CHỈ ĐỊNH PHẪU THUẬT VÀ
ĐIỀU TRỊ SAU PHẪU THUẬT
BỆNH VAN TIM

PGS.TS. Phạm Nguyễn Vinh
Đại Học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch
Bệnh Viện Tim Tâm Đức
1
Viện Tim Tp.HCM


Các nhóm bệnh tim
Bệnh tăng huyết áp

Bệnh van tim

Bệnh màng ngoài tim

Bệnh cơ tim

Bệnh tim bẩm sinh

Thiếu máu cục bộ cơ tim (bệnh ĐMV)

Tâm phế

Một số bệnh khác (TD: bướu tim, bệnh ĐMC)
3 câu hỏi:
1. Thời điểm mổ?
2. Khi nào không mổ được ?
3. Mổ có tăng sống còn?

Chỉ định phẫu thuật hở van 2 lá mạn
Triệu chứng cơ năng
Rối loạn chức năng thất trái

+
A

+
+
B

+
C

D

Triệu chứng cơ năng: NYHA độ 3 dù điều trị nội
Rối loạn chức năng thất trái
[khảo sát xâm nhập hay không xâm nhập (TD:siêu âm) 2 lần liên tiếp]
LVEDD > 7 cm hoặc > 4 cm/ m2 ; LVESD>5 cm hoặc 2.6 cm/ m2 ;
Phân xuất co thắt< 30%; ESWSI> 195 mmHg; Tỷ lệ ESWSI/ ESVI< 5-6 ± 0.9
A= Cần phẫu thuật
B= Xem xét việc phẫu thuật. Liệu bệnh nhân còn mổ được không?
C= Xem xét việc phẫu thuật. Liệu hở van hai lá là vấn đề độc nhất của người bệnh?
D= Theo dõi bằng khảo sát không xâm nhập (TD: siêu âm tim) mỗi 6 tháng hay 12 tháng
LVEDD: Đường kính thất trái cuối tâm trương
LVESD: Đường kính thất trái cuối tâm thu
ESWSI: Chỉ số sức căng thành cuối tâm thu
ESVI : Chỉ số dung lượng cuối tâm thu


và mỗi năm sau đó (PXTM, độ hở còn lại
(trung tâm, ngoại vi), ALĐMP)
 Biến chứng sau mổ: VNTMNT, tán huyết


7


Điều trị nội khoa sau phẫu thuật
sửa van hay thay van 2 lá





UCMC, lợi tiểu, ± Nitrate, ± Digitalis: 6 tháng đầu
Từ tháng thứ 7: số lượng thuốc tuỳ thuộc triệu
chứng lâm sàng, siêu âm
Kháng đông (kháng Vit K hoặc kháng Vit K +Aspirin)
 Có vòng + Nhịp xoang: 3-6 tháng đầu
 Rung nhĩ : liên tục
 Van cơ học : liên tục
 Van sinh học: 3 tháng đầu
8


Hẹp van 2 lá
-

-






Hẹp van 2 lá có nhiều biến chứng
Hẹp van 2 lá + NYHA ≥ 2 hoặc khó đáp ứng
sinh hoạt hằng ngày
Có cơn thuyên tắc



Hẹp 2 lá kèm tăng áp ĐMP nặng



(≥ 75% ALHT)
10


Quyết định mổ tim kín hay mổ tim hở
Tính chất lá van (dầy, sợi hoá, vôi hoá)
 Bộ máy dưới van
 Hẹp đơn thuần hay kèm hở van
 Có cục máu đông
 Tổn thương phối hợp van khác


11




13


Hở van động mạch chủ

14


Chỉ định phẫu thuật hở van ĐMC mạn
Triệu chứng cơ năng
Rối loạn chức năng thất trái

+
A

+
+
B

+
C

D

Triệu chứng cơ năng
NYHA 3
Rối loạn chức năng thất trái
(khảo sát xâm nhập 1 lần hay không xâm nhập 2 lần liên tiếp)







Khám định kỳ mỗi tháng/ 6 tháng đầu. Mỗi 3
tháng hoặc 6 tháng sau đó
Siêu âm tim trước ra viện, tháng thứ 6, tháng 12
và mỗi năm sau đó
Biến chứng sau mổ: VNTMNT, sút van, tán
huyết (ít)

17


Điều trị nội khoa sau phẫu thuật
thay van ĐMC



UCMC, lợi tiểu, ± Digitalis: 6 tháng đầu
Từ tháng thứ 7: số lượng thuốc tuỳ thuộc triệu
chứng cơ năng và kết quả siêu âm tim
Kháng đông



Phẫu thuật chậm (PXTM giảm trước mổ): điều trị nội lâu



Xử trí sau phẫu thuật Hẹp Van ĐMC
Khám định kỳ mỗi tháng trong 6 tháng
đầu. Mỗi 3 hay 6 tháng sau đó
 Siêu âm tim trước khi ra viện, tháng 6,
tháng 12 và mỗi năm sau đó
 Biến chứng sau phẫu thuật: VNTMNT,
huyết khối ở van cơ học


22


Điều trị nội khoa sau phẫu thuật
thay van ĐMC
Tuỳ thuộc triệu chứng suy tim trước và
sau mổ
 Dãn mạch, UCMC: không còn là chống chỉ
định như trước mổ
 Kháng đông uống: INR 2,5 - 3


23


Kết luận
Thời điểm phẫu thuật: một trong các yếu
tố quyết định chất lượng cuộc sống sau
mổ của bệnh nhân
 Các yếu tố khác: