Giải pháp nào cho giáo án điện tử?
(TBVTSG) - Chiến lược phát triển nền giáo dục Việt Nam giai đoạn
2000–2010 đã nhấn mạnh: các ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT)
sẽ trở thành thiết bị dạy học chủ đạo trong nhà trường.
Thực hiện theo định hướng của chiến lược này, sử dụng giáo án điện tử trong giảng dạy là một hướng đi
đúng, nhưng đằng sau những cú click chuột tưởng chừng đơn giản là sự đầu tư thời gian, công sức, lòng
say mê của người giảng dạy và những rào cản đầy thử thách.
Hiện nay, dù giáo án điện tử chưa trở thành cuộc “cách mạng học đường” nhưng thực tế ứng dụng trong
các giờ học cho thấy, giáo án điện tử đã đem lại một luồng sinh khí mới, tạo ra một không khí khác hẳn
với giờ dạy truyền thống, cho dù phương tiện kỹ thuật chỉ hỗ trợ việc giảng dạy chứ không thể thay thế
vai trò chủ đạo của người giáo viên trong giờ lên lớp.
Để tiết dạy thật sự đạt hiệu quả cao hơn, giáo viên phải biết phối hợp các phương pháp truyền thống và
hiện đại để làm mới, hấp dẫn, hiệu quả hơn bài giảng mà không làm sai lệch mục đích, mục tiêu giảng
dạy trong nhà trường.
Các cuộc khảo sát, đánh giá hiệu quả tiếp thu kiến thức của sinh viên cho thấy, nếu dùng phương
pháp dạy học truyền thống với phấn trắng bảng đen thì hiệu quả mang lại chỉ khoảng 30-40%, trong khi
hiệu quả của phương pháp sử dụng giáo án điện tử lên đến 65-70%. Việc sử dụng phương pháp này đòi
hỏi một giáo án mới. Về hiệu quả của phương pháp dạy học được nâng cao thì khỏi phải bàn cãi.
Để có một giáo án điện tử sống động
Có người cho rằng dạy bằng giáo án điện tử giúp giáo viên đỡ vất vả hơn so với cách dạy truyền thống
bởi chỉ cần “click” chuột... Thực tế có đúng như nhận định đó không ? Theo ý kiến của một số người
thường sử dụng giáo án điện tử, giảng dạy tốt bằng giáo án điện tử là một việc làm không hề đơn giản.
Để có thể soạn được một bài giảng điện tử thật sự lôi cuốn và có hiệu quả thì người giáo viên phải bỏ
công sức chuẩn bị gấp nhiều lần so với việc soạn một bài giảng theo phương pháp truyền thống.
Muốn “click” chuột trên lớp và để bài giảng được trình diễn một cách sống động, thuyết phục người nghe
và đạt hiệu quả truyền tải kiến thức cao, người giáo viên ngoài việc phải có kiến thức căn bản về tin học,
sử dụng thành thạo phần mềm soạn giáo án điện tử (thường là phần mềm PowerPoint), họ cần phải có
sự say mê với việc thiết kế vốn đòi hỏi sự sáng tạo, tính nhạy bén, khiếu thẩm mỹ cao để tìm tài liệu từ
nhiều nguồn và thiết kế chúng theo ý tưởng của cá nhân mình.
Hiện nay, người giáo viên có thể soạn giáo án điện tử trên nhiều phần mềm khác nhau vì mỗi phần mềm
có điểm mạnh, yếu khác nhau. Tuy nhiên, hiện được sử dụng rộng rãi nhất bởi tính hiệu quả và sự tiện

cho phòng học chuyên dùng để trình bày giáo án điện tử có giá khoảng 80 triệu đồng. Nếu cả trường chỉ
có một phòng chuyên dùng đó thì việc thực hiện ứng dụng CNTT vào giảng dạy thường chỉ mang tính
hình thức.
Một nguyên nhân nữa cũng không kém phần quan trọng, đó là lực lượng giáo viên rành tin học ở mỗi
trường thường ít. Số giáo viên tâm huyết với giáo án điện tử thường chưa được tập huấn về thiết kế bài
giảng giáo án điện tử nên tự mày mò là chủ yếu. Do đó, rào cản lớn nhất cho phong trào biên soạn giáo
án điện tử chính là kiến thức về tin học.
Về hiệu quả của việc ứng dụng giáo án điện tử vào trong giảng dạy thì đã rõ. Đây là một chủ trương
đúng cần được khuyến khích. Tuy nhiên, để định hướng này được thực hiện tốt nhằm nâng cao chất
lượng dạy và học, chúng ta phải sớm tháo gỡ rào cản kinh phí song song với việc tập huấn, hướng dẫn
cho giáo viên, dựa trên tiêu chí “đúng lúc, đúng chỗ, đúng cường độ” để tạo hiệu ứng tốt nhất cho bài
giảng.