Tương quan giữa mức độ sử dụng internet và
các vấn đề sức khỏe tâm thần của học sinh
trung học cơ sở
Nguyễn Thị Phương
Trường Đại học Giáo dục
Luận văn ThS. Tâm lý học lâm sàng trẻ em và vị thành niên
(Chuyên ngành đào tạo thí điểm)
Người hướng dẫn: PGS.TS. Đặng Hoàng Minh
Năm bảo vệ: 2013
Abstract. Nghiên cứu thực trạng mức độ sử dụng internet của học sinh trung học sơ sở
(THCS) cũng như thực trạng sức khỏe tâm thần của học sinh THCS hiện nay. So sánh
mối tương quan giữa mức độ sử dụng internet và các vấn đề sức khỏe tâm thần của học
sinh THCS. Tìm hiểu về các yếu tố tác động đến mối tương quan giữa mức độ sử dụng
Internet và các vấn đề sức khỏe tâm thần của học sinh THCS. Đề xuất một số giải pháp
nhằm giảm thiểu tác động của internet đến các vấn đề sức khỏe tâm thần của học sinh
THCS.
Keywords. Tâm lý học; Internet; Sức khỏe tâm thần; Học sinh; Tâm lý học giáo dục;
Tâm lý học trẻ em
Content.
1. Lý do chọn đề tài
Sự ra đời của mạng Internet là mốc đánh dấu cho bước ngoặt phát triển của khoa học
và công nghệ. Từ khi được đưa vào sử dụng rộng rãi trên thế giới cho đến nay, mạng
Internet với rất nhiều tác dụng hữu ích đã và đang khẳng định vai trò không thể thiếu đối
với nhiều hoạt động của con người, nhất là trong công việc và giải trí.
Cùng với sự ra đời và phổ biến đó, nhu cầu của con người trong việc sử dụng những
ứng dụng của mạng Internet cũng không ngừng tăng lên: nhu cầu phục vụ công việc,
nhu cầu học tập, đặc biệt nhu cầu giải trí như: xem phim, nghe nhạc, chơi game vv Với
những ứng dụng mang tính cách mạng, Internet ngày càng trở thành phương tiện hữu ích
cho đời sống con người và số lượng người sử dụng Internet ngày càng tăng nhanh từ khi
nó mới bắt đầu xuất hiện đến nay [2, tr.1].
(2004) đã xác định Internet là một không gian mới ở Việt Nam, nơi mà thanh thiếu niên
có thể trao đổi khá thoải mái [34, tr.10-15].
Như vậy, không thể phủ nhận những hữu dụng mà Internet mang lại đối với hoạt
động làm việc, học tập vv. Nhưng khi người sử dụng internet cuốn hút đến mức ảnh
hưởng đến cuộc sống, công việc, học hành vv. thì thực sự là vấn đề đáng báo động cần
được quan tâm, xem xét đề xuất hướng giải quyết.
Với học sinh THCS các em đang trong giai đoạn phát triển, những nét nhân cách của
các em chưa định hình rõ nét, dễ thay đổi. Ở giai đoạn tuổi này nhu cầu khám phá, tự
khẳng định bản thân của các em rất lớn nhưng khả năng tự kiềm chế, khả năng làm chủ
những hành động của mình lại chưa cao. Hơn nữa, các em cũng chưa có khả năng phân
biệt được đúng sai, ưu điểm, nhược điểm của tất cả các hoạt động mà mình đang tiến
hành. Vì vậy, khi tiếp xúc với những hoạt động mới lạ, hấp dẫn của Internet, các em rất
dễ tiếp nhận, bị cuốn hút, sẵn sàng dành nhiều thời gian cho những hoạt động này và
điều đó có thể ảnh hưởng đến các vấn đề về sức khỏe tâm thần của các em. Nếu như vấn
đề này sớm được nghiên cứu, phát hiện sẽ góp phần trong việc đưa ra những giải pháp
nhằm phòng ngừa giúp các em tránh rơi vào tình trạng sử dụng Internet quá mức. Đồng
thời, trên cơ sở đó kiến nghị những biện pháp giải quyết tình trạng sử dụng internet nếu
như các em sử dụng quá nhiều.
Ở Việt Nam, việc nghiên cứu về mức độ sử dụng Internet và những tác động của
Internet tới đời sống của con người đã bắt đầu được nhiều nhà nghiên cứu ở những lĩnh
vực khác nhau quan tâm. Năm 2009, Hội khoa học Tâm lý - Giáo dục Đồng Nai tổ chức
hội thảo khoa học “Nghiện Internet – Game online: Thực trạng và giải pháp” với 10 báo
cáo khoa học tham dự. Tuy nhiên, các báo cáo tại hội thảo mới chỉ dừng ở mức độ đề
cập đến các vấn đề lý luận, chưa đi sâu vào nghiên cứu chuyên sâu các vấn đề liên quan
đến việc sử dụng Internet. Báo cáo tham luận của Trung tâm tham vấn tâm lý (thuộc
Bệnh viện tâm thần trung ương 2) cho thấy hàng năm có khoảng 5 – 7% trên tổng số
người đến khám và điều trị rơi vào trạng thái sử dụng Internet quá mức ở mức độ
nghiện, đa số là thanh thiếu niên. Tuy nhiên, cho đến nay ở Việt Nam vẫn chưa có các
-
Tìm hiểu về các yếu tố tác động đến mối tương quan giữa mức độ sử dụng Internet
và các vấn đề sức khỏe tâm thần của học sinh THCS.
-
Đề xuất một số giải pháp nhằm giảm thiểu tác động của internet đến các vấn đề sức
khỏe tâm thần của học sinh THCS
3. Đối tượng, khách thể nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Tương quan giữa mức độ sử dụng internet và các vấn đề sức khỏe tâm thần của
học sinh THCS.
3.2. Khách thể nghiên cứu
Trong đề tài này, chúng tôi nghiên cứu trên 4 trường ở thành phố Hà Nội với tổng số
288 học sinh: khối 6: 72 học sinh, khối 7: 72 học sinh, khối 8: 72 học sinh, khối 9: 72
học sinh.
4. Giả thuyết khoa học
Có sự tương quan giữa mức độ sử dụng Internet và các vấn đề sức khỏe tâm thần ở
học sinh THCS:
-
Học sinh THCS có sử dụng Internet ở mức độ khác nhau.
-
Mức độ sử dụng Internet của học sinh THCS càng cao thì mức độ có các vấn đề về
dụng Tâm lý học, Giáo dục học vào thực tiễn trong thời kỳ hội nhập), Nxb Đại học
sư phạm.
4. Vũ Dũng (2008), Từ điển tâm lý học. Nxb từ điển bách khoa
5. Nguyễn Thị Bích Hà, Hoàng Thị Xuân Dung, Trịnh Thị Quỳnh (2006), Tác động
của Game online đến thanh thiếu niên. Đề tài cấp Đại học Quốc Gia HN.
6. Dương Diệu Hoa, Đỗ Thị Hạnh Phúc (2009), Tâm lý học phát triển. Nxb Đại học
sư phạm Hà Nội.
7. Hội khoa học Tâm lý – Giáo dục Đồng Nai (2009), Kỷ yếu hội thảo khoa học
“Nghiện Internet – game online: Thực trạng và giải pháp”. Đồng Nai.
8. Hội tâm thần học Hoa Kỳ (1992), Bảng tiêu chuẩn chẩn đoán các rối loạn tâm thần
và hành vi lần thứ 4 (DSM-IV).
9. Lê Văn Hồng, Lê Ngọc Lan, Nguyễn Văn Thàng (2008), Tâm lý học lứa tuổi và
tâm lý học sư phạm. Nxb Thế giới, Hà Nội.
10. Đặng Phương Kiệt, Tuổi vị thành niên: những vấn đề tâm lý xã hội (Tài liệu giảng
dạy lớp Chuyên khoa Tâm lý lâm sàng của Trung tâm NT Hà Nội, lưu hành nội bộ)
11. Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Hoàng Minh, (2012) Tư vấn tâm lý học đường, Tài
liệu lưu hành nội bộ, Vụ giáo dục trung học Trường đại học giáo dục
12. Đặng Hoàng Minh, Hoàng Cẩm Tú (2009) “Thực trạng sức khỏe tâm thần (SKTT)
ở học sinh THCS ở Hà Nội và nhu cầu tham vấn SKTT học đường”. Tạp chí Khoa
học Xã hội và Nhân văn, tập 25, số 1S, trang 106-112.
13. Nguyễn Cao Minh (2012), Điều tra tỷ lệ trẻ em và vị thành niên miền Bắc có các
vấn đề sức khỏe tâm thần. Luận văn thạc sỹ chuyên ngành Tâm lý học, Trường Đại
học giáo dục, Đại học Quốc Gia Hà Nội.
14. Nguyễn Thị Phương Thảo (2008), Tác động của Game online tới việc, học tập và
nâng cao kiến thức của học sinh đô thị hiện nay (Nghiên cứu trường hợp tại Ninh
Bình. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Xã hội học, ĐH Khoa học xã hội và nhân văn,
ĐH Quốc Gia Hà Nội.
15. Hoàng Trọng, Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2005), Phân tích dữ liệu nghiên cứu với
Oxford University Press.
Trang Website
39. (http://www.who.int/topics/mental_disorders/en/)
40. http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2010/en
41. http://www.psychiatry.org/practice/dsm
42. http://www.mentalhealth.org.uk/help-information/mental-health-a-z/C/childrenyoung-people/
43. http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/200849/20081204085651.aspx
44. http://www.dsm5.org
45. http://netaddiction.com