Ch-ơng 4: Quản lý tổ chức - sản xuất kinh doanh ở các doanh nghiệp xây dựng Giáo trình kinh tế Xây dựng
Trang 43
Chng 4:
QUN Lí V T CHC SN XUT - KINH DOANH
CC DOANH NGHIP XY DNG

4.1. KHI NIM CHUNG
4.1.1. Qun lý kinh t trong xõy dng
Qun lý kinh t trong xõy dng l s tỏc ng liờn tc, cú hng ớch ti nn kinh t
trong xõy dng bng mt h thng cỏc bin phỏp: kinh t xó hi; t chc k thut; v cỏc
bin phỏp khỏc...
Nhm t c mc tiờu ó ra vi hiu qu cao nht.
4.1.2. Sn phm ca xõy dng c bn v ca cụng nghip xõy dng:
4.1.2.1. Sn phm xõy dng c bn.
4.1.2.2. Sn phm cụng nghip xõy dng.
4.1.3. C ch qun lý kinh t trong xõy dng
C ch qun lý kinh t trong xõy dng l sn phm ch quan ca ch th qun lý
kinh t trong xõy dng , c th hin h thng cỏc hỡnh thc qun lý, cỏc phng
phỏp qun lý tỏc ng lờn i tng b qun lý trong xõy dng nhm t c hiu qu
mong mun.
Ni dung c ch qun lý kinh t trong xõy dng:
1. H thng t chc b mỏy qun lý kinh t trong xõy dng
2. Quy ch iu hnh qun lý h thng sn xut - kinh doanh trong xõy dng
3. H thng chớnh sỏch v ũn by kinh t
4. H thng phỏp lut v quy ch qun lý kinh t.
5. C cu kinh t trong cụng nghip xõy dng, l tng th cỏc b phn hp thnh
cựng vi v trớ t trng v quan h tng tỏc gia cỏc b phn trong kinh t xõy dng,
gm:

4.2.2. Ni dung cu trỳc h thng sn xut kinh doanh xõy dng: gm 2 phn
4.2.2.1. Phn tnh (C cu t chc): Gm
H thng t chc b mỏy qun lý (ch th qun lý)
- C cu sn xut (i tng, s vt b qun lý), bao gm: sn xut xõy lp, sn xut
ph, dch v sn xut, qun lý (in, nc, kho tng, vn ti, cung ng, thụng tin, nghiờn
cu thit k...)
4.2.2.2. Phn ng (Quỏ trỡnh sn xut - kinh doanh): gm cỏc quỏ trỡnh:
- Giai on cung cp cỏc yu t: Tỡm kim hp ng u vo
- Giai on ch bin: Lao ng, vt t, mỏy múc
- Giai on bỏn sn phm
v Nu chia theo i tng hnh ng, thỡ quỏ trỡnh sn xut - kinh doanh gm:
- Quỏ trỡnh sn xut vt cht
- Quỏ trỡnh ti chớnh - tin t
- Quỏ trỡnh thụng tin
4.2.3. Mc tiờu ca h thng sn xut - kinh doanh.
4.2.3.1. Cho bn thõn doanh nghip xõy dng
v Mc tiờu kinh t: hiu qu kinh t ln nht, tng li nhun, v doanh li mt ng
vn cao nht.
+ Li nhun = Tng thu nhp - Tng chi phớ
+ Doanh li = Li nhun / Tng vn sn xut
+ T sut li nhun so vi doanh thu
Ngoi ra cũn s dng mt s ch tiờu c trng cho mc tiờu kinh t ca doanh
nghip:
+ Hiu sut ca h thng sn xut kinh doanh = u ra (sn lng) / u vo (hao
phớ cỏc yu t sn xut) đ max
+ Hiu qu chi phớ sn xut = Chi phớ sn xut / sn lng đ min
+ Hiu sut s dng cỏc yu t = sn lng cỏc yu t sn xut (hin vt) / Chi phớ
ca cỏc yu t sn xut đ max
v Mc tiờu xó hi:
- Ci thin iu kin lm vic cho cụng nhõn.

- T chc c cu v t chc quỏ trỡnh qun lý.
- Khõu k hoch: rt chỳ ý n k hoch chin lc.
4.3. T CHC C CU CA H THNG SN XUT KINH DOANH XY
DNG.
Bao gm 2 phn: C cu ca bn thõn hot ng sn xut kinh doanh v c cu b
mỏy qun lý.
4.3.1. T chc c cu sn xut - kinh doanh xõy dng.
4.3.1.1. Ni dung ca c cu sn xut kinh doanh xõy dng.
Trc ht cn nhn rừ ni dung ca c cu sn xut kinh doanh xõy dng l xut
phỏt im xỏc nh b mỏy qun lý nú. C cu xut kinh doanh xõy dng cú th c
xem xột theo cỏc gúc sau:
- C cu theo ni dung ca quỏ trỡnh cụng vic xut kinh doanh: Gm cỏc hot ng
cung ng cỏc yu t u vo cho quỏ trỡnh, cỏc hot ng ca giai on sn xut.
- C cu theo sn phm v dch v xõy dng .
- C cu sn xut theo lónh th.
Ch-ơng 4: Quản lý tổ chức - sản xuất kinh doanh ở các doanh nghiệp xây dựng Giáo trình kinh tế Xây dựng
Trang 46
- C cu sn xut theo thnh phn kinh t.
- C cu sn xut theo cỏc hỡnh thc liờn kt v hp tỏc.
- C cu sn xut theo gúc hp tỏc quc t.
- C cu sn xut theo trỡnh k thut.
- C cu theo hp ng kinh t.
- C cu sn xut gia khi lng cụng tỏc ca cỏc cụng trỡnh ó hon thnh, bn
giao trong nm, vi tng s cỏc cụng trỡnh k c bn giao v cha hon thnh trong nm.
4.3.1.2. Vn dng cỏc hỡnh thc xó hi hoỏ sn xut vo vic xỏc nh c cu
sn xut kinh doanh xõy dng
a) Tp trung hoỏ.

- Quỏ trỡnh chuyờn mụn húa rt phc tp
- Cỏc b phn chuyờn mụn húa khụng th lm sn bỏn m phi da vo thit k
k thut ca tng hp ng c th.
Ch-ơng 4: Quản lý tổ chức - sản xuất kinh doanh ở các doanh nghiệp xây dựng Giáo trình kinh tế Xây dựng
Trang 47
- Kt hp chuyờn mụn húa theo ngnh vi chuyờn mụn húa theo a phng v vựng
lónh th, theo cỏc thnh phn kinh t thun li cho vic nhn thu xõy dng.
- Kt hp chuyờn mụn húa vi a dng hoỏ sn phm.
c) Hip tỏc hoỏ.
v Khỏi nim.
Hip tỏc húa l s t chc cỏc mi liờn h sn xut thng xuyờn v n nh cỏc
doanh nghip chuyờn mụn hoỏ cựng nhau ch to mt loi sn phm nht nh vi iu
kin cỏc t chc ny vn gi nguyờn tớnh c lp sn xut kinh doanh ca mỡnh.
- Trng hp hip tỏc húa i ngoi, cỏc hỡnh thc ỏp dng õy ch yu l mi
quan h gia t chc thu chớnh hay tng thu, vi cỏc n v thu ph. doanh nghip
xõy dng cú úng vai trũ thu chớnh, tng thu hay thu ph.
- Ngoi ra cũn cú hỡnh thc liờn kt gia cỏc doanh nghip xõy dng tranh thu,
cựng nhau gúp vn thi cụng xõy dng cụng trỡnh, tn dng lc lng tm thi nhn ri
ca nhau.
d) Liờn hip hoỏ.
v Khỏi nim.
Liờn hip húa sn xut l tp hp vo mt xớ nghip cỏc ngnh sn xut khỏc nhau
thc hin ln lt cỏc giai on ch bin, gia cụng nguyờn vt liu, xut phỏt hay tng
hp nguyờn vt liu, hoc h tr cho nhau gia cỏc b phn sn xut ca cỏc ngnh sn
xut khỏc nhau y.
- Trong ni b doanh nghip xõy dng cú bao nhiờu hỡnh thc chuyờn mụn húa c
ỏp dng thỡ cú by nhiờu hỡnh thc hip tỏc húa. Mi liờn h hip tỏc húa trong doanh
Lónh o tuyn 1 Lónh o tuyn 2

A, B, C: Nhng ngi thc hin
- u im: Tp trung, thng nht cao, gii quyt cỏc vn nhanh, t chc gn nh
- Nhc im: ũi hi ngi lónh o cú nng lc ton din, d c oỏn, khụng
tranh th c ý kin ca cỏc chuyờn gia trc khi ra quyt nh, nờn ch ỏp dng cho cỏc
doanh nghip nh.
Cú th ỏp dng cho cỏc t i xõy dng cp di vi quy mụ nh. Trng hp
phc tp, bờn cnh i trng cũn cú mt s nhõn viờn nghip v v k hoch, ti v, k
thut...
b) C cu qun lý theo kiu chc nng 1, 2, 3, 4: Nhng n v hay cỏ nhõn thc hin
- u im: Thu hỳt c nhiu ý kin ca chuyờn gia, gim gỏnh nng cho th
trng n v tp trung vo cụng vic chớnh.
- Nhc im: X lý thụng tin ni b chm, phc tp, ụi khi khụng thng nht v
chng chộo.
C cu ny hu nh khụng c ỏp dng trong xõy dng .
1,2,3 : Lãnh đạo các tuyến
: Những người thực hiện
Cơ cấu này phát huy được ưu điểm và khắc phục được nhược điểm của hai loại cơ
cấu trên. Được áp dụng phổ biến trong xây dựng
d) Cơ cấu quản lý theo kiểu trực tuyến - tham mưu.

Bộ phận tham mưu Lãnh đạo đơn vị Nhóm tham mưu Phụ trách tuyến sản
xuất 1
Phụ trách tuyến sản xuất
2
Ưu: Tương tự kiểu trực tuyến
Nhược: Giảm bớt gánh nặng cho lãnh đạo đơn vị, nhưng giữa giám đốc (Lãnh đạo
tuyến) và tham mưu có thể bất đồng ý kiến
Cơ cấu này có thể áp dụng cho các tổ chức xây dựng nhỏ.
1
3 2