VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

PHÒNG GD & ĐT THANH SƠN

ĐỀ THI KHẢO SÁT HSG LỚP 9

TRƯỜNG THCS VĂN MIẾU

Môn thi: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 150 phút

Câu 1: (4,0 điểm) Phân tích giá trị của biện pháp tu từ trong hai câu thơ sau:
“Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ”
(“Quê hương” – Tế Hanh”
Câu 2: (6,0 điểm) Bài học giáo dục mà em nhận được từ câu chuyện dưới đây:
Ngọn gió và cây sồi
Một ngọn gió dữ dội băng qua khu rừng già. Nó ngạo nghễ thổi tung tất cả các sinh
vật trong rừng, cuốn phăng những đám lá, quật gẫy các cành cây. Nó muốn mọi cây cối
đều phải ngã rạp trước sức mạnh của mình. Riêng một cây sồi già vẫn đứng hiên ngang,
không bị khuất phục trước ngọn gió hung hăng. Như bị thách thức ngọn gió lồng lộn, điên
cuồng lật tung khu rừng một lần nữa. Cây sồi vẫn bám chặt đất, im lặng chịu đựng cơn
giận dữ của ngọn gió và không hề gục ngã. Ngọn gió mỏi mệt đành đầu hàng và hỏi:
- Cây sồi kia! Làm sao ngươi có thể đứng vững như thế?
Cây sồi từ tốn trả lời:
- Tôi biết sức mạnh của ông có thể bẻ gẫy hết các nhánh cây của tôi, cuốn sạch đám lá của
tôi và làm thân tôi lay động. Nhưng ông sẽ không bao giờ quật ngã được tôi. Bởi tôi có
những nhánh rễ vươn dài, bám sâu vào lòng đất. Đó chính là sức mạnh sâu thẳm nhất của
tôi. Nhưng tôi cũng phải cảm ơn ông ngọn gió ạ! Chính cơn điên cuồng của ông đã giúp
tôi chứng tỏ được khả năng chịu đựng và sức mạnh của mình.
(Theo: Hạt giống tâm hồn - Đừng bao giờ từ bỏ ước mơ, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh,

“nhân hóa”
- Chỉ ra được các từ được sử dụng để nhân hoá chiếc thuyền là các từ: “im, mỏi,
trở về, nằm, nghe.”

0,5

- Giá trị của biện pháp nhân hoá ở đây:
+ Biến con thuyền vô tri vô giác trở nên sống động, có hồn như con người

0,5

+ Các từ: “im, mỏi, trở về, nằm” cho ta cảm nhận được giây lát nghỉ ngơi thư dãn

0,5

của con thuyền, giống như con người, sau một chuyến ra khơi vất vả, cực nhọc
trở về.
+ Từ “nghe” gợi cảm nhận con thuyền như một cơ thể sống, nhận biết được chất

1,0

muối của biển đang ngấm dần, lặn dần vào “da thịt” của mình; và cũng giống
như con người từng trải, với con thuyền, vị muối càng ngấm vào nó bao nhiêu,
nó như càng dày dạn lên bấy nhiêu.
+ Tác giả nói về con thuyền chính là để nói về người dân chài miền biển vất vả

1,0

cực nhọc, từng trải trong cuộc sống hàng ngày. Ở đây, hình ảnh con thuyền đồng
nhất với cuộc đời, cuộc sống của người dân chài vùng biển.

phải tôi luyện cho mình

1,25

chí và khát vọng vươn lên để chiến thắng nghịch cảnh.

(Tôi có những nhánh rễ vươn dài, bám sâu vào lòng đất. Đó chính là sức mạnh
sâu thẳm nhất của tôi)
Lưu : Trong quá trình lập luận học sinh nên có dẫn chứng về những tấm gương
dũng cảm, không gục ngã trước hoàn cảnh để cách lập luận thuyết phục hơn.
* Bàn luận về bài học giáo dục của câu chuyện:
- Không nên tuyệt vọng, bi quan, chán nản trước hoàn cảnh mà phải luôn tự tin,

1,0

bình tĩnh để tìm ra các giải pháp cần thiết nhằm vượt qua các khó khăn, thử thách
của cuộc sống.
- Biết tự rèn luyện, tu dưỡng bản thân để luôn có một bản lĩnh kiên cường trước

1,0

hoàn cảnh và cũng phải biết lên án, phê phán những người có hành động và thái
độ buông xuôi, thiếu nghị lực.
Câu 3 (10,0 điểm)
Học sinh có thể trình bày theo những cách khác nhau nhưng làm nổi bật được
trọng tâm nội dung nghị luận: Tinh thần nhân đạo trong “Chuyện người con gái
Nam Xương”:
*Tinh thần nhân đạo - tình yêu thương con người Nguyễn Dữ trân trọng, ngợi ca,
đề cao vẻ đ p của người phụ nữ qua hình tượng nhân vật Vũ Nương:
- Vũ Nương có đầy đủ vẻ đ p truyền thống của người phụ nữ Việt Nam: công,

chết oan khuất (dተc).
* Tinh thần nhân đạo - tình yêu thương con người được thể hiện qua thái độ lên
án những thế lực đen tối chà đạp lên khát vọng chính đáng của con người.
- Chiến tranh phong kiến phi nghĩa
- Những tư tưởng lạc hậu của xã hội phong kiến suy tàn (trọng nam khinh nữ,
đạo tòng phu, ) gây bao nhiêu bất công. Hiện thân của nó là nhân vật Trương
Sinh, người chồng ghen tuông hồ đồ, mù quáng, gia trưởng, vũ phu.

2,0


VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

*Tinh thần nhân đạo - lòng yêu thương con người: là khát vọng và ước mơ về

2,0

một cuộc sống công bằng, quyền được hưởng hạnh phúc gia đình của con người
đặc biệt là người phụ nữ .
- Khát vọng hạnh phúc của con người:
- Ước mơ về cuộc sống tốt đ p, bình đẳng, quyền được hưởng hạnh phúc của con
người:
*Tinh thần nhân đạo của truyện còn thể hiện ở bài học nhân sinh sâu sắc mà
Nguyễn Dữ muốn gửi đến bạn đọc muôn đời:
- Bài học giữ gìn và bảo vệ hạnh phúc gia đình. Có hạnh phúc đã là sự may mắn
nhưng giữ gìn, duy trì hạnh phúc còn khó hơn. Vợ và chồng dù có yêu nhau đến
mấy mà chẳng biết tính của nhau thì bi kịch sớm muộn cũng xảy ra. Và điều
quan trọng hơn hết để có được hạnh phúc là phải thực sự hiểu được nhau, tôn
trọng lẫn nhau và tránh xa những ngộ nhận đáng tiếc.