Những nguyên nhân dẫn đến CTTG II:
HS => - Do mâu thuẫn về quyền lợi, thị trường
và thuộc địa giữa các nước ĐQ.
- Cuộc khủng hoảng kinh tế TG 1929 - 1933
dẫn tới việc lên cầm quyền của CN phát xít ở
Đức, I-ta-li-a, N.Bản => ý đồ gây chiến tranh
chia lại TG.
GV: Có nhóm nào có ý kiến bổ sung ?
GV: Hãy giải thích vì sao nhóm em chọn
nguyên nhân: Do mâu thuẫn về quyền lợi, về
5


thị trường, về thuộc địa giữa các nước đế quốc?
=> Sau CTTG I, theo như thỏa thuận trong Hội
nghị Vecxai -Oaxinhtơn: toàn bộ quyền lợi và
thuộc địa của những nước bại trận(Đức, ÁoHung và I-ta-li-a) sẽ thuộc về các nước thắng
trận(Anh, Pháp, Mĩ). Do vậy mục tiêu mà các
nước (Đức, Áo-Hung và I-ta-li-a) đặt ra khi gây
ra cuộc CTTG I đã không đạt được. Chính sự
phân chia thế giới này sau một thời gian đã

GV: Có nhóm nào có ý kiến bổ sung?
Như vậy qua tìm hiểu chúng ta tìm được 2
nguyên nhân cơ bản dẫn đến cuộc CTTG II.
* Từ những nguyên nhân trên đẫn đến quan
hệ quốc tế giữa các nước ĐQ lúc này ra sao ?
HS => Giữa các nước ĐQ dần hình thành 2
khối đối đầu nhau:
- Khối Anh - Pháp - Mĩ
- Khối Đức, I-ta-li-a, N.Bản.
*Tại sao 2 khối này lại đối đầu nhau ?
HS => Vì:
+ Khối Anh, Pháp, Mĩ muốn giữ nguyên trạng
TG.
+ Khối phát xít Đức, I-ta-li-a, N.Bản muốn tìm
cách thoát khỏi khủng hoảng bằng con đường
gây chiến tranh phân chia lại thế giới.
7


* 2 khối này tuy mâu thuẫn với nhau, nhưng
lại có cùng một điểm chung. Đó là điểm chung
nào ?
HS => Đều coi Liên Xô là kẻ thù cần phải tiêu
diệt.
Trao đổi với bạn bè và trả lời câu hỏi sau:

* Tại sao cả hai khối này lại cùng coi Liên Xô
là kẻ thù chung?

Năng lực

các nước ĐQ ganh ghét.
GV: Có nhóm nào có ý kiến bổ sung?
* Hai khối này đã có hành động gì để giải
quyết mâu thuẫn với LX ?
HS => Để giải quyết mâu thuẫn với LX, các
nước châu Âu đã có sự thỏa hiệp, nhượng bộ với
Hít-le.
GV: Có nhóm nào có ý kiến bổ sung?
Quan sát hình 75 SGK :

GV : Đây là bức biếm họa do một họa sĩ người
Thụy Sĩ vẽ đầu năm 1939. Trong tranh, Hít-le
được ví như người khổng lồ, xung quanh là các

Năng lực
tự học

nhà lãnh đạo các nước châu Âu, được xem như
những người tí hon.
Trao đổi với bạn bè và trả lời câu hỏi sau:

* Tại sao các nước châu Âu lại có hành động
thỏa hiệp, nhượng bộ với Hít-le ?
* Tại sao Hít-le lại tấn công các nước châu Âu

Năng lực
hợp tác

trước khi tấn công LX ?
Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận

HS => Không, vì sau khi sáp nhập nước Áo
vào Đức, Hít-le chiếm Tiệp Khắc rồi, nhưng Hítle lại quyết định tấn công các nước ở châu Âu
trước chứ không tấn công LX như Hiệp ước đã kí
với khối A-P-M.
* Tại sao Hít-le lại tấn công các nước châu
Âu trước khi tấn công LX ?
HS vì =>
+ Vì Hít-le thấy chưa đủ sức tấn công LX, cần
phải chuẩn bị thêm lực lượng cho đủ mạnh để tấn
công LX.
10


+ Do chính sách thỏa hiệp, nhượng bộ của các
nước châu Âu. Dẫn đến sự chủ quan, không đề
phòng của các nước châu Âu với khối phát xít,
điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho Hít-le gây
chiến.
GV: Có nhóm nào có ý kiến bổ sung?
GV: Đây được coi là nguyên nhân thứ ba dẫn
đến cuộc CTTG II bùng nổ.

- Chính sách thỏa
hiệp của các nước
GV : Sau đây cô mời cả lớp chúng ta cùng xem

Anh - Pháp…, tạo

đọan VideoClip. Cô yêu cầu cả lớp chú ý lắng



- Sử dụng

- Nước bị Đức tấn công đầu tiên : Ba Lan.

ngôn ngữ

- Thời gian :1/9/1939

lịch sử

- Vì : + Ba Lan là nước có nhiều tài nguyên.
+ Có thể dùng Ba Lan làm bàn đạp tấn công
Liên Xô và nhiều nước châu Âu.
GV : Có 1 sự kiện đã diễn ra trong thời gian
này : đó là khi Đức tấn công Ba Lan. Do Anh,
Pháp là đồng minh của Ba Lan nên ngay khi Đức
tấn công Ba Lan => Anh-Pháp buộc phải tuyên
chiến với Đức. Liên quân Anh, Pháp đã đem
quân dàn trận tại biên giới Pháp - Đức nhưng lại
không tấn công Đức và cũng không có hành động
nào đỡ đòn cho BaLan. Hiện tượng này được các
nhà báo Mĩ gọi là « cuộc chiến tranh kì quặc »,
người Pháp gọi là cuộc chiến tranh « buồn
cười », người Đức gọi là chiến tranh « ngồi ».
* Theo em hiểu thì tại sao quân Anh, Pháp lại
có hành động đó ?
HS=> Do Anh, Pháp vẫn còn ảo tưởng về một
sự thỏa hiệp với Hít-le ở Muy-ních, nghĩ rằng
Đức đánh BaLan là để dọn đường cho việc tấn

nghe, quan sát, sau đó các em sẽ lập niên biểu

giới(từ ngày

theo mẫu sau.

1/9/1939 đến đầu

(GV đưa ra mẫu niên biểu)

năm 1943)

(Mặt trận, thời gian, sự kiện)
* Qua tìm hiểu ở nhà rồi bạn nào có thể cho
cô biết chiến sự ở giai đoạn 1 này diễn ra trên
mấy mặt trận và đó là những mặt trận nào ?
(HS trả lời GV cho hiện tên mặt trận

GV kẻ bảng niên
biểu lên bảng.

và ghi bảng)
- GV: Cô mời cả lớp cùng tìm hiểu diễn biến của
cuộc chiến tranh này bắt đầu từ mặt trận Tây Âu.
* Ở mặt trận Tây Âu
* Như chúng ta đã biết : 1/9/1939 Đức tấn công
BaLan. Anh, Pháp đã có hành động tuyên nhưng
không chiến với Đức(kéo dài 7 tháng). Trước
13


14


=> Như vậy là từ 9/1939 -> 4/1941 với chiến
thuật « Chiến tranh chớp nhoáng »Đức đã chiếm
được hầu hết các nước châu Âu mà không bị tổn
thất gì đáng kể.
* Các nhóm trao đổi và hoàn thành việc
lập niên biểu diễn biến Mặt trận Tây Âu:
=> Đại diện nhóm lên viết kết quả thảo luận

( Các nhóm ghi tên thành viên của nhóm vào
giấy thảo luận, sau đó chuyển cho nhóm khác
kiểm tra và chấm điểm sau khi đã đối chiếu với
đáp án, cuối giờ thu cho cô giáo lấy điểm)
Nhóm khác bổ sung => GV đối chiếu đáp án.

GV : nói về các trại tập trung, nhất là trại tập

- hợp tác

trung ở Ô-sơ-ven-xin ở BaLan “Lò sát sinh
khổng lồ “ ( chết bằng xả hơi độc rồi : răng vàng
đem tái chế ; tóc làm đệm ; thân làm xà phòng ;
da làm chụp đèn hay gang tay ; phần còn lại đi

- Sử dụng
ngôn ngữ
lịch sử


anh. »
Chỉ thị này đã khiến cho quân Đức khi tấn công
LX, đi đôi với kế hoạch xâm lược là kế hoạch
cướp tài nguyên và tàn sát người Nga một cách
man rợ. (Hả : Quân Đức treo cổ người LX)
Trong ảnh là cảnh bọn phát xít dựng giá treo cổ
người dân Nga. Hành động của chúng vừa để
khủng bố vừa để răn đe những ai chống lại
16


chúng. Cũng từ thời gian này LX buộc phải tham
gia vào cuộc CTTG II.
* Ở mặt trận châu Á - TBD :
Lợi dụng Đức đánh LX và đang thắng thế ở
châu Âu.
* NB đã có hành động gì ?
HS =>Tấn công hạm đội Mĩ ở Trân Châu Cảng.
* Em biết gì về trận đánh này ?
HS trả lời => Có bạn nào có ý kiến bổ sung ?
=> GV nhận xét
GV - lược đồ : Đó là vào sáng 5h30 phút(chủ
nhật) 7/12/1941 , 353 máy bay trên tàu sân bay,
cùng 29 tàu ngầm của Nhật bất ngờ oanh tạc dữ
dội các tàu chiến và sân bay Mĩ ở Trân Châu
Cảng(thuộc đảo Ha-oai). (Hả:trận đánh) Cuộc
tập kích đã gây cho Mĩ những tổn thất nặng nề

- hợp tác,


tính chất của cuộc chiến tranh này là gì?
HS => là cuộc chiến tranh ĐQ phi nghĩa vì từ
năm 1939 khi cuộc CTTG II nổ ra nó là cuộc
chiến tranh giữa phát xít Đức-Ý-Nhật đánh nhau
với bọn đế quốc Anh-Pháp-Mỹ nhằm tranh giành
thuộc địa và thị trường của nhau -> nên tính chất
cuộc chiến này là cuộc chiến tranh ĐQ phi nghĩa.
* Theo em, yêu cầu bức thiết được đặt ra lúc
này là gì?
HS => là việc thành lập một liên minh quốc tế
chống phát xít đã trở thành nguyện vọng và đòi
hỏi bức thiết của tất cả các lực lượng tiến bộ, dân
chủ và hòa bình TG.
GV: Trước yêu cầu đó, Tổng thống Mĩ, Thủ
tướng Anh đã gửi thông điệp tới Chủ tịch Hội
18


đồng bộ trưởng LX đề nghị tổ chức một cuộc họp
với sự tham gia của 23 nước khác nữa. Và chính
thức ngày 1/1/1942 một bản tuyên bố chung của
26 nước đã được thông qua đánh dấu sự hình
thành Mặt trận Đồng minh chống phát xít trên
phạm vi toàn TG.
* Mặt trận Đồng minh chống phát xít ra đời
nhằm mục đích gì?
HS => Nhằm đoàn kết và tập hợp các lực lượng
chống phát xít trên toàn thế giới để tiêu diệt chủ
nghĩa phát xít.
* Sau khi Mặt trận đồng minh chống phát xít

=> Cho HS nhận xét phần trình bày diễn biến của

- hợp tác
(2 phút)

bạn. => GV nhận xét.

GV: Qua tìm hiểu giai đoạn một của CTTG II ,
cô nghĩa rằng các em cũng đã hình dung được

- Sử dụng
ngôn ngữ
lịch sử

phần nào sự tàn khốc của chiến tranh và cô hy
vọng rằng các em những chủ nhân tương lai của
đất nước, ngay từ bây giờ các em hãy có những
hành động bảo vệ hòa bình, chống chiến tranh
thông qua những hành động nhỏ bé của mình
trong cuộc sống hàng ngày.
* Em sẽ làm gì để góp phần bảo vệ hòa bình

- Thực
hành bộ
môn; Giải

thông qua những hành động trong cuộc sống

quyết vấn


thư cho người thân của em kể về sự hiểu biết
của mình về cuộc CTTG II?
Hoặc: Sau tiết học này nếu có người hỏi em về
CTTG II, em sẽ nói gì với họ?
(Liên môn Ngữ văn)
=> GV cho đại diện HS lên đọc bài viết trước
lớp

(thời gian viết: 1,5 phút)
( sử dụng kĩ thuật trình bày 1 phút)

=> HS nhận xét => GV nhận xét...
- Cho HS hát 1 bài hát về hòa bình.
(Liên môn Âm nhạc)

Năng lực
21


sử dụng
ngôn ngữ;
N.Lực
giao tiếp

- Vận
dụng, liên
hệ.
HĐ 5: HOẠT ĐỘNG BỔ SUNG

Qua tiết học hôm nay, chúng ta đã thấy do những mâu thuẫn về quyền lợi