TIẾNG NÓI CỦA VĂN NGHỆ (trích)
- Nguyễn Đình Thi A-MỤC TIÊU BÀI DẠY: Giúp học sinh :
- Hiểu được nội dung của văn nghệ và sức mạnh kỳ diệu của nó đối với đời sống con
người.
- Hiểu thêm cách viết bài văn nghị luận qua tác phẩm nghị luận ngắn gọn, chặt chẽ và
giàu hình ảnh của Nguyễn Đình Thi.
B-CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: Chân dung Nguyễn Đình Thi, toàn văn bài viết.
- Học sinh : Tìm đọc toàn văn bài viết trong mấy vấn đề về văn học, hoặc tuyển tập
Nguyễn Đình Thi (tập3).
C.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
*Hoạt động 1: Khởi động:
1-Tổ chức:
2-Kiểm tra:
- Phân tích tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách ? Nhận xét về cách trình bày luận điểm
này của tác giả?
-Cần chọn sách và đọc sách như thế nào?
-Kiểm tra sự chuẩn bị bài , đồ dùng học tập của học sinh.
3-Bài mới: Giới thiệu bài:
Văn nghệ có nội dung và sức mạnh như thế nào? Nhà nghệ sỹ sáng tác tác phẩm với mục đích
gì? Văn nghệ đến với người tiếp nhận bằng con đường nào? Nhà văn Nguyễn Đình Thi đã góp
phần trả lời câu hỏi trên qua bài nghị luận “Tiếng nói của văn nghệ”-văn bản mà chúng ta được
tìm hiểu trong giờ học hôm nay.
*Hoạt động 2:

Đọc - hiểu văn bản:

GV hướng dẫn HS đọc.

I-Tiếp xúc văn bản:


- In trong cuốn “Mấy vấn đề văn học”(XB năm
1956).
3-Bố cục:
- Kiểu văn bản nghị luận về một vấn đề văn nghệ.

? Xác định kiểu văn bản.

- 2 phần:
(1): Từ đầu đến “một cách sống của tâm hồn”.

? VB (trích) được chia làm mấy Trình bày luận điểm: Nội dung của văn nghệ:
phần, nêu luận điểm của từng phần. cùng với thực tại khách quan, nội dung của văn
nghệ còn là nhận thức mới mẻ, là tất cả tư tưởng
tình cản của cá nhân nghệ sỹ. Mỗi tác phẩm văn
nghệ lớn là một cách sống của tâm hồn, từ đó làm
thay đổi hẳn mắt ta nhìn, óc ta nghĩ”
(2): Còn lại: Sức mạnh kỳ diệu của văn nghệ.
Với 2 luận điểm:
(1) - Tiếng nói của văn nghệ rất cần thiết đối với
đời sống của con người, nhất là trong hoàn cảnh
chiến đấu, sản xuất vô cùng gian khổ của dân tộc
ta ở những năm đầu kháng chiến.
(2)- Văn nghệ có khả năng cảm hoá , sức mạnh lôi
cuốn của nó thật là kỳ diệu bởi đó là tiếng nói của
tình cảm, tác động tới mỗi con người qua những
rung cảm sâu xa từ trái tim.
- Các phần trong văn bản có sự liên kết chặt chẽ,
TaiLieu.VN

Page 2

giả đã đưa ra và phân tích những
Đó chính là lời gửi, lời nhắn - một trong những
dẫn chứng nào.
nội dung của “truyện Kiều”.
(2)-Cái chết thảm khốc của An-na Ca rê- nhi na(Trong tiểu thuyết cùng tên của L. Tônx tôi) làm
cho người đọc “đầu óc bâng khuâng nặng những
suy nghĩ trong lòng còn vương vấn những vui
buồn không bao giờ quên được nữa .
Đó chính là lời gửi, lời nhắn của L.Tônx tôi.
Chọn lọc đưa ra 2 dẫn chứng tiêu biểu, dẫn ra từ 2
tác phẩm nổi tiếng của 2 tác giả vĩ đại của văn học
dân tộc và thế giới cùng với những lời phân tích
bình luận sâu sắc.
? Nhận xét về cách lập luận của tác
giả.
? Em học tập được gì ở phương
pháp lập luận của tác giả khi tạo lập
TaiLieu.VN

Page 3


VB nghị luận. Thảo luận (Chọn lọc
dẫn chứng, lập luận chặt chẽ sẽ tạo
lập được văn bản có sức thuyết
phục với người đọc)
- Tiếp tục theo dõi phần (đoạn văn *Lời gửi của nghệ thuật:
từ “Lời gửi của nghệ thuật đến một - “Lời gửi của nghệ thuật không những là một bài
cách sống của tâm hồn”)
học luận lí hay một triết lý về đời người hay

nghệ tập chung khám phá thể hiện chiều sâu tính
khoa học xã hội khác ở những điểm
cách , số phận con người, thế giới bên trong tâm lý
nào.
, tâm hồn con người.)

*Hoạt động 3: Củng cố, dặn dò.
-Khắc sâu: nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ?
TaiLieu.VN

Page 4


-Về nhà học bài: + Câu hỏi: Phân tích nội dung phản ánh , thể hiện của văn nghệ.
*********************************************

TIẾNG NÓI CỦA VĂN NGHỆ (tiếp)
- Nguyễn Đình Thi A-MỤC TIÊU BÀI DẠY.
Tiếp tục giúp học sinh:
- Hiểu được sức mạnh kỳ diệu của văn nghệ với đời sống con người.
- Hiểu thêm cách viết bài văn nghị luận qua tác phẩm nghị luận ngắn gọn , chặt chẽ và giàu
hình ảnh của Nguyễn Đình Thi.
B-CHUẨN BỊ.
- GV: sưu tầm toàn văn bài viết trong “ Mấy vấn đề về văn học” hoặc “Tuyển tập Nguyễn Đình
Thi” (tập III)
- HS: soạn kỹ bài.
C-TIẾN TRÌNH BÀI DẠY.
*Hoạt động 1: Khởi động.
1-Tổ chức:
2-Kiểm tra:

nghệ đã được học và đọc thêm lưu ký”) của Tô Hoài, “Bức tranh của em gái tôi”-của
để làm sáng tỏ.
Tạ Duy Anh.
-Văn nghệ với đời sống quần chúng nhân dân-những
con người Việt Nam đang chiến đấu,sản xuất trong thời
kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp: “ những
người rất đông …bị tù trung thân trong cuộc đời u tối,
vất vả không mở được mắt” thì tiếng nói của văn nghệ
là sợi dây buộc chặt họ với cuộc đời thường bên ngoài ,
với tất cả những sự sống, hoạt động, những vui buồn
gần gũi.
-Văn nghệ góp phần làm tươi mát sinh hoạt khắc khổ
hàng ngày, giữ cho cuộc đời luôn vui tươi. Tác phẩm
văn nghệ hay giúp cho con người luôn vui lên, biết
rung cảm và ước mơ trong cuộc đời còn lắm vất vả cực
nhọc.
Nếu không có văn nghệ thì cuộc sống tinh thần
thật nghèo nàn, buồn tẻ tù túng.
*Bản chất của văn nghệ:
-Là “tiếng nói tình cảm”. Tác phẩm văn nghệ chứa
đựng “ tình yêu ghét, niềm vui buồn” của con người
? Như vậy nếu không có văn chúng ta trong đời sống thường ngày. – Nghệ thuật còn
nghệ thì đời sống con người sẽ nói nhiều với tư tưởng” nhưng là tư tưởng không khô
ra sao.
khan, trừu tượng mà lắng sâu, thấm vào những cảm
*Chú ý phần văn bản từ “sự xúc , những nỗi niềm.
sống ấy “ đến hết
*Con đường đến với người tiếp nhận, tạo nên sức
?Trong đoạn văn T/G đã đưa ra mạnh kì diệu của văn nghệ:
quan niệm của mình về bản -Tác phẩm văn nghệ lay động cảm xúc,đi vào nhận

luận của T/G, tác dụng của
nghệ thuật lạp luận đó.

*Hoạt động 3: Tổng kết,ghi nhớ( SGK/17)
? cảm nhận của em về cách 1-Nghệ thuật
viết văn nghị luận của tác giả - Bố cục chặt chẽ, hợp lý, cách dẫn dắt tự nhiên.
qua văn bản này
- Cách viết giàu hình ảnh, nhiều dẫn chứng về thơ văn
và về đời sống thực tế.
-Giọng văn toát lên lòng chân thành, niềm say sưa, đặc
? Nêu nội dung chính của văn biệt hứng dâng cao ở phần cuối.
bản “Tiếng nói của văn nghệ”. 2-Nội dung

2 HS đọc ghi nhớ.

Văn nghệ nối sợi dây đồng cảm kì diệu giữa nghệ sĩ với
bạn đọc thông qua những rung động mãnh liệt, sâu xa
của trái tim. Văn nghệ giúp con người được sống phong
phú hơn và tự hoàn thiện nhân cách , tâm hồn mình.
* Ghi nhớ (SGK 17)

*Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò
TaiLieu.VN

Page 7


- GV hệ thống bài: +Sức mạnh kì diệu của văn nghệ với đời sống con người.
+Cách viết bài văn nghị luận qua văn bản của Nguyễn Đình Thi.
- Hướng dẫn HS làm bài tập (SGK/17): HS tự chọn một tác phẩm văn nghện mà mình yêu thích,