Trờng THCS Hồng Giang
Ngời ra câu hỏi
: Chu Thị Hiền
Môn ngữ văn lớp 9 - Học kỳ I
Thời gian trả lời: 5-6 phút
Bài 1:
Câu hỏi số 1: Vì sao nói lối sống của Bác là sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao?
* Đáp án và biểu điểm: (4 điểm)
- Cách sống đó của Bác giản dị, đạm bạc nhng lại rất thanh cao, sang trọng (1
điểm) Vì:
+ Đây không phải là lối sống khắc khổ của những con ngời gặp phải cảnh nghèo
khổ, cũng không phải là lối sống lập dị, khác ngời hay tự thần thánh hoá cho khác
đời, hơn đời ... mà là một cách sống có văn hoá, trở thành "một cách di dỡng tinh
thần, một quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống, có khả năng đem lại hạnh phúc thanh
cao cho tâm hồn và thể xác. (2 điểm)
+ ở Bác, cái đẹp là cái giản dị và tự nhiên. (1 điểm)
Câu hỏi số 2: Giải thích nghĩa của các thành ngữ sau và cho biết những thành ngữ
đó có liên quan đến phơng châm hội thoại nào ?
Ăn đơm nói đặt ; ăn ốc nói mò ; hứa hơu hứa vợn.
* Đáp án: Biểu điểm: (4 điểm)
- Ăn đơm nói đặt: Vu khống, đặt điều, bịa chuyện cho ngời khác (1điểm)
- Ăn ốc nói mò: Nói không có căn cứ (1 điểm)
- Hứa hơu hứa vợn: Hứa để đợc lòng rồi không thực hiện lời hứa (1 điểm)
+ Các thành ngữ nêu trên đều chỉ những cách nói, nội dung nói vi phạm phơng
châm về chất. Đó là những điều tối kỵ trong giao tiếp mà chúng ta cần tránh (1
điểm).
Câu hỏi số 3: Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào trong văn bản "Ngọc
Hoàng xử tội ruồi xanh". Các biện pháp nghệ thuật đó có tác dụng gì ?
*Đáp án: Biểu điểm: (3điểm)
- Tác giả đã sử dụng các biện pháp nghệ thuật nh: Kể chuyện, miêu tả, ẩn dụ (1.5
điểm)

- Học sinh đọc kĩ các câu văn, tìm câu có sử dụng yếu tốt miêu tả và đi đến kết
luận là câu C (3 điểm)
Bài 3:
Câu hỏi số 1: Qua phần "Cơ hội" trong văn bản "Tuyên bố thế giới về sự sống còn,
quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em, em thấy việc bảo vệ, chăm sóc trẻ em
trong bối cảnh thế giới hiện nay có những điều kiện thuận lợi gì ?
*Đáp án: Biểu điểm: (4 điểm)
Học sinh cần trả lời đúng 2 ý sau:
- Có sự liên kết lại của các quốc gia cùng ý thức cao về vấn đề này. Hiện nay, đã
có công ớc về quyền trẻ em, tạo ra một cơ hội mới để quyền và phúc lợi của trẻ em
đợc thực sự tôn trọng (2 điểm)
- Sự hợp tác và đàn kết quốc tế ngày càng có hiệu quả cụ thể trên nhiều lĩnh vực;
Phong trào giải trừ quân bị đợc đẩy mạnh khiến cho một số tài nguyên lớn có thể đ-
ợc chuyển sang phục vụ kinh tế, tăng cờng các phúc lợi xã hội..(2điểm)
Câu hỏi số 2: Câu trả lời trong đoạn hội thoại sau đã không tuân thủ phơng châm
hội thoại nào ? Vì sao em biết?
Lan hỏi Bình:
- Cậu có biết trờng Đại học Bách Khoa Hà Nội ở đâu không?
- Thì...ở Hà Nội chứ ở đâu!
A. Phơng châm về chất C. Phơng châm lịch sự
B. Phơng châm cách thức D. Phơng châm về lợng
*Đáp án: Biểu điểm: (4 điểm)
- Học sinh chọn đáp án D: Câu trả lời của Bình không tuân thủ phơng châm về l-
ợng (2 điểm). Vì nội dung câu trả lời của Bình còn thiếu thông tin (2 điểm)
Câu hỏi số 3: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
"Chúng tôi tham dự Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em để cùng nhau cam kết và
ra lời kêu gọi khẩn thiết với toàn thể nhân dân loại: Hãy bảo đảm cho tất cả trẻ em
một tơng lai tốt đẹp hơn"
Từ "Chúng tôi" trong câu văn trên đợc ai dùng ?
A.

Từ "mặt trời" trong câu thơ thứ hai đợc sử dụng theo biện pháp ẩn dụ tu từ
(1điểm). ở đây tác giả gọi Bác Hồ là "mặt trời" là dựa trên mối quan hệ tơng đồng
giữa hai đối tợng (2 điểm). Đây không phải là hình thức phát triển nghĩa của từ
vựng vì sự chuyển nghĩa từ trong câu thơ đó chỉ có ý nghĩa trong một hoàn cảnh
riêng, nhất định chứ không làm cho từ có nghĩa mới (2 điểm)
Bài 5:
Câu hỏi số 1: Chỉ ra sự khác biệt giữa thể văn tuỳ bút và thể truyện ?
* Đáp án, biểu điểm: (4 điểm)
- Thể loại truyện (trong đó có "Chuyện ngời con gái Lam Xơng") phản ánh hiện
thực cuộc sống thông qua số phận của con ngời cụ thể. Vì thế trong truyện thờng có
cốt truyện và nhân vật. Cốt truyện đợc tạo nên từ hệ thống các sự kiện và chi tiết
(có thực hoặc tởng tợng) (2 điểm)
- Thể loại tuỳ bút (trong đó có "Chuyện cũ trong phủ Chúa Trịnh") thông qua
việc ghi chép về những con ngời và sự việc một cách cụ thể và chân thực, tác giả
bộc lộ suy nghĩ và tỉnh cảm, cảm xúc, nhận định, đánh giá của mình về con ngời và
cuộc sống. Sự ghi chép của tác giả mang tính chủ quan nên không có sự gò bó theo
một trật tự kết cấu gì, song vẫn tuân theo một t tởng và cảm xúc chủ đạo. (2điểm)
Câu hỏi số 2: Hình ảnh Quang Trung Nguyễn Huệ trong đoạn trích "Hoàng Lê
nhất thống chí" đã cho ta thấy rõ ông là ngời có những phẩm chất gì ?
* Đáp án, biểu điểm: (4 điểm)
- Phẩm chất đầu tiên của Bắc Bình vơng Tây Sơn Nguyễn Huệ là con ngời hành
động mạnh mẽ, quyết đoán (2điểm)
- Quan Trung là nhà lãnh đạo chính trị, quân sự, ngoại giao có trí tuệ sáng suốt,
nhìn xa thấy rộng, biết mình, biết ngời, sâu sắc và tâm lý, ân uy gồm đủ (2điểm)
Câu hỏi số 3: Nêu cách phát triển của từ vựng ?
* Đáp án, biểu điểm: (4 điểm)
Có 2 cách phát triển từ vựng: Phát triển về nghĩa của từ ngữ và phát triển về số l-
ợng từ (2điểm). Trong phát triển về số lợng từ có 2 cách: Tao thêm từ ngữ mới và
mợn từ ngữ nớc ngoài (từ mợn) (2điểm)
Bài 6: