1. Tin học là một ngành khoa
học
2. Thông tin và dữ liệu
Bài tập và thực hành 1
3. Giới thiệu về máy tính
Bài tập thực hành 2
4. Bài toán và thuật toán
5. Ngôn ngữ lập trình
6. Giải bài toán trên máy tính
7. Phần mềm máy tính
8. Những ứng dụng của tin học
9. Tin học và xã hội
Giáo án tin học 10 Năm học 2006 – 2007
Chương 1
MỘT SỐ KHÁI NIỆM
CƠ BẢN CỦA TIN HỌC
1
Giáo viên: Đỗ Chí Công Trường THPT Trònh Hoài Đức
Thời gian:
Ngày soạn:
Người soạn :
Tiết phân phối chương trình : 1 (1,0,0)
Bài 1
TIN HỌC LÀ MỘT NGÀNH KHOA HỌC
I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:
- Trình bày về sự ra đời và phát triển của ngành khoa học tin học, đặc tính và vai
trò của máy tính khi ứng dụng vào các thành tựu của tin học, quá trình tin học hóa
toàn diện đang diễn ra trong mọi lónh vực hoạt động của xã hội loài người.
- Biết tin học là một ngành khoa học có : đối tượng, nội dung và phương pháp
nghiên cứu riêng. Biết máy tính vừa là đối tượng nghiên cứu vừa là công cụ.
- Biết được sự phát triển mạnh mẽ của tin học do nhu cầu của xã hội.
trên thế giới.
2
Giáo án tin học 10 Năm học 2006 – 2007
2. Đặc tính và vai trò của máy tính điện tử
- Máy tính có thể “làm việc không biết mệt
mỏi” trong suốt 24 giờ/ ngày.
- Tốc độ xử lý thông tin của máy tính rất nhanh
và ngày càng được nâng cao. Chỉ trong vòng
sáu mươi năm, tốc độ của máy tính đã tăng lên
hàng triệu lần.
- Máy tình là một thiết bò tính toán có độ chính
xác cao.
- Máy tính có thể lưu trữ một lượng lớn thông
tin trong một không gian hạn chế. Chẳng hạn,
một đóa CD (Compact Disc) mỏng, lớn không
quá một bìa sách có thể lưu trữ được nội dung
của hàng vạn trang sách. Những thiết bò lưu trữ
thông tin của máy tính ngày càng được cải tiến
để có dung lượng lớn hơn, tiện sử dụng hơn.
- Máy tính ngày càng được gọn nhẹ và tiện
dụng.
- Các máy tính có thể liên kết với nhau thành
một mạng và các mạng máy tính tạo ra khả
năng thu thập và xử lý thông tin tốt hơn. Các
mạng máy tính lại có thể lên kết với nhau tạo
thành một mạng lớn hơn, thậm chí trên phạm vi
toàn cầu.
- Vai trò rất quan trong đối với đời sống hiện
nay: trong cơ quan, xí nghiệp, trong các lónh
vực khoa học kỹ thuật,…
3. Giảng bài mới:
Nội dung Phương pháp
1. Khái niệm thông tin và dữ liệu
- Thông tin là mọi yếu tố mang lại cho con
người sự hiểu biết, nhận thức về một đối
tượng nào đó thông qua môi trường vận động
của nó.
- Dữ liệu là mã hóa thông tin trong máy tính.
2. Đơn vò đo lượng thông tin
- Đơn vò cơ bản đo lượng thông tin là bit
(binary digit) là đơn vò nhỏ nhất. Đó là lượng
thông tin vừa đủ để xác đònh chắc chắn một
trạng thái của một sự kiện có 2 trạng thái với
khả năng xuất hiện như nhau (kí hiệu là 0 và
1)
- Ví dụ : tung đồng xu có 2 mặt, sự xuất hiện
của mặt xấp và ngửa cho ta 1 lượng thông tin
là 1 bit
- Đơn vò đo thông tin thường dùng là byte,
GV dùng ví dụ minh họa: thầy bói xem voi,
…
Lời nhận xét ghi trong phiếu liên lạc “Em
A học ngoan, chăm chỉ” là căn cứ để gia
đình biết về việc học của em A
Dữ liệu lưu trên máy dưới dạng nhò phân.
Chuyển thông tin từ dạng đònh tính sang
dạng đònh lượng, tức là mỗi sự vật hiện
tượng đều chứa một lượng thông tin.
Để máy tính nhận biết được thò cần phải
cung cấp đủ lượng thông tin về đối tượng
( America Standard Code for Information
Interchange- Mã chuẩn của Mỹ dùng trao
đổi thông tin). Bộ mã mày chỉ mã hóa
được 256 kí tự dùng 8 bít. Chưa đủ mã
hóa các ngôn ngữ trên toàn cầu nên dùng
Unicode sử dụng 16 bit để mã hóa
5. Biểu diễn thông tin trong máy tính
a. Thông tin loại số:
• Hệ đếm là tập gồm các ký hiệu và
quy tắc sử dụng tập ky hiệu đó để
biểu diễn và xác đònh các giá trò số.
Hệ đếm La Mã và hệ đếm cơ số g.
• Các hệ đếm thường dùng trong tin
Tức là chuyển từ thông tin sang ngôn ngữ
máy
Thông tin có nhiều dạng khác nhau nhưng
được lưu trữ và xử lý trong máy tính chỉ ở 1
dạng chung là – Mã nhò phân.
5
Giáo viên: Đỗ Chí Công Trường THPT Trònh Hoài Đức
học: hệ nhò phân và hệ cơ số 16.
+ Hệ nhò phân : dùng 2 chữ số là 0 và 1
để biểu diễn.
VD: 101
2
= 1x2
2
+ 0x2
1
+ 1x2
• Các dạng khác : âm thanh, hình ảnh,…
GV cho ví dụ minh họa cách biểu diễn của
số nhò phân
GV cho ví dụ minh họa cách biểu diễn của
hệ hexa
Vậy 1 byte biểu diễn từ -127 -> 127.
Số nguyên không âm từ 0 -> 255
4. Cũng cố : từng phần.
5. Dặn dò: học bài và xem bài tiếp theo.
Thời gian:
Ngày soạn:
Người soạn :
Tiết phân phối chương trình : 4 (0,1,0)
Bài tập và thực hành 1
LÀM QUEN VỚI THÔNG TIN VÀ MÃ HÓA THÔNG TIN
I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:
- Củng cố hiểu biết ban đầu về tin học, máy tính.
- Sử dụng bộ mã ASCII để mã hóa xâu ký tự, số nguyên.
- Viết được số thực dưới dạng dấu phẩy động.
6
Giáo án tin học 10 Năm học 2006 – 2007
II/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Ổn đònh:
2. KTBC: Nêu vài ví dụ về thông tin, cho biết dạng của thông tin? Phân biệt bộ mã
ASCII và bộ mã Unicode? Hệ đếm cơ số 16 dùng các chữ cái nào?
3. Giảng bài mới:
Nội dung Phương pháp
1. Tin học, máy tính:
Câu 1: Hãy chọn những khẳng đònh
đúng trong các khẳng đònh sau:
0,000984
Phương án C và D đúng
Phương án đúng : B
GV gợi ý cách mã hóa bằng cách: tương
ứng với học sinh nữ là bit 1, nam là bit 0
(giống như trường hợp 8 bóng đèn)
VD: 10011001; 11110010
Dùng bảng mã ASCII để chuyển.
A. “01010110” ; “01010100 01101001
01101110”
B. “ Hoa”
A. 11100101
7