VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHÙNG THANH LIỄU

KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN
CỐ Ý GÂY THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI
CHO SỨC CỦA KHỎE NGƢỜI KHÁC THEO
PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ
THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, năm 2017


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHÙNG THANH LIỄU

KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN
CỐ Ý GÂY THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI
CHO SỨC CỦA KHỎE NGƢỜI KHÁC THEO PHÁP
LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC
TIỄN TỈNH QUẢNG NGÃI
C u nn n

Lu t H n sự v tố tụn

1.4. Khái quát lịch sử các quy định của pháp luật về kiểm sát điều tra nói chung,
kiểm sát điều tra các vụ án hình sự từ khi thành lập Viện kiểm sát nhân dân đến
trước khi có Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 .........................................................36
1.5. Các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 về kiểm sát điều tra các
vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. ............39
CHƢƠNG 2 KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN CỐ Ý GÂY THƢƠNG
TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƢỜI KHÁC THỰC
TIỄN THỰC HIỆN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI ............................43
2.1. Thực trạng kiểm sát điều tra các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
cho sức khỏe người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi ...........................................43
2.2. Những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong kiểm sát điều tra các vụ án cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh
Quảng Ngãi và nguyên nhân .....................................................................................54
CHƢƠNG 3 HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VÀ CÁC
GIẢI PHÁP KHÁC NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KIỂM SÁT
ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN CỐ Ý GÂY THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI
CHO SỨC KHỎE CỦA NGƢỜI KHÁC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG
NGÃI ........................................................................................................................66


3.1. Hoàn thiện các quy định của pháp luật về kiểm sát điều tra các vụ án cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác ............................................66
3.2. Các giải pháp khác nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án
cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh
Quảng Ngãi. ..............................................................................................................68
KẾT LUẬN ..............................................................................................................79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

KSV

: Kiểm sát viên

TTHS

: Tố tụng hình sự

VKS

: Viện kiểm sát

VKSND

: Viện kiểm sát nhân dân

VKSNDTC

: Viện kiểm sát nhân dân tối cao


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Số hiệu
bảng

Tên bảng

Trang


Đảng bộ và nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã đạt được nhiều thành tựu to lớn trên nhiều
mặt về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, du lịch...góp phần nâng cao đời sống vật
chất và tinh thần của nhân dân. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được,
nhiều vấn đề tiêu cực trong xã hội cũng nảy sinh, tình hình tội phạm diễn biến phức
tạp. Đáng chú ý là tình hình tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
khỏe người khác xảy ra trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi tăng về số vụ và người phạm
tội ngày càng gia tăng, hậu quả thiệt hại gây ra ngày càng lớn về tính mạng, sức
khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản và gây ra dư luận xấu trong xã hội. Việc thu thập
tài liệu, chứng cứ của các cơ quan tiến hành tố tụng, trong đó có VKSND trong giai
đoạn điều tra đối với các vụ án này còn nhiều hạn chế. Vì vậy, việc nâng cao chất
lượng hiệu quả hoạt động điều tra và xử lý của các cơ quan tiến hành tố tụng đối với
loại tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi là rất cần thiết.
Trong những năm gần đây Đảng ta đã có những chủ trương hết sức quan
trọng về trách nhiệm của Viện kiểm sát trong giai đoạn điều tra: Nghị quyết số 08NQ/TW ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị về “Một số nhiệm vụ trọng tâm công
tác tư pháp trong thời gian tới” đã nhấn mạnh: Viện kiểm sát các cấp thực hiện tốt
chức năng công tố và kiểm sát tuân theo pháp luật trong hoạt động tư pháp…nhằm
đảm bảo không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội,
xử lý kịp thời những trường hợp sai phạm của những người tiến hành tố tụng khi
thi hành nhiệm vụ [2].
Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về “Chiến lược cải
cách tư pháp đến năm 2020” đặt ra nội dung “Tăng cường trách nhiệm của công tố
trong hoạt động điều tra” [3]; Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X của Đảng
xác định: “Cải cách tư pháp khẩn trương, đồng bộ; lấy cải cách hoạt động xét xử làm

1


trọng tâm”. Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta tiếp tục khẳng định:
“Bảo đảm tốt hơn các điều kiện để VKSND thực hiện hiệu quả chức năng thực hành


theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi” làm luận
văn Thạc sĩ Luật học.
2 Tn

n n

i n cứu đề t i

Đến nay chưa có một công trình khoa học nghiên cứu về kiểm sát điều tra các
vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa
bàn tỉnh Quảng Ngãi. Chỉ có một số một số bài báo khoa học đề cập tới một số khía
cạnh và ở những mức độ khác nhau về hoạt động của VKSND trong giai đoạn điều
tra tội phạm hoặc có một số công trình khoa học nghiên cứu về hoạt động của
VKSND. Trong đó, có một số đề tài khoa học sau: Kỹ năng thực hành quyền công
tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự, NXB Đại học quốc gia
Hà Nội, 2006 [12]. ''Nâng cao chất lượng kiểm sát hoạt động tư pháp và thực hành
quyền công tố với vấn đề thông khâu và chuyên khâu trong công tác kiểm sát hình
sự'', đề tài nghiên cứu cấp Bộ, do Ngô Văn Đọn chủ biên, năm 2004 [10]; ''Quyền
công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp'', của Lê Hữu Thể (chủ biên), Đỗ Văn
Đương, Nông Xuân Trường, năm 2008 [25].
Bài nghiên cứu đăng trên các tạp chí có: "Nâng cao chất lượng thực hành
quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp góp phần đẩy mạnh cải cách tư pháp"
của Hà Mạnh Trí, đăng trên Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 1/2003.
Chuyên đề: “Thực trạng và giải pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm ma
túy” trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi do VKSND tỉnh Quảng Ngãi thực hiện năm 2016
hoặc Luận văn thạc sĩ Luật học: “Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động
điều tra các vụ án về tham nhũng từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi” của tác giả Trần
Hoàng Tuấn, năm 2015; Luận văn thạc sĩ Luật học: “Biện pháp ngăn chặn tạm
giam từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi” của tác giả Nguyễn Công Thành năm 2016;

- Nghiên cứu làm sáng tỏ mặt lý luận về kiểm sát điều tra các vụ án cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.
- Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng kiểm sát điều tra các vụ án cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh
Quảng Ngãi từ năm 2012 đến 2016. Chỉ ra những mặt tích cực, hạn chế, nguyên
nhân tồn tại trong kiểm sát điều tra đối với loại án này.
- Đề xuất các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát điều tra
các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong
thời gian tới.
4 Đối tƣợn v p ạm vi n

i n cứu

4.1. Đối tượng nghiên cứu

4


Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động Kiểm sát điều tra các vụ án
cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh
Quảng Ngãi.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của luận văn là nghiên cứu các vấn đề về công tác kiểm
sát điều tra của VKSND đối với các vụ án hình sự cố ý gây thương tích hoặc gây
tổn hại cho sức khỏe của người khác theo quy định tại Điều 104 Bộ luật hình sự
năm 1999[19] xảy ra trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi từ năm 2012 đến 2016.
5 P ƣơn p áp lu n v p ƣơn p áp n

i n cứu


tra các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.
Chương 2. Các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 về kiểm sát
điều tra các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người
khác và thực tiễn thực hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
Chương 3. Hoàn thiện các quy định của pháp luật và các giải pháp khác nâng
cao hiệu quả hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây
tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

6


CHƢƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ LẬP PHÁP TỐ TỤNG HÌNH SỰ VỀ KIỂM
SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN CỐ Ý GÂY THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN
HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƢỜI KHÁC
1 1 K ái niệm kiểm sát điều tra các vụ

n sự

Theo quy định của Hiến pháp thì VKSND thực hành quyền công tố và kiểm
sát các hoạt động tư pháp. Tại Điều 4 Luật tổ chức Viện KSND năm 2014[21] quy
định chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát là hoạt động của Viện
kiểm sát nhân dân để kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của cơ
quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tư pháp, được thực hiện ngay từ khi tiếp
nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá
trình giải quyết vụ án hình sự…Theo quy định này thì kiểm sát điều tra là một trong
những nội dung thuộc kiểm sát hoạt động tư pháp cho nên nhiệm vụ của VKSND là
kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc điều tra của các Cơ quan điều tra mà
các cơ quan khác được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra.
Theo từ điển Luật học thì: Công tác kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong

được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.
* Phân biệt chức năng thực hành quyền công tố với chức năng kiểm sát điều
tra trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự
Tại Khoản 1, Điều 107 Hiến pháp năm 2013[20] có quy định: “Viện kiểm sát
nhân dân thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp” và Điều 2 Luật tổ
chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014[21]cũng quy định: “Viện kiểm sát nhân
dân là cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp của nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. Như vậy, thực hành quyền công tố là một
trong hai chức năng hiến định Viện kiểm sát nhân dân.
Về bản chất, thực hành quyền công tố là hoạt động của Viện kiểm sát nhân
dân trong tố tụng hình sự để thực hiện việc buộc tội của Nhà nước đối với người
phạm tội, được thực hiện ngay từ khi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến
nghị khởi tố và trong suốt quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự
(Khoản 1, Điều 3 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014) [21].
Trong quá trình tố tụng hình sự, hoạt động thực hành quyền công tố bao gồm:

8


- Khởi tố bị can: Để có được quyết định khởi tố bị can, cơ quan công tố phải
khởi tố vụ án và điều tra, xác minh.
- Truy tố bị can ra trước tòa án trên cơ sở kết quả điều tra vụ án và chứng minh
được người phạm tội.
- Buộc tội bị cáo và bảo vệ sự buộc tội trước phiên tòa bằng cách công bố bản
cáo trạng, tham gia xét hỏi, trình bày lời luận tội và tranh luận trước phiên tòa sơ
thẩm; nếu vụ án bị kháng cáo hoặc kháng nghị thì có mặt để tham gia xét hỏi và
trình bày lời kết luận về kháng cáo, kháng nghị trước phiên tòa phúc thẩm.
Tại Khoản 1, Điều 3 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân 2014[21] xác định:
"Thực hành quyền công tố là hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng
hình sự để thực hiện việc buộc tội của Nhà nước đối với người phạm tội, được thực

1 2 K ái niệm, đặc điểm, ý n

ĩa oạt độn kiểm sát điều tra các vụ án

n sự đối với cố ý â t ƣơn tíc

oặc â tổn ại c o sức k ỏe của n ƣời

khác
1.2.1. Khái niệm
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác được
quy định ở Điều 104 BLHS năm 1999[19]. Tội này bao gồm hành vi: "Gây thương
tích cho người khác". Đây là hành vi dùng sức mạnh vật chất tác động lên thân thể
con người, gây ra những thương tích nhất định (để lại dấu vết) và những thương tật
nhất định cho người khác. "Gây tổn hại cho sức khỏe của người khác" là hành vi
dùng sức mạnh vật chất tác động lên thân thể con người gây ra những tổn hại nhất
định (tỷ lệ thương tật nhất định) cho sức khỏe của nạn nhân, mặc dù không để lại
dấu vết trên thân thể họ, hoặc làm mất chức năng hoạt động của một bộ phận cơ thể
của nạn nhân, làm giảm chức năng hoạt động của bộ phận đó.
Từ sự phân tích trên có thể đưa ra khái niệm kiểm sát điều tra các vụ án cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác như sau: Kiểm sát
điều tra các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người
khác là hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân trong việc kiểm sát việc tuân theo
pháp luật của các chủ thể tham gia quan hệ pháp luật tố tụng hình sự phát sinh từ
khi tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt
quá trình giai đoạn điều tra vụ án đối với người có hành vi gây thương tích hoặc
gây tổn hại cho sức khỏe của người khác đã bị cơ quan có thẩm quyền khởi tố nhằm
đảm bảo cho quá trình điều tra được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.
1.2.2. Đặc điểm
Hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khỏe

động kiểm sát điều tra này của VKSND được tiến hành công khai theo đúng trình
tự, thủ tục do BLTTHS.
Ngoài ra đặc điểm của hoạt động kiểm sát điều tra đối với các vụ án cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác còn góp phần bảo đảm việc
tiếp nhận tin báo tố giác về tội phạm, khởi tố vụ án, khởi tố bị can điều tra vụ án

12


được chính xác.
1.2.3. Ý nghĩa của hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án cố ý gây thương
tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
Một là, hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án CYGTT hoặc gây tổn hại cho
sức khỏe của người khác sẽ đảm bảo mọi hành vi phạm tội cố ý gây thương tích
điều phải được điều tra và xử lý kịp thời, không để lọt người phạm tội, không làm
oan người vô tội. Mặc khác, giúp việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với bị can
có căn cứ, đúng pháp luật; đồng thời tìm ra nguyên nhân và điều kiện phạm tội để
kiến nghị khắc phục, góp phần răn đe và phòng ngừa tội phạm. Thực tiễn trong
những năm qua đã chứng minh, công tác KSĐT các vụ án CYGTT hoặc gây tổn hại
cho sức khỏe của người khác đã có tác dụng góp phần trong cuộc phòng ngừa và
đấu tranh loại tội phạm này, giữ vững trật tự an toàn xã hội.
Hai là, hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án CYGTT hoặc gây tổn hại cho
sức khỏe của người khác bảo đảm sự tuân thủ pháp luật của Cơ quan điều tra, cơ
quan khác được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra. Hoạt động kiểm
sát việc tuân theo pháp luật của Viện kiểm sát trong tố tụng hình sự là một trong
những bảo đảm của nguyên tắc Pháp chế xã hội chủ nghĩa trong tố tụng hình sự với
nhiệm vụ làm cho mọi hoạt động tố tụng hình sự của cơ quan tiến hành tố tụng,
người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng phải tuân thủ các quy định của
Bộ luật tố tụng hình sự [18]. Đối tượng của kiểm sát điều tra là sự tuân thủ pháp
luật trong hoạt động điều tra các vụ án hình sự của CQĐT, các cơ quan khác được

người khác được thực hiện bằng các công tác sau đây:
1.3.1. Kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và khởi tố vụ án
hình sự Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
Theo quy định tại Điều 101 và Điều 103 BLTTHS[18] thì CQĐT, VKS có
trách nhiệm phải tiếp nhận tố giác và tin báo về tội phạm do công dân, cơ quan, tổ
chức cung cấp. Sau khi tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm trong thời hạn hai
mươi ngày đối với vụ việc đơn giản và trong thời hạn không quá hai tháng đối với
vụ việc phức tạp, CQĐT phải có trách nhiệm xác minh làm rõ để ra quyết định và
gửi đến VKS cùng cấp; VKS có trách nhiệm kiểm sát việc giải quyết các tố giác, tin
báo về tội phạm nói chung trong đó có tội cố ý thương tích.
Khởi tố vụ án nói chung và đối với vụ án CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức
khỏe của người khác nói riêng, sau khi vụ án được khởi tố thì cơ quan khởi tố vụ án
có trách nhiệm gửi quyết định khởi tố vụ án đến VKSND để tiến hành kiểm sát việc

14


khởi tố. Đây là một trong những hoạt động tố tụng của VKS khi thực hiện chức
năng kiểm sát đối với CQĐT nhằm bảo đảm việc khởi tố vụ án CYGTT hoặc gây
tổn hại cho sức khỏe của người khác được kịp thời, có căn cứ, đúng pháp luật. Theo
đó, VKS cũng phải kiểm sát chặt chẽ việc khởi tố bị can trong các vụ án hình sự
cũng như vụ án Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người
khác.
Quyết định khởi tố bị can chỉ được ban hành trên cơ sở quyết định khởi tố
vụ án, là căn cứ để cơ quan tiến hành tố tụng hình sự áp dụng các biện pháp điều tra
nhằm làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả hành vi phương tiện của bị can gây ra. Hoạt
động kiểm sát việc khởi tố bị can về tội CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của
người khác không chỉ là quyền, mà còn là nhiệm vụ của VKS nhằm đảm bảo CQĐT
khởi tố đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, đảm bảo hoạt động điều tra các vụ án
này được kịp thời nhằm chuẩn bị tốt cho giai đoạn truy tố, xét xử sau này.

thời, có căn cứ đúng pháp luật. Vì vậy, Viện kiểm sát phải nắm bắt kịp thời việc
ban hành các quyết định khởi tố để kiểm sát tính có căn cứ, tính hợp pháp và khắc
phục những sai sót nếu có.
Khoản 1 Điều 109 BLTTHS [18] quy định “VKS thực hành quyền công tố,
kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc khởi tố vụ án hình sự, đảm bảo mọi tội
phạm được phát hiện đều phải được khởi tố, việc khởi tố vụ án có căn cứ và hợp
pháp”. Thông qua hoạt động kiểm sát việc khởi tố vụ án, VKS có quyền hủy bỏ
quyết định khởi tố vụ án, quyết định không khởi tố vụ án khi những quyết định này
không đảm bảo căn cứ của cơ quan có thẩm quyền. Trong trường hợp này VKS có
quyền trực tiếp ra quyết định khởi tố vụ án, quyết định thay đổi hay bổ sung quyết
định khởi tố vụ án và giao Cơ quan điều tra tiến hành điều tra (Điều 104, 106, 112
BLTHS[18]). Căn cứ để khởi tố vụ án hình sự là khi đã xác định sự kiện có dấu
hiệu tội phạm, dựa trên các căn cứ quy định tại Điều 100 BLTTHS 2003[18] . Tuy
nhiên, do yêu cầu của sự hài hòa giữa mục tiêu của cuộc đấu tranh phòng chống vi
phạm và tội phạm; lợi ích, nguyện vọng của người bị hại nên BLTTHS năm 2003
[18] quy định về tội CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (quy
định tại khoản 1 Điều 104 BLHS[19]) chỉ được khởi tố vụ án hình sự khi có yêu
cầu khởi tố vụ án hình sự của người bị hại. Nếu trường hợp người bị hại rút yêu cầu
mà cơ quan chức năng xác định là việc rút yêu câu đó xác định là trái ý muốn của

16


họ do đe dọa, cưỡng bức, ép buộc. Thì tuy người yêu cầu đã rút yêu cầu thì cơ quan
tiến hành tố tụng vẫn tiếp tục tố tụng với vụ án đó.
Mặt khác theo Điều 104 BLTTHS[18] cũng quy định qua việc xét xử tại phiên
tòa mà phát hiện được tội phạm hoặc người phạm tội mới cần phải điều tra, Hội
đồng xét xử có quyền ra quyết định khởi tố hoặc yêu cầu VKS khởi tố. Đối với
trường hợp VKS nhận được yêu cầu khởi tố của Hội đồng xét xử, thì phải xem xét
và quyết định việc khởi tố, nếu có căn cứ thì ra quyết định khởi tố và chuyển đến

khoản 4 Điều 126 BLTTHS[18] đã quy định là VKS có trách nhiệm phải phê chuẩn
quyết định khởi tố bị can của CQĐT.
Hoạt động kiểm sát việc khởi tố bị can của Viện kiểm sát thể hiện ở chỗ:
Trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi ra quyết định khởi tố bị can, Cơ quan điều tra phải
gửi quyết định khởi tố và tài liệu liên quan đến việc khởi tố bị can cho VKS cùng
cấp để xem xét phê chuẩn việc khởi tố. Trong thời hạn ba ngày kể từ ngày nhận
được quyết định khởi tố bị can, Viện kiểm sát phải quyết định phê chuẩn hoặc quyết
định hủy bỏ quyết định khởi tố bị can và gửi ngay cho CQĐT. Việc quy định này sẽ
đảm bảo cho VKS tiến hành kiểm sát điều tra được ngay từ giai đoạn đầu, hạn chế
thấp nhất việc khởi tố oan sai, đảm bảo việc khởi tố đúng người, đúng tội.
Trong quá trình điều tra, nếu có căn cứ xác định hành vi phạm tội của bị can
không phạm vào tội đã khởi tố hoặc còn hành vi phạm tội khác thì Cơ quan điều tra,
VKS ra quyết định thay đổi hoặc bổ sung quyết định khởi tố bị can. Như vậy thay đổi
quyết định khởi tố bị can là trường hợp việc xác định tội danh trong quyết định khởi
tố bị can chưa đúng, cần phải áp dụng khung, khoản khác, điều khác hoặc có sai sót
trong quyết định khởi tố bị can cần phải sửa chữa bổ sung.
Việc khởi tố bị can là hoạt động tố tụng có ảnh hưởng đến uy tín, danh dự,
nhân phẩm của người bị khởi tố. Cho nên Cơ quan điều tra phải giao ngay quyết
định khởi tố bị can; thay đổi bổ sung quyết định khởi tố bị can cho người bị khởi tố
và phải giải thích rõ quyền và nghĩa vụ cho bị can theo quy định tại Điều 49
BLTTHS năm 2003[18].
Nhiệm vụ của VKSND là đảm bảo ban hành các quyết định phát sinh trong
quá trình điều tra vụ án có căn cứ và hợp pháp. Do vậy, quá trình KSĐT đòi hỏi
Kiểm sát viên phải nghiên cứu kỹ các tài liệu, chứng cứ liên quan đến hành vi mà bị
can đã thực hiện. Đồng thời, Kiểm sát viên cần có kiến thức vững vàng về Luật hình

18