GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ GDCD 9

NĂM HỌC 2017 - 2018

Tuần 22,23,24 (tiết 21,22,23)
Ngày soạn: 12 tháng 1 năm 2018
CHỦ ĐỀ: QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CÔNG DÂN VỀ KINH TẾ
I. Cơ sở hình thành chủ đề:
Căn cứ vào nhiệm vụ năm học, đặc trưng bộ môn GDCD, chuẩn kiến thức
kĩ năng và định hướng phát triển năng lực cần đạt của môn học.
Căn cứ vào phân phối chương trình GDCD 9
Căn cứ vào nội dung tập huấn nghiệp vụ bộ môn GDCD đã được Phòng
Giáo dục và đào tạo triển khai.
Căn cứ vào chỉ đạo thực hiện chuyên môn của nhà trường, tổ, nhóm
chuyên môn.
II. Thời gian dự kiến: 3 tiết (tiết 21,22,23)
Tiết
Nội dung
Ghi chú
Tiết 21
1
Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế.
trong PPCT
Tiết 22
Quyền và nghĩa vụ lao động của công dân (tiết 1)
2
trong PPCT
- Quyền và nghĩa vụ lao động của công dân (tiết
Tiết 23
3
2)


1


GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ GDCD 9

NĂM HỌC 2017 - 2018

IV. Bảng mô tả các mức độ nhận thức, đánh giá:
Nhận biết
Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao
Nội
(Mô tả yêu cầu (Mô tả yêu
(Mô tả yêu
(Mô tả yêu cầu
dung
cần đạt)
cầu cần đạt)
cầu cần đạt)
cần đạt)
Nhận biết các - HS hiểu thế - Nêu được các Vận dụng hiểu
quyền tự do nào là quyền quy định của biết về các quy
kinh doanh và tự do kinh pháp luật về định của pháp
nghĩa vụ đóng doanh
và quyền tự do luật về quyền tự
thuế, quyền và nghĩa
vụ kinh doanh và do kinh doanh và
nghĩa vụ lao đóng
thuế, nghĩa vụ đóng nghĩa vụ đóng
động của công quyền

của
công dân.
(Câu hỏi: 1.1; (Câu hỏi: 2.1; (Câu hỏi: 3.1; (Câu hỏi: 4.1;
1.2;
1.3; 2.2; 2.3; 2.4; 3.2)
4.2)
1.4;1.5;1.6;1.7; 2.5; 2.6)
1.8; 1.9)
V. Biên soạn hệ thống câu hỏi, bài tập minh họa
1. Câu hỏi nhận biết
1.1. Hành vi vi phạm của X thuộc lĩnh vực gì?
1.2. Vậy những hành vi như thế nào là vi phạm quy định của nhà nước về kinh
doanh?
1.3. Em hiểu thế nào là quyền tự do kinh doanh ?
1.4. Trách nhiệm của công dân đối với quyền tự do kinh doanh?
1.5. Thuế là gì? Ý nghĩa của thuế?
1.6. Trách nhiệm của công dân đối với quyền tự do kinh doanh và thuế?
1.7. Em hãy cho biết suy nghĩ của mình về việc làm của ông An.
1.8. Bản cam kết giữa chị Ba và Giám đốc Công ti trách nhiệm hữu hạn Hoàng
Long có phải là hợp đồng lao động không ?
1.9. Chị Ba có thể tự ý thôi việc được không ? Như vậy có phải là vi phạm hợp
động lao động không ?
GIÁO VIÊN: ĐẶNG THỊ HIỀN

TRƯỜNG THCS ĐỒNG LẠC

2


GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ GDCD 9

trường hợp dưới đây (người lao động hay người sử dụng lao động) :
Hành vi vi phạm

Người lao
động

Người sử dụng
lao động

1) Thuê trẻ em 14 tuổi làm thợ may công nghiệp
2) Đi xuất khẩu lao động chưa hết thời hạn đã bỏ
việc, trốn ở lại nước ngoài
3) Không trả công cho người thử viêc
4) Kéo dài thời gian thử việc
5) Không sử dụng trang bị bảo hộ lao động khi
làm việc
6) Tự ý bỏ việc không báo trước
GIÁO VIÊN: ĐẶNG THỊ HIỀN

TRƯỜNG THCS ĐỒNG LẠC

3


GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ GDCD 9

NĂM HỌC 2017 - 2018

7) Nghỉ việc dài ngày không có lí do
8) Không trả đủ tiền công theo thoả thuận

4.2. Theo em, trong các ý kiến dưới đây, ý kiến nào đúng ? Vì sao ?
a) Trẻ em có quyền học tập, vui chơi giải trí và không phải làm gì ;
b) Con cái có nghĩa vụ giúp đỡ cha mẹ các công việc trong gia đình ;
c) Trẻ em cần lao động kiếm tiền, góp phần nuôi dưỡng gia đình ;
d) Học nhiều cũng chẳng để làm gì, cứ làm ra nhiều tiền là tốt nhất ;
đ) Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tuỳ theo sức của mình ;
GIÁO VIÊN: ĐẶNG THỊ HIỀN

TRƯỜNG THCS ĐỒNG LẠC

4


GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ GDCD 9

NĂM HỌC 2017 - 2018

e) Trẻ em có quyền được chăm sóc, nuôi dạy nên không phải tham gia lao động.
Tuần 22, tiết 21
Ngày dạy:
CHỦ ĐỀ: QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CÔNG DÂN VỀ KINH TẾ
Tiết 1: Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế
A. Mục tiêu cần đạt:
1. Về kiến thức:
- Thế nào là quyền tự do kinh doanh.
- Thuế là gì? ý nghĩa, tác dụng của thuế?
- Quyền và nghĩa vụ của công dân trong kinh doanh và thực hiện Pháp luật về
thuế.
2. Kĩ năng: Biết phân biệt hành vi kinh doanh và nộp thuế đúng pháp luật
3. Thái độ:

? Vậy những hành vi như thế Những hành vi vi phạm pháp luật của Nhà
nào là vi phạm quy định của nước về kinh doanh như:
nhà nước về kinh doanh?
+ Kinh doanh không đúng ngành, mặt hàng
GIÁO VIÊN: ĐẶNG THỊ HIỀN

TRƯỜNG THCS ĐỒNG LẠC

5


GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ GDCD 9

NĂM HỌC 2017 - 2018

2. Em hiểu thế nào là quyền tự ghi trong giấy phép;
do kinh doanh ?
+ Kinh doanh những mặt hàng mà Nhà nước
cấm;
3. Theo em, tại sao Nhà nước
+ Buôn lậu, trôn thuế;
ta lại quy định các mức thuế
+ Sản xuất, buôn bán hàng giả...
suất chênh lệch nhau nhiều như
Nhóm 2:
vậy đối với các mặt hàng ?
Quyền tự do kinh doanh: Là quyền của
- Thời gian thảo luận: 3 phút.
công dân được lựa chọn hình thức tể chức
- Sau thời gian thảo luận giáo kinh tế, ngành nghề và quy mô kinh doanh.

- Kinh doanh đúng mặt hàng, nghành công dân và tổ chức kinh tế có
nghề ghi trong giấy phép.
nghĩa vụ nộp vào ngân sách nhà
- Không kinh doanh những lĩnh vực mà nước nhằm chi cho những công
nhà nước cấm: thuốc nổ, ma túy, mại việc chung.
dâm
- Thuế có tác dụng ổn định thị
3. Thuế là gì?
trường, điều chỉnh cơ cấu kinh tế,
Những công việc chung đó là: an ninh góp phần đảm bảo kinh tế phát
quốc phòng, chi trả lương cho công triển theo đúng định hướng của
chức, xây dựng trường học, bệnh viện, nhà nước.
đường xá, cầu cống
4. Trách nhiệm của công dân.
? Ý nghĩa của thuế?
- Sử dụng đúng quyền tự do kinh
4. Trách nhiệm của công dân đối với doanh.
quyền tự do kinh doanh và thuế?
- Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng
HS trả lời
thuế
GV: chốt lại và ghi lên bảng
GIÁO VIÊN: ĐẶNG THỊ HIỀN

TRƯỜNG THCS ĐỒNG LẠC

6


GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ GDCD 9

- Em đồng ý với ý kiến: (c), (đ), (e)
Bởi vì những ý kiến đó là thực hiện đúng những quy định của pháp luật về
quyền tự do kinh doanh của công dân và nghĩa vụ đóng thuế mà pháp luật quy
định.
- Em không đồng ý với ý kiến: (a), (b), (d)
Bởi vì công dân không được phép kinh doanh những mặt hàng Nhà nước
cấm; dù buôn bán nhỏ cũng phải đăng kí kinh doanh theo quy định của Nhà
nước.
GV kết luận : Kinh doanh và thuế là 2 lĩnh vực không thể thiếu trong đời sống
xã hội. Con người và xã hội phát triển cần đến hoạt động của 2 lĩnh vực này.
Tuy nhiên mọi công dân, mọi tổ chức tham gia phải có quyền và nghĩa vụ đối
với kinh doanh và thuế để góp phần xây dựng nền kinh tế, tài chính quốc gia ổn
định, vững mạnh.
Hoạt động 4. Hướng dẫn học bài : 2’
- Nắm chắc nội dung bài học
- Sưu tầm tư liệu có liên quan.
- Hoàn thành các bài tập
- Chuẩn bị bài 14
GIÁO VIÊN: ĐẶNG THỊ HIỀN

TRƯỜNG THCS ĐỒNG LẠC

7


GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ GDCD 9

NĂM HỌC 2017 - 2018

Tuần 23, tiết 22

I. Đặt vấn đề
GV hướng dẫn học sinh thảo luận 1. Ông An là một người có trách
tình huống
nhiệm, ông đã làm một việc rất có ý
1) Em hãy cho biết suy nghĩ của mình nghĩa, tạo ra công ăn việc làm, tạo ra
về việc làm của ông An.
của cải vật chất và tinh thần cho
mình, cho người khác và góp phần
giải quyết nạn thất nghiệp cho xã
hội.
2) Bản cam kết giữa chị Ba và Giám
đốc Công ti trách nhiệm hữu hạn
Hoàng Long có phải là hợp đồng lao
động không ?

2. Bản cam kết giữa chị Ba và Giám
đốc Công ti trách nhiệm hữu hạn
Hoàng Long được coi là hợp đồng
lao động vì:
+ Đó là sự thoả thuận giữa 2 bên:
chị Ba (người lao động) và Công ty
trách nhiệm hữu hạn Hoàng Long

GIÁO VIÊN: ĐẶNG THỊ HIỀN

TRƯỜNG THCS ĐỒNG LẠC

8



động chưa thành niên.
GV: Sơ kết tiết 1.
Hoạt động 3 : Tìm hiểu nội dung bài học: 10’
? Từ phần tìm hiểu trên em thế nào
II. Nội dung bài học :
là lao động?
1. Lao động là gì ?
- Là hoạt động của con người nhằm tạo
ra của cải vật chất cho tập thể và xã hội
- Lao động là hoạt động quan trọng
? Lao động có vai trò như thế nào đối nhất của con người, là nhân tố quyết
với bản thân con người và xã hội
định tới sự tồn tại và phát triển của đất
nước và nhân loại.
Hoạt động 4. Củng cố, hướng dẫn học bài :3’
- Em có hiểu biết gì về quyền và nghĩa vụ lao động.
- Làm bài tập 1, 2
- Chuẩn bị nội dung còn lại của bài.

GIÁO VIÊN: ĐẶNG THỊ HIỀN

TRƯỜNG THCS ĐỒNG LẠC

9


GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ GDCD 9

NĂM HỌC 2017 - 2018


Nhóm 1: ? Quyền lao động của - Quyền lao động: Mọi công dân có
công dân là gì?
quyền sử dụng sức lao động của mình để
HS cả lớp cùng trao đổi.
học nghề, tìm kiếm việc làm, lựa chọn
GV: hướngdẫn các nhóm trả lời bổ nghề nghiệp, đem lại thu nhập cho bản
sung.
thân gia đình.
? Nghĩa vụ lao động của công dân - Nghĩa vụ lao động: Mọi người có nghĩa
là gì?
vụ lao động để tự nuôi sống bản thân,
GV: Nhấn mạnh: Lao động là nuôi sống gia đình, góp phần sáng tạo ra
nghĩa vụ đối với bản thân, với gia của cải vật chất và tinh thần cho xã hội,
đình, đồng thời cũng là nghĩa vụ duy trì và phát triển đất nước.
đối với xã hội
Nhóm 2: Nhà nước đã có những
chính sách gì để khuyến khích các 3. Vai trò của nhà nước:
tổ chức cá nhân sử dụng thu hút - Khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi
lao động, tạo công ăn việc làm?
cho các tổ chức cá nhân trong và ngoài
HS: thảo luận trả lời.
nước đầu tư phát triển sản xuất kinh
GIÁO VIÊN: ĐẶNG THỊ HIỀN

TRƯỜNG THCS ĐỒNG LẠC 10


GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ GDCD 9

NĂM HỌC 2017 - 2018

- Cấm lạm dụng cưỡng bức, ngựợc đãi
người lao động.
III. Bài tập:
Bài tập 1 Trang 50.
Đáp án: đúng: a,b,d,e
Bài tập 3
Đáp án đúng: c,d,e.
Hoạt động 3: Tổng kết, đánh giá chủ đề: 20’
C. Tổng kết chủ đề
1. Em hiểu gì về quyề tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế?
- Quyền tự do kinh doanh: là quyền của công dân lựa chọn hình thức tổ chức
kinh tế, nghành nghề và quy mô kinh doanh.
- Thuế là một phần thu nhập mà công dân và tổ chức kinh tế có nghĩa vụ nộp
vào ngân sách nhà nước nhằm chi cho những công việc chung.
- Thuế có tác dụng ổn định thị trường, điều chỉnh cơ cấu kinh tế, góp phần đảm
bảo kinh tế phát triển theo đúng định hướng của nhà nước.
2. Em hiểu như thế nào là quyền và nghĩa vụ lao động của công dân?
- Quyền lao động: Mọi công dân có quyền sử dụng sức lao động của mình để
học nghề, tìm kiếm việc làm, lựa chọn nghề nghiệp, đem lại thu nhập cho bản
thân gia đình.
- Nghĩa vụ lao động: Mọi người có nghĩa vụ lao động để tự nuôi sống bản thân,
nuôi sống gia đình, góp phần sáng tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội,
duy trì và phát triển đất nước.
3. Em hãy xác định ai là người có hành vi vi phạm Luật Lao động trong các
trường hợp dưới đây (người lao động hay người sử dụng lao động) :
Hành vi vi phạm

Người lao
động


- Đánh dấu X vào ô Người sử dụng lao động ở các hành vi (1), (3), (4), (8), (9),
(10).
D. Đánh giá chủ đề:
Câu 1 (4 điểm). Trong giấy phép kinh doanh của bà H có 8 loại hàng, nhưng Ban
quản lí thị trường kiểm tra thấy trong cửa hàng của bà có bán tới 12 loại hàng.
Theo em, bà H có vi phạm quy định về kinh doanh không ? Nếu có thì đó là vi
phạm gì ?
Câu 2 (3 điểm). Trong các quyền sau, quyền nào là quyền lao động ?
a) Quyền được thuê mướn lao động ;
b) Quyền mở trường dạy học, đào tạo nghề ;
c) Quyền sở hữu tài sản ;
d) Quyền được thành lập công ti, doanh nghiệp;
đ) Quyền sử dụng đất;
e) Quyền tự do kinh doanh.
Câu 3 (3 điểm). Để trở thành người lao động tốt, công dân có ích cho xã hội,
ngay từ giờ em cần phải làm gì ?
Đáp án, biểu điểm:
Câu 1 (4 điểm).
Bà H đã vi phạm quy định về kinh doanh, bà H đã kinh doanh không đúng
mặt hàng ghi trong giấy phép, bà đã vi phạm pháp luật về kinh doanh. Vì, trong
GIÁO VIÊN: ĐẶNG THỊ HIỀN

TRƯỜNG THCS ĐỒNG LẠC 12


GIÁO ÁN CHỦ ĐỀ GDCD 9

NĂM HỌC 2017 - 2018

giấy phép kinh doanh của mình bà đăng kí 8 mặt hàng nhưng thực tế khi kiểm