MẪU BÌA LUẬN VĂN CÓ IN CHỮ NHŨ Khổ 210 x 297 mm

VIỆN HÀN LÂM
LÊ TRINH

KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ TRINH

LUẬT KINH TẾ

CHỐNG CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH TRONG
HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC THƢƠNG MẠI
THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
KHÓA VI ĐỢT 2 NĂM 2015

HÀ NỘI, 2017


MẪU TRANG PHỤ BÌA LUẬN VĂN (title page)

VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ TRINH

CHỐNG CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH TRONG

LÀNH MẠNH TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG ............................................. 10
1.1. Khái niệm, đặc điểm của cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động ngân
hàng .................................................................................................................................. 10
1.2. Pháp luật chống cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động ngân hàng........................ 18
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ CHỐNG CẠNH TRANH
KHÔNG

LÀNH

MẠNH

TRONG

HOẠT

ĐỘNG

NGÂN

HÀNG

CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI Ở VIỆT NAM ........................................ 37
2.1. Thực trạng các quy định chống cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động
ngân hàng của các ngân hàng thương mại ....................................................................... 37
2.2. Thực trạng quy định pháp luật về chống cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt
động ngân hàng của các ngân hàng thương mại ở Việt Nam .......................................... 42
Chƣơng 3: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP LUẬT CHỐNG CẠNH
TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG CỦA
CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY ............................ 71
3.1 Phương hướng hoàn thiện pháp luật về chống cạnh tranh không lành mạnh trong

hành vi cạnh tranh không lành mạnh
đều được xem là đã xảy ra trong hoạt
động ngân hàng Việt Nam

Trang 62


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong hệ thống các tổ chức có hoạt động ngân hàng thì ngân hàng thương mại
chiếm vị trí quan trọng, vì nó là tổ chức tín dụng được thực hiện tất cả hoạt động
ngân hàng. Các nghiên cứu lý luận và thực tiễn vận hành thị trường ngân hàng cho
thấy hoạt động kinh doanh ngân hàng là hoạt động ẩn chứa nhiều rủi ro, có vai trò
quan trọng đối với phát triển kinh tế xã hội. Là chủ thể tham gia thị trường, các
ngân hàng thương mại cũng được Nhà nước bảo đảm quyền tự chủ trong hoạt động
trong kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về kết quả kinh doanh của mình, được hợp
tác và cạnh tranh trong hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo
quy định của pháp luật. Do vậy, hoạt động cạnh tranh của các ngân hàng thương
mại cũng chịu sự điều chỉnh của Luật Cạnh tranh.
Song hành với những bước phát triển và hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế
giới của thị trường ngân hàng Việt Nam càng làm cho hoạt động cạnh tranh của các
ngân hàng thương mại gay gắt hơn. Để giành, giữ và vươn lên trên thị trường, mỗi
ngân hàng thương mại đã đang xây dựng chiến lược cạnh tranh, lựa chọn hướng
riêng phù hợp với quy định của pháp luật. Thực tiễn cạnh tranh của các ngân hàng
thương mại cũng đã phát sinh nhiều hành vi cạnh tranh không lành mạnh có nguy
cơ gây tổn hại đến việc thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia, an toàn của các tổ
chức tín dụng, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá
nhân. Pháp luật về chống hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động ngân
hàng của các ngân hàng thương mại là công cụ hữu hiệu bảo vệ lợi ích chính đáng
của các ngân hàng thương mại, người sử dụng dịch vụ ngân hàng do các hành vi

pháp chống cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động ngân hàng ở Việt Nam
hiện nay là việc làm cần thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc.
Từ những phân tích trên, nghiên cứu sinh lựa chọn đề tài “Chống cạnh tranh
không lành mạnh trong hoạt động ngân hàng của các Ngân hàng thương mại
theo pháp luật Việt Nam” làm nội dung nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ luật học.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Với sự phát triển và mở cửa thị trường ở Việt Nam trong hơn 30 năm qua,
hành vi cạnh tranh không lành mạnh cũng được phát hiện trong nhiều lĩnh vực khác
nhau như: sở hữu trí tuệ, lĩnh vực thương mại, lĩnh vực bảo hiểm, lĩnh vực ngân
hàng… Các nghiên cứu về chống cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động ngân
hàng đã thu hút được sự quan tâm đặc biệt của nhiều nhà khoa học, nhà quản lý và
các giới ở nhiều khía cạnh khác nhau. Qua khảo sát các nghiên cứu về chủ đề pháp
luật về chống cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động ngân hàng cho phép
Luận văn đi đến một số nhận định:

2


Thứ nhất, đã có khá nhiều các nghiên cứu về cạnh tranh không lành mạnh và
pháp luật về chống cạnh tranh không lành mạnh. Các nghiên cứu lý luận về cạnh
tranh không lành mạnh, pháp luật chống cạnh tranh không lành mạnh được triển
khai trên các khía cạnh lịch sử vấn đề cạnh tranh không lành mạnh, nội dung pháp
luật chống cạnh tranh không lành mạnh như các nghiên cứu của các tác giả: Nguyễn
Như Phát [77, 2001]; Nguyễn Như Phát và Bùi Nguyên Khánh [78, 2001]; Đặng Vũ
Huân [43, 2002]; Phạm Duy Nghĩa [73, 2004, tr.865-883]; Lê Anh Tuấn [99, 2009];
Nguyễn Như Phát [79, 2006, tr.29-35]; Lê Danh Vĩnh và các cộng sự [107, 2006];
Tăng Văn Nghĩa [76, 2009]…
Các kết quả nghiên cứu này sẽ được Luận văn kế thừa khi xây dựng cơ sở lý
luận về cạnh tranh không lành mạnh và chống cạnh tranh không lành mạnh trong
hoạt động ngân hàng thông qua việc làm rõ những đặc thù riêng trong điều chỉnh

phối hợp cùng Ủy ban Châu Âu thực hiện nghiên cứu số ASIE/2003/00711, SERV
3 “Cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng”, Báo cáo về các quy định liên quan đến
cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng, Bản cuối cùng, Hà Nội ngày 15/12/2006 [16].
Nội dung của bản Báo cáo này đề cập tổng quan về cạnh tranh không lành mạnh
trong lĩnh vực ngân hàng, phân tích được vấn đề quảng cáo nhằm mục đích cạnh
tranh không lành mạnh và hành vi cung cấp dịch vụ dưới giá thành; phân tích kinh
nghiệm về chống cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động ngân hàng của
Trung Quốc.
Cũng trong Dự án hỗ trợ thương mại đa biên (MUTRAP II) có nghiên cứu
“Tác động của tự do hóa dịch vụ ngân hàng đối với cạnh tranh trong lĩnh vực ngân
hàng”, Hà Nội 2006 [17]. Nghiên cứu này đã chỉ rõ được tổng quan về luật cạnh
tranh của Việt Nam; các phương pháp tiếp cận/quy định về cạnh tranh không lành
mạnh đối với lĩnh vực ngân hàng của Trung Quốc; Liên minh Châu Âu và của các
nước đang chuyển đổi là Ba Lan, Hungary và Cộng hòa Séc.
Các tác giả Maria-Eleni K. Agoraki, Manthos D. Delis và Fotios Pasiouras
[118] khi nghiên cứu quy tắc pháp lý, cạnh tranh và rủi ro hoạt động trong lĩnh vực
ngân hàng tại các quốc gia chuyển đổi khẳng định các quy tắc pháp lý có ảnh hưởng
độc lập tới rủi ro hoạt động hay chúng ảnh hưởng tới những nơi quyền lực thị
trường được chiếm giữ bởi các ngân hàng. Trên cơ sở nguồn dữ liệu ở các nước
Trung và Đông Âu trong giai đoạn 1998-2005 cho thấy ngân hàng và quyền lực thị
trường hướng tới việc làm giảm mức độ rủi ro tín dụng và tình trạng mất khả năng
thanh toán/vỡ nợ ở mức thấp hơn.
Thứ ba, nghiên cứu hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động ngân
hàng của các ngân hàng thương mại. Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh được

4


quy định trong Luật Cạnh tranh được đề cập, phân tích và bình luận trong khá nhiều
nghiên cứu như: Nguyễn Kiều Giang [23, 2007, tr.13-19]; Viên Thế Giang [27,

5


Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full