Ngày dạy:04/04

GVHD: Cô Nguyễn Thị Hiền

Lớp dạy: 11B3

SVTT: Cao Th ị Huy ền

Tiết: 2

GIÁO ÁN SỐ 6
Bài 38: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ
PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức
- Liệt kê và phân tích được tác dụng của từng hoocmôn đến sinh trưởng và phát
triển ở động vật có xương sống và động vật không xương sống.
- Nêu được vai trò của các hoocmôn đối với sinh trưởng và phát tri ển của đ ộng
vật có xương sống và động vật không xương sống.
2. Kỹ năng
- Phát triển kỹ năng tư duy, phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát hóa.
- Phát triển kỹ năng làm việc nhóm, làm việc độc lập với sách giáo khoa.
- Phát triển kỹ năng quan sát và phân tích tranh.
3. Thái độ
- Hiểu và giải thích đúng các hiện tượng sinh lý không bình th ường ở ng ười và
động vật
- Có ý thức vận dụng các kiến thức khoa h ọc đ ể b ảo v ệ s ức kh ỏe cho b ản thân
và gia đình.
4. Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực tự học:
+ Học sinh tự nghiên cứu bài học, tìm hiểu thông tin


các được

tác các trường hợp giải thích các

dụng

của thiếu hoặc thừa hiện

tượng

trưởng điều hòa sự từng

loại hoocmon sẽ có thừa

hoặc

và phát triển sinh trưởng hoocmôn
của động vật và phát triển đến
có
sống.

-

Kể

hoocmon ảnh được
hưởng
sinh


động

của ảnh hưởng đến

hòa từng

loại biến

và phát triển sinh trưởng hoocmon
của động vật và phát triển đến
không xương ở động vật trưởng

bướm.

sinh
và

thái

ở

ở
và
phòng


sống.
không xương phát triển.
II. Chuẩn bị của Gv và Hs
- Gv: Chuẩn bị bài giảng CNTT , Phiếu hình thành kiến thức ; Máy Chiếu đa vật

- GV chiếu hình ảnh người khổng lồ hội ngộ người
tí hon và giới thiệu:

Ngày 16/07/2007, tại vùng Nội Mông, Trung Quốc
đã diễn ra một cuộc gặp gỡ kì lạ!
+ Nhân vật chính là người cao nhất thế giới - Bao
Xishun (56 tuổi, cao 2.36m) và ứng cử viên của kỉ
lục người thấp nhất thế giới - Ping Ping (19 tuổi,
cao 73cm).
? Theo các em nguyên nhân nào làm cho 1 số
người trở thành người khổng lồ và 1 số người trở
thành người nhỏ bé như vậy?
Để trả lời câu hỏi này chúng ta tìm hiểu bài học
ngày hôm nay: Bài 38: Các nhân tố ảnh hưởng đến
sự sinh trưởng và phát triển ở động vật
Hoạt động 2: HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC ( 30 phút)
(1) Mục tiêu:
- Trình bày được nơi sản sinh và tác dụng của từng loại hoocmôn đ ến sinh
trưởng và phát triển ở động vật có xương sống (người).
- Giải thích được các trường hợp thiếu hoặc thừa hoocmon sẽ có nh ững ảnh
hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật có xương sống.


- Kể tên được các hoocmon điều hòa sinh trưởng và đi ều hòa s ự phát tri ển
trong vòng đời sâu bướm.
- Trình bày được nơi sản sinh, tác động của hoocmon Tiroxin và Esđixon đ ến
sinh trưởng và phát triển ở sâu bướm.
- Giải thích được các trường hợp thiếu hoặc thừa hoocmon sẽ có nh ững ảnh
hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật không xương sống.
(2) Phương pháp/Kĩ thuật:

- GV yêu cầu học sinh quan sát Testostêrôn

hoocmôn ảnh

Hình 38.1: Các hoocmôn sinh

hưởng

trưởng và cho biết Động vật chịu

sinh

ảnh hưởng của hoocmon nào?:

và phát triển

(?) Quan sát tranh, bạn nào có thể

của động vật

đến
trưởng


cho cô biết, các ô trống A,B,C,D lần - HS trả lời: A: Tuyến Yên; B: có

xương

lượt là những tuyến nội tiết nào Tuyến Giaps; C: Buồng trứng; sống.
trong cơ thể con người?


tổng

này, cô sẽ chia lớp thành 6 nhóm:

protein

Nhóm

+

1,2:

Tìm

hiểu

về

Kích
và

Kích

thích
tăng

hợp
thích


lên).
- Hoocmon
Tiroxin:
+

Kích

thích

chuyển hóa ở
tế bào.
+

Kích

thích

quá trình sinh
trưởng và phát
triển

bình

thường của cơ
thể.
+ Riêng lưỡng
cư, tirôxin có
tác dụng gây
biến thái nòng
nọc thành ếch.

ở giai đoạn dậy
thì do:

1. Tại sao trong thức ăn và
nước uống thiếu iốt thì trẻ
em sẽ chậm lớn, chịu lạnh
kém, trí tuệ thấp?
……………………………
………………….

+
+

thích

hóa

tế

bào hình thành
các đặc điểm
sinh dục phụ
thứ cấp.

- Nhóm 5,6 Tìm hiểu hoocmon
estrogen và testosteron bằng
cách hoàn thành phiếu học tập Đại diện nhóm 1 trả lời:
1. Người bé nhỏ (1) là do GH
tiết ra quá ít còn người khổng



sau:

Tăng

lồ (số 2) là do GH tiết ra quá
nhiều vào giai đoạn trẻ em
2. Nếu GH tiết ra ít hơn bình
thường ở giai đoạn trẻ em>giảm phân chia tế bào, giảm
số lượng và kích thước tế bào>trẻ em chậm lớn hoặc ngừng

- Các nhóm tiến hành thảo luận lớn
với nhau và hoàn thành các câu hỏi + Nếu GH tiết ra quá nhiều
trong vòng 5 phút, sau đó cô gọi vào giai đoạn trẻ em sẽ tăng
cường quá trình phân chia tế
lần lượt từng nhóm lên trình bày
bào, tăng số lượng và kích


- GV mời đại diện nhóm 1 trình
bày câu 1, 2

thước tế bào. Khi đó cơ thể
phát triển quá mức và trở
thành người khổng lồ

- GV nhận xét, bổ sung
- Từ phân tích câu 1, 2 GV mời
nhóm 2 rút ra vai trò của hoocmon
sinh trưởng

não.
Ví dụ 3: Jyoti Amge được mệnh
danh là thiếu nữ nhỏ nhất TG theo
sách kỉ lục của Ấn Độ. 15 tuổi
nhưng chỉ cao 58cm, em thậm chí
còn thấp hơn đứa trẻ 13 tháng Đại diện nhóm 3 trình bày:
tuổi của nhà hàng xóm

1. Iôt là một trong hai thành

(?) Theo các em nếu muốn chữ phần cấu tạo nên tirôxin.
bệnh lùn do thiếu GH thì cần tiêm Thiếu Iôt dẫn đến thiếu
GH ở giai đoạn nào? Tại sao?

tirôxin.
+ Thiếu tiroxin làm giảm quá
trình chuyển hóa nên giảm
sinh nhiệt ở tế bào  chịu lạnh
kém.

- GV nhận xét, bổ sung: ở giai đọan + Thiếu tiroxin còn làm giảm
trưởng thành thì tốc độ sinh quá trình phân chia và lớn lên
trưởng của xương chậm lại và bình thường của tế bào  trẻ
ngừng hẳn, hệ xương đã phát em và động vật non chậm lớn
triển hoàn thiện nếu tiêm GH sẽ hoặc ngừng lớn, não ít nếp
không phát huy tác dụng mà còn nhăn, số lượng tế bào não
gây ra tác hại ví dụ như gây bệnh giảm vì vậy trí tuệ thấp
to đầu xương chi do xương phát 2. Ngoài ra,

nếu thiếu Iot

biến thành ếch được. Như vậy
tiroxin có tác dụng gây biến thái
nòng nọc thành ếch
- GV mời nhóm 4 rút ra vai trò của
Troxin

- Đại diện nhóm 5 trình bày:
1. Biểu hiện chung ở tuổi dậy
thì của nam và nữ như: Chiều
cao phát triển vượt trội, xuất
hiện mùi cơ thể, tâm sinh lí
thay đổi hoặc xuất hiện các
vết mụn trên da…vv.
Nguyên dân là do: do tinh hoàn
tiết ra hoocmon testosteron và
ở nữ là do buồng trứng tiết ra
hoocmon testosteron. 2 loại

- GV hoàn thiện kiến thức
 GV mời đại diện nhóm 5 trình
bày câu 1

hoocmon này nó kích thích
phân hóa tế bào để hình thành
các đặc điểm sinh dục phụ thứ
cấp và tăng phát triển xương

HS trả lời: Mộng tinh là hiện



bình thường đối với các em
nam ở tuổi dưới 20 nên các
bạn đừng lo lắng hoặc xấu hổ
vì

điều

này.

Nhưng

nếu

thuường xuyên xảy ra thì phải
đến bác sĩ chuyên khoa để
thăm khám và chưa trị.

- HS trả lời: Mối tháng sẽ có 1
lần chảy máu khi tới chu kì
- ở nữ khi đến tuổi dậy thì hiện
tượng nổi bật nhất đó là xuất - Hs trả lời: Là do sự bong tróc
hiện chu kì kinh nguyệt

của lớp nội mạc tử cung gây

(?) Chu kì kinh nguyệt là gì

chảy máu

(?) Tại sao lại xuất hiện chu kì - HS trả lời: Cứ 1 tháng trước

ngày có chu kì kinh nguyệt trừ
lui

GV đưa ra ví dụ: Nếu 1 bạn có chu HS trả lời:
kì kinh nguyệt 30 ngày thì ngày
thứ bao nhiêu sẽ rụng trứng

- Đại diện nhóm 6 trả lời: Kích

- GV bổ sung thêm về cách phòng thích phân hóa tế bào để hình
tránh thai dựa vào chu kì kinh thành các đặc điểm sinh dục
nguyệt
 GV mời đại diện nhóm 6 rút ra
vai trò của 2 loại hoocmon
estrogen và testosteron
- GV hoàn thiện kiến thức
- GV liên hệ thực tiễn:

phụ thứ cấp và tăng phát triển
xương.


Đối với người tuổi dậy thì là giai
đoạn phát triển, trong đó trẻ em
đã phát triển thành người lớn có
khả năng sinh sản, nhưng ở nữ
chưa thật sự hoàn thiện về cơ
quan sinh sản cũng như tâm lí nên
ở độ tuổi này không nên quan hệ HS: vì hoocmon Testeron do
tình dục cũng như lập gia đình. tinh hoàn tiết ra có tác dụng


phát triển ở

hưởng của hoocmôn đến biến thái ở

động

bướm,

không xương

- GV giới thiệu: Đây là chu kỳ sống của

sống

bướm từ trứng cho đến trưởng thành. Vị

-

trí não côn trùng, có các tế bào chế ti ết

(tuyến

thần kinh kích thích tuyến trước ngực

ngực sản xuất):

sản xuất ra Ecđixơn và thể Allata sản

+ Gây lột xác ở

xuất):
+ Kích thích lột

(?) Biểu hiện của sâu bướm Khi juvenin

xác

ngừng tiết , chỉ có edixơn hoạt động?

bướm.

ở

sâu

+ Ức chế Sâu→
GV nhận xét, bổ sung: Quan sát hình
38.3, thấy rằng, lúc này mũi tên màu đỏ
không còn nữa chứng tỏ Juvenin đã
ngừng tiết, vì vậy mà chúng không còn
gây tác dụng ức chế Sâu→ Nhộng→
Bướm được nữa, đồng thời làm cho chức
năng thứ 2 của Ecđixơn được biểu hiện.
Kết quả: Sâu→ Nhộng→ Bướm
- Nhờ vào việc nghiên cứu tác dụng của 2
loại hoocmôn trên, người ta đã ứng dụng
để điều chế thuốc có bản chất giống
Juvenin nhằm ức chế sâu của một số loài
gây hại thực vật, không thể biến thành
nhộng và nhộng biến thành bướm. Vì

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân
(4) Phương tiện dạy học: Máy tính, máy chiếu
Hoạt động của GV
Hoạt động HS
Câu 1: Cần làm gì để bảo vệ sức khỏe và
phát triển tốt ở tuổi dậy thì?
Câu 2: Nguyên nhân nào làm cho 1 số
người trở thành người khổng lồ và 1 số
người trở thành người nhỏ bé như vậy?
Câu 3: Hoocmôn kích thích phân chia tế
bào, tăng kích thước tế bào & kích thích
phát triển xương đó là:
A.Testosteron
B. Hoocmonsinhtrưởng
C. Juvernin&Ecdison
D. Oestrogen & Testosteron

Nội dung


Câu 4: Ở giai đoạn trẻ em, nếu tuyến
yên sản xuất ra quá nhiều hoocmon sinh
trưởng sẽ :
A. Trở thành người khổng lồ
B. Chậm lớn hoặc ngừng lớn
C. Trở thành người nhỏ bé
D. Sinh trưởng và phát triển bình thường
Câu 5. Các hoocmôn chủ yếu ảnh hưởng
đến sinh trưởng và phát triển ở côn
trùng :

1) Mục tiêu:
- Tìm hiểu về một số vấn đề mở rộng liên quan kiến thức bài học trong th ực t ế
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Trả lời câu hỏi
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân
(4) Phương tiện dạy học: Máy tính, máy chiếu
Hoạt động của GV
Hoạt động HS
Câu 1: Vì sao ở tuổi dậy thì không nên lập

Nội dung

gia đình sớm? Trong giai đoạn này thì cần
phải làm gì để có sức khỏe tốt?
4. Hướng dẫn tự học ở nhà (1 phút)
- Trả lời các câu hỏi trong SGK.
- Học bài cũ.
- Xem trước bài 39 các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát tri ển của
động vật (tiếp theo)

Giáo viên hướng dẫn

Cô Nguyễn Thị Hiền

Sinh viên th ực t ập

Cao Th ị Huy ền