“Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 5 thông qua tiết tập đọc’’
A. TÊN ĐỀ TÀI:
“Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 5 thông qua tiết tập đọc’’
B. PHẦN MỞ ĐẦU:
I. Lý do chọn đề tài:
1. Cơ sở lý luận:
Trong chương trình Tiểu học xác định mục tiêu của môn Tiếng Việt ở bậc Tiểu
học là:
- Hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt, (nghe, nói,
đọc ,viết) để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi.
- Thông qua việc dạy và học Tiếng Việt góp phần rèn luyện thao tác tư duy.
- Cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về Tiếng Việt và những hiểu
biết về xã hội, tự nhiên, con người, về văn hoá văn học Việt Nam và nước ngoài.
- Bồi dưỡng tình yêu Tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng
giàu đẹp của Tiếng Việt góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN.
- Phân môn Tập đọc trong Tiếng Việt là một trong những phân môn quan trọng
bởi có đọc tốt thì mới học tốt Tiếng Việt. Đọc tốt ở phân môn Tập đọc là các em được
củng cố khắc sâu thêm những tri thức, kỹ năng học tốt ở những phân môn khác của
Tiếng Việt và các môn học khác. Chức năng của phân môn Tập đọc là luyện đọc: rèn
cho học sinh đọc đúng, đọc trôi chảy, tiến tới đọc hay (đọc diễn cảm). Thông qua đó
học sinh cảm thụ được cái hay cái đẹp của bài văn, bài thơ. Nó là chìa khoá đưa các
em vào kho tàng văn hoá, khoa học, giúp các em nhận ra những tinh hoa của dân tộc
đang được tàng trữ trong sách vở. Mỗi bài tập đọc là một văn bản là một bức tranh
thu nhỏ về hiện thực về cảnh đẹp đất nước, con người, xã hội...Mặt khác, thể hiện
được tâm hồn của tác giả không chỉ có nội dung hấp dẫn của bài văn bài thơ mà còn
phụ thuộc vào người đọc tác phẩm đó.
Bởi vậy nâng cao năng lực đọc cho học sinh nhất là đọc đúng, đọc diễn cảm là
hết sức cần thiết đối với giáo viên cuối bậc tiểu học.
2. Cơ sở thực tiễn:
- Qua năm học này được trực tiếp giảng dạy lớp 5E , lớp có 100% HS là người
dân tộc thiểu số. Tôi nhận thấy còn bộc lộ nhiều tồn tại:

- Nghiên cứu việc đổi mới phương pháp dạy học phân môn Tập đọc.
- Một số biện pháp rèn đọc cho học sinh.
V. Đối tượng khảo sát thực nghiệm
- Học sinh lớp 5E trực tiếp học các tiết tập đọc theo nội dung và phương pháp
mới.
VI. Phương pháp nghiên cứu
1. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
2. Phương pháp thử nghiệm
3. Phương pháp điều tra
VII. Phạm vi, kế hoạch nghiên cứu
1. Phạm vi nghiên cứu
- Nghiên cứu về việc đọc đúng và đọc diễn cảm của học sinh qua tiết tập đọc.
2. Kế hoạch nghiên cứu
- Kế hoạch được tiến hành từ tháng 9 năm 2016 đến hết tháng 3 năm 2017.
C. PHẦN NỘI DUNG
I. Thực trạng.
- Lớp 5E: Tổng số: 10. Nữ: 4
Qua khảo sát chất lượng đọc của học sinh ở những tiết học tập đọc đầu
năm năm học 2016- 2017 cho thấy kết quả cụ thể như sau:

Người thực hiện: Trương Thị Vân. Trường tiểu học Hướng Phùng

Trang


Lớ
p
5E

“Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 5 thông qua tiết tập đọc’’

0
0

Đồng thời tôi trao đổi trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm năm trước để nắm kỹ
hơn về kỹ năng đọc của các em và tiếp tục tìm nguyên nhân dẫn đến phát âm sai, ngắt
nghỉ sai, học sinh đọc diễn cảm còn yếu.
II. Nguyên nhân:
+ Do ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ, ngôn ngữ địa phương phát âm chưa chuẩn, ông
bà, bố mẹ người lớn nói thế nào các em bắt chước như thế.
Ví dụ: Bố mẹ các em đều là người dân tộc thiểu số nói Tiếng Việt chưa thành
thạo, phát âm sai dẫn đến các em học và nói theo cách nói của bố mẹ.
- Vốn từ ngữ, hiểu biết về Tiếng Việt của các em còn hạn chế.
- Học sinh đã đọc kém lại lười đọc, không chú ý đến cách hướng dẫn đọc của cô,
không nghe những bạn đọc đúng để mình học tập, để mình đọc đúng.
- Đối với những em đã đọc đúng thì chưa chịu rèn kỹ năng đọc diễn cảm (đọc
hay) để thể hiện được cảm xúc, tình cảm thái độ qua giọng đọc và tính cách của các
nhân vật như : đọc đúng tốc độ, cao độ, trường độ, và âm sắc.
- Việc chuẩn bị bài của các em ở nhà chưa kỹ, không luyện đọc nhiều lần trước
khi đến lớp mà phần đa các em không bao giờ đọc bài trước khi đến lớp.
III. Các giải pháp và biện pháp thực hiện
Để giải quyết được mục đích yêu cầu của tiết tập đọc và khắc phục những
nguyên nhân tồn tại đã nêu trên. Tôi đã tiến hành thực hiện các giải pháp, biện pháp
những nội dung cụ thể sau:
1. Một số công việc chuẩn bị của giáo viên và học sinh
a. Đối với giáo viên :
- Trước hết muốn rèn cho học sinh đọc thành tiếng đúng thì giáo viên phải đọc
đúng, hay (đọc diễn cảm). Để đạt được yêu cầu trên thì giáo viên phải rèn luyện bản
thân mình đọc đúng, đọc hay. Trước khi soạn bài giáo viên phải đọc bài nhiều lần,
đọc thể hiện được cảm xúc của tác giả khi viết bài văn đó. Giáo viên phải chú ý đến
khâu rèn đọc cho học sinh, chú ý đến đối tượng học sinh đọc kém ở những tiết tập

2. Để thực hiện được mục đích, yêu cầu rèn đọc, luyện tập cụ thể trong giờ
Tập đọc. Tôi chú ý đến các khâu sau :
a. Rèn phát âm đúng:
Để rèn luyện cho học sinh phát âm chuẩn giáo viên phải hướng dẫn học sinh
phát hiện lỗi và sửa lỗi cho học sinh. Trong giờ tập đọc tôi thường đọc mẫu chậm, và
giao nhiệm vụ cụ thể các em khác đọc thầm theo sau đó mới tổ chức các hoạt động
đọc cho các em, các em đọc tìm những tiếng khó đọc, các phụ âm hay đọc sai. Gọi
học sinh phát hiện và phát âm, các em khác theo dõi nhận xét phát âm bạn và phát âm
lại. Gọi 3,4 em phát âm và giáo viên chốt lại cuối cùng.
Chẳng hạn: Lớp tôi có một em là người dân tộc Thái ở Thanh Hóa chuyển đến,
em hay phát âm nhầm lẫn giữa âm n/l, giáo viên nói khi phát âm n: đầu lưỡi thẳng (vì
nó là âm tắc), l là âm sắc phát âm đầu lưỡi cong lên hoặc “tr” đầu lưỡi thụt vào. “ch”
lưỡi để thẳng …
Ví dụ: Dạy bài : “Một chuyên gia máy xúc”.
- Tôi chia bài này làm 3 đoạn :+ Đoạn 1: Từ đầu ....đến êm dịu; Đoạn 2 : Tiếp
đến thân mật; Đoạn 3 : Phần còn lại.
- GV đọc mẫu chậm, các em theo dõi , chỉ đầu ngón tay vào từng tiếng và đọc
thầm theo.
- Cho học sinh đọc nối tiếp theo đoạn, tìm và nêu ra các tiếng khó đọc, đọc dễ
lẫn.

Người thực hiện: Trương Thị Vân. Trường tiểu học Hướng Phùng

Trang


“Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 5 thông qua tiết tập đọc’’
- Gọi học sinh trả lời (2,3 em). Giáo viên ghi bảng (nhạt loãng, buồng, A- lếch –
xây,....).
- Gọi 2,3 học sinh đọc, nhận xét phát âm đúng hay sai, gọi học sinh đọc lại. (Đối

Đối với văn xuôi:

Người thực hiện: Trương Thị Vân. Trường tiểu học Hướng Phùng

Trang


“Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 5 thông qua tiết tập đọc’’
Tôi dựa vào nghĩa và quan hệ ngữ pháp để xác định cách ngắt nhịp đúng các
câu:
Ví dụ: Bài “Kì diệu rừng xanh”
- “Những con vượn bạc má ôm con gọn ghẽ/ chuyền nhanh như tia chớp”.
- “Những con chồn sóc với chùm lông đuôi to/ đẹp/ vút qua/ không kịp đưa mắt
nhìn theo”.
- Sau một hồi len lách mải miết,/ rẽ bụi rậm,/ chúng tôi nhìn thấy một bãi cây
khộp.
- Luyện đọc câu dài
Sau khi học sinh phát hiện câu dài, tôi ghi vào bằng giấy hoặc bảng phụ gọi 2,3
em đọc. Các em khác nhận xét bạn ngắt nghỉ đúng chưa, ngắt hơi, nghỉ hơi sau với
những tiếng nào, em có đồng ý không? Mời em đó đọc lại. Học sinh đọc và ngắt/
nghỉ để các bạn khác nhận xét, bổ sung và giáo viên thống nhất cách đọc. Nếu học
sinh chưa biết cách đọc ngắt/ nghỉ đúng,phù hợp với câu đó thì tôi có thể đọc mẫu.
- Đối với những em đọc yếu tôi chú ý cho các em đó đọc nhiều hơn. Hôm nay
đọc một câu, ngày mai đọc hai câu, và tăng dần số câu.
- Đặc biệt với các từ mới có trong bài ở các địa phương khác, tôi cho các em
hiểu từ đó ở địa phương mình có nghĩa là gì.
Ví dụ : Bài “Lòng dân”có các từ: tui(tôi); ra lịnh ( ra lệnh); thiệt ( thật )...
Hoặc bài “ Thư gửi các học sinh” các từ : giời ( trời) ; giở đi ( trở đi )
Đối với các bài thơ:
Đọc đúng trong bài thơ không những phát âm đúng phải biết ngắt nghỉ theo nhịp

không chán nản, mặc cảm. Tôi luôn dùng những từ “gần đúng” để các em có ý thức
tự đọc để vươn lên. Ngoài ra, tôi luôn cho các em đọc tốt ngồi kèm những em đọc
yếu trong khi luyện đọc ở lớp như vậy việc luyện đọc nhóm, đọc theo cặp đạt kết quả
cao hơn.
c. Rèn đọc thầm:
Đọc thầm là yêu cầu cao, đọc thầm với tốc độ nhanh và hiệu quả hơn (nắm bắt
đầy đủ thông tin cảm thụ tốt văn bản nghệ thuật).
Hướng dẫn học sinh đọc thầm tôi giao nhiệm vụ cụ thể để định hướng rõ yêu cầu
đọc thầm cho học sinh (đọc câu nào, đoạn nào; đọc để trả lời câu hỏi hay để ghi nhớ,
hoặc học thuộc lòng).
Giới hạn thời gian để tăng dần tốc độ đọc thầm cho học sinh. Cách thực hiện
biện pháp này là từng bước rút ngắn thời gian đọc của học sinh và tăng dần độ khó
của nhiệm vụ.
Ví dụ: Dạy bài văn “ Sự sụp đổ của chế độ a- pác- thai”.
Đọc thầm lần 1: Sau khi giới thiệu bài xong, tôi hoặc 1 học sinh khá đọc toàn
bài, đồng thời cả lớp đọc thầm theo bạn để nắm được nội dung của bài.
Đọc thầm lần 2: Trước khi tìm hiểu nội dung đoạn 1,2, cho 1 học sinh đọc đoạn
1,2. Cả lớp đọc thầm theo. Giáo viên hỏi: Dưới chế độ A- pác- thai, người dân da đen
bị đối xử như thế nào?
Đọc thầm lần 3: Trước khi tìm hiểu nội dung đoạn 3,cho cả lớp đọc thầm đoạn
3. Giáo viên giao nhiệm vụ: - Người dân Nam Phi đã làm gì để xoá bỏ chế độ phân
biệt chủng tộc?

Người thực hiện: Trương Thị Vân. Trường tiểu học Hướng Phùng

Trang


“Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 5 thông qua tiết tập đọc’’
Đọc thầm lần 4: Gọi 1 học sinh đọc toàn bài . Đồng thời cả lớp đọc thầm. Giáo

lửng, ngắt nghỉ thế nào? Đối với các câu cảm, câu thán, câu hỏi trong bài cần đọc như
thế nào mới đúng.
Khi đọc trong các bài thơ, bài văn có các câu hỏi, câu kể, câu cảm giáo viên cần
hướng dẫn các em đọc đúng giọng của từng loại câu đó thì mới bộc lộ được cảm xúc
của từng nhân vật và của tác giả.
Ví dụ : Bài: Chú đi tuần
Người thực hiện: Trương Thị Vân. Trường tiểu học Hướng Phùng

Trang


“Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 5 thông qua tiết tập đọc’’
“Các cháu ơi ! giấc ngủ có ngon không?
Các cháu cứ yên tâm ngủ nhé!”
Tôi hướng dẫn các em cần đọc đúng ngữ điệu khi đọc câu hỏi như nhấn giọng từ
để hỏi, cao giọng ở cuối câu.
Để các em đọc tốt giáo viên cần tạo niềm say mê hứng thú cho học sinh.
Ví dụ: khi đọc bài “Hạt gạo làng ta’’cuối giờ học giáo viên hát cho các em nghe
bài hát Hạt gạo làng ta mà đã được phổ nhạc.
- Thông qua hiểu được nội dung bài đọc, phải hiểu được cảm xúc của tác giả
trong văn bản đó. Đối với nhân vật thể hiện được tính cách của nhân vật đó.
- Giọng đọc thay đổi ở từng đoạn. Khi đọc câu đối thoại đọc như thế nào? Đọc
thế nào thể hiện đọc giọng của từng nhân vật.
- Biết đọc bài văn với giọng kể nhẹ nhàng, hóm hỉnh hay với giọng niềm nở hồ
hởi...Để thể hiện được tính cách, cảm xúc của các nhân vật người đọc cần hoà mình
vào từng nhân vật để tìm được cách đọc. Khi đọc diễn cảm tôi hướng dẫn các em biết
nhấn giọng ở các từ ngữ gợi tả, gợi cảm (tặc lưỡi, ngạc nhiên, giận dữ, thủng thẳng,
giả bộ) và biết đọc phân biệt lời các nhân vật.
* Đối với văn bản phi nghệ thuật:
Hướng dẫn học sinh đọc xác định ngữ điệu đọc sao cho phù hợp với nội dung

học sinh phải đạt được các yêu cầu cụ thể đề ra:
+ Đọc phát âm đúng, phát âm không lẫn lộn.
+ Đọc ngắt nghỉ đúng dấu chấm, dấy phẩy giữa các cụm từ ở những câu dài.
+ Đọc to rõ ràng, lưu loát.
+ Đọc ngắt nhịp đúng các nhịp thơ.
+ Biết đọc nhấn giọng, thay đổi sắc thái giọng đọc phù hợp với văn cảnh và lời
nhân vật.
IV. Kết quả thực hiện
Qua áp dụng phương pháp giảng dạy “Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 5 qua
tiết tập đọc” tôi tiến hành khảo sát lần 2 lớp tôi chủ nhiệm, tôi thấy tỷ lệ học sinh đọc
tốt đã có nhiều chuyển biến so với kết quả khảo sát dầu năm học.
Cụ thể kết quả khảo sát đến tuần học 28 như sau:
Lớp

Tổng
số

5E

9

Đọc phát âm Đọc ngắt nghỉ
sai,
sai
SL
TL %
SL
TL %
2
22,2

môn khác của Tiếng Việt và các môn học khác. Duy trì hoạt động đọc truyện trong
thư viện của điểm trường mình , để rèn kỹ năng đọc cho học sinh với kết quả này
chắc chắn cuối năm học lớp tôi sẽ không còn học sinh đọc yếu nữa.
D. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
Người thực hiện: Trương Thị Vân. Trường tiểu học Hướng Phùng

Trang


“Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 5 thông qua tiết tập đọc’’
I. KẾT LUẬN
Việc rèn đọc cho học sinh là rất cần thiết và không thể thiếu trong dạy - học
Tiếng Việt. Nhưng không phải chỉ đưa ra biện pháp khắc phục là có thể thực hiện một
cách có hiệu quả. Luyện đọc cho học sinh là một quá trình lâu dài, đòi hỏi người giáo
viên phải kiên trì, bền bỉ, không nóng vội. Bởi vì có những học sinh tiến bộ ngay
trong vài tuần nhưng cũng có những học sinh sự tiến bộ diễn ra rất chậm, có khi vài
tháng, thậm chí cả một học kì…Nếu giáo viên không biết chờ đợi mà nôn nóng thì
chắc chắn sẽ thất bại.
Muốn nâng cao chất lượng hiệu quả của các giờ dạy Tập đọc để học sinh đọc
đúng đọc hay bước đầu cảm thụ được cái hay cái đẹp trong bài văn, bài thơ thì khâu
luyện đọc- rèn đọc đúng có vai trò rất quan trọng. Học sinh có đọc đúng mới hiểu
đúng nội dung, mới diễn tả được cảm xúc của mình. Để làm tốt việc rèn đọc cho học
sinh lớp 5 trong phân môn Tập đọc người giáo viên phải làm tốt những việc sau:
- Mỗi giáo viên phải mẫu mực trong lời nói, việc làm, say sưa yêu nghề yêu trẻ,
yêu trường lớp. Có thái độ nâng đỡ, khích lệ, thông cảm, luôn nhấn mạnh vào mặt
thành công của học sinh.
- Thấy được những khó khăn trong cách nói, đọc của học sinh để không trách
mắng, nặng lời trước những lỗi phát âm, những lần đọc chưa được đúng, chưa chính
xác của các em, đặc biệt là đối với các em người dân tộc thiểu số.
- Luyện đọc cho học sinh là một quá trình lâu dài, đòi hỏi người giáo viên phải

- Vận dụng phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh lớp mình.
Cử chỉ giáo viên, lời nói ngắn gọn dễ hiểu hướng học sinh thao tác tư duy chủ động.
- Học sinh phải chuẩn bị bài thật tốt ở nhà, đọc nhiều lần đối với học sinh yếu
kém trước khi đến lớp.
- Thường xuyên dự giờ đồng nghiệp để học tập trao đổi rút kinh nghiệm.
II. KIẾN NGHỊ
- Nhà trường tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất, cung ứng các tài liệu tham
khảo kịp thời, tranh ảnh về môn Tiếng Việt để giờ dạy của giáo viên được hoàn thiện
hơn.
- Chuyên môn trường thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề môn
Tập đọc, bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho giáo viên.
- Hằng năm nhà trường tổ chức các hội thi “đọc thơ, văn diễn cảm để các em
học sinh của trường có dịp cọ sát học hỏi lẫn nhau. Đồng thời cũng tạo ra không khí
thi đua rèn đọc tốt, khích lệ các em phấn đấu, luyện đọc để có giọng đọc ngày càng
đúng, càng hay.
Trên đây là một số kinh nghiệm biện pháp đã làm trong khi “Rèn kĩ năng đọc
cho học sinh lớp 5 thông qua tiết Tập đọc”. Vì thời gian có hạn nên sáng kiến này
sẽ không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót.
Rất mong được sự đóng góp của bạn bè đồng nghiệp, BGH và của các cấp quản
lý để sáng kiến của tôi được hoàn thiện hơn, góp phần nâng cao chất lượng học tập
của học sinh và nâng cao chất lượng giảng dạy cho giáo viên.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

XÁC NHẬN CỦA THỦ
TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Hướng Phùng, ngày 29 tháng 3 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.

2

I. Thực trạng:.....................................................................................................Trang 2
II. Nguyên nhân.........................…...........................................................Trang 3
III. Các giải pháp và biện pháp thực hiện .......................................................Trang 3
1. Một số công việc chuẩn bị của giáo viên và học sinh...................................Trang 3
2. Để thực hiện được mục đích, yêu cầu rèn đọc, luyện tập cụ thể trong giờ Tập đọc.
Tôi chú ý đến các khâu sau:...............................................................................Trang 4
IV. Kết quả thực hiện ......................…........................................................... Trang 10
D. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ............................................................Trang 11

Người thực hiện: Trương Thị Vân. Trường tiểu học Hướng Phùng

Trang