Swine- Physiology

Sinh lý sinh sản của Nái

Giai đoạn phối giống
SMT CFN VN

1

TAM: Nguyen Van Tam


Nội dung
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.

2

Giới thiệu.
Sự sinh sản.
Các thông số liên quan sinh sản.
Cơ quan sinh sản của heo.
Phát triển tuyến sinh dục.
Sinh lý sinh sản và giải phẩu học.

4


Các thông số liên quan đến sinh sản heo.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
5

Số con/nái/năm = P/S/Y.
Số ngày không sản xuất = NPD.
Số heo sơ sinh/lứa.
Tỷ lệ (%) heo con chết trắng.
Số heo sơ sinh còn sống.
Khả năng sống và chất lượng heo con.
Tỉ lệ heo con chết trước khi cai sữa.
Số lứa đẻ/năm.


Vài thông số sinh sản của heo
tại vài nước
Các chỉ số
Việt Nam Philipine China USA
Số heo con đẻ ra.
9.5

2.1
17.7
83.2

8.6
1.7
17
76.8

10.5
2.2
23.9
79.5

NL/
Holand
14.7
13.6
1.1
1.8

11.8
2.4
28.1
78.2

Nguồn cung cấp: Bộ nông nghiệp và tạp chí heo Argovision- Hà Lan.

6


Các tuyến sinh dục (tuyến
tiền liệt, tuyến bôi trơn..).
Tinh hoàn.
Mào tinh.
Bàng quang.
Thận.


Cơ quan sinh dục & sinh sản heo cái
Động mạch chủ

Buồng Trứng
Ống dẫn trứng

Động mạch tử cung
Cổ tử cung

Trực tràng
Âm Đạo
Âm hộ

Loa
kèn

Niệu đạo
Bàng quang

9

Xương chậu

trạng, giống, mùa, dịch bệnh, môi trường và quản lý.
2. Heo nọc có mặt trong chuồng hậu bị có khả năng
giảm tuổi thành thục của heo cái.

3. Cái hậu bị nuôi nhốt cá thể có biểu hiện động dục
chậm hơn hậu bị nuôi trong chuồng thành nhóm.

4. Cái hậu bị thụ tinh thành công ở lần lên giống đầu
thì thấp hơn lần thứ 2-3 do trứng chưa thành thục.
12


Chu kỳ lên giống
 Nái hậu bị, nái không
mang thai và không nuôi
con thường có biểu hiện
lên giống định kỳ.
 Thường chu kỳ lên giống
là 21 ngày (tính từ ngày
nái đứng yên- chịu nọc
đến lần lên giống tiếp
theo).
 Chu kỳ lên giống cũng thay đổi rất rộng từ 18-24 ngày.
13


Chu kỳ lên giống
 Sau khi thành thục, nái thường biểu hiện lên giống
theo chu kỳ 21 ngày (dao động từ 18-24 ngày).
 Sự lên giống thường phân ra 2 giai đoạn: Thời kỳ

bị rụng từ 12-14 trứng.
2. Dinh dưỡng: thúc cho nái ăn nhiều năng lượng
trước khi lên giống sẽ tăng số heo con đẻ ra.
3. Giống: giống heo trắng sinh sản thường rụng
nhiều trứng hơn giống heo lai.

17


Thời gian lên giống
 Thời gian lên giống có thể dao động lớn từ 12-60
giờ (từ 0.5 ngày đến 2.5 ngày).
 Khuyến cáo: nên phối 2 lần, giúp trứng gặp tinh
trùng đúng thời điểm => tỷ lệ thụ tinh cao.

 Gieo tinh vào khoảng 12 giờ kể từ lúc nái chịu
đứng yên và sau đó 18-24 giờ lặp lại lần 2.
 Phối giống 2 lần tăng tỷ lệ thụ thai cao hơn phối
1 lần là 10%.

18


Dấu hiệu/biểu hiện lên giống
 Dấu hiệu lên giống đầu tiên là nái đứng yên khi
nọc chồm lên nái. Thường nái cũng đứng yên khi
người công nhân ấn tay lên lưng nái.
 Nái có biểu hiện lên giống rõ hơn khi có nọc hiện
diện => nên dùng nọc tiếp xúc trực tiếp nái hay
dùng nọc thí tình để định kỳ kiểm tra lên giống

21


Phối giống
 Sự kích thích/co bóp này nhờ Oxytoxin ở tuyến yên
tiết ra. Oxytoxin được phóng thích nhờ sự giao phối
và hành vi trong phối giống, nên cần có nọc đứng
đối diện nái và kỹ thuật gieo tinh tốt để cải thiện sự

di chuyển của tinh trùng.
 Tinh trùng phải có khả năng sống từ 6-10 giờ trước

khi tiến trình thụ tinh xảy ra.
22


Giải phẩu học
Bộ phận sinh sản của heo nái
Bàng
quang

Ống dẫn
tiểu

Âm đạo

Sừng
tử cung
Âm hộ


sừng tử cung


Thay đổi hormon sinh dục
trong chu kỳ lên giống của nái

Thể
vàng

25

Buồng
trứng