GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 9
Tiếng nói của văn nghệ
(Nguyễn Đình Thi )
A.Mục tiêu cần đạt :
1Kiến thức : Giúp học sinh
-Hiểu được nội dung của văn nghệ và sức mạnh kì diệu của nó đối với đời
sống của con người .
-Hiểu thêm cách viết văn nghị luận qua tác phẩm nghị luận ngắn gọn ,chặt chẽ
giàu hình ảnh của Nguyễn Đình Thi .
2.Kĩ năng :Phân tích một tác phẩm văn bản nghị luận .
3.Giáo dục thái độ ,tinh thần trân trọng tiếng nói của văn nghệ trong đời sống
B.Chuẩn bị .
1GV:Nội dung bài dạy
2 Hs :Đọc văn bản ,soạn bài theo câu hỏi SGK.
C.Cách thức tiến hành :
Phương pháp :Phân tích văn bản nghị luận .
Đ.Tiến trình bài dạy .
I.ổn định tổ chức .
II.Kiểm tra bài cũ .
?Trình bày về phương pháp đọc sách “Bàn về đọc sách ”
-Chọn cho tinh ,đọc cho kĩ những sách có giá trị .
-Chọn sách cho phù hợp với chuyên môn ,lứa tuổi của mình .
-Đọc sách có khoa học có hệ thống ,có mục đích kiên định .
Đỗ Thị Nhẫn

1


-Có 2 loại sách đọc : Sách chuyên môn và sách thường thức .
=>Phương pháp đọc sách cần chuyên sâu và đọc rộng ;giữa đọc sách chuyên
môn và đọc sách thường thức ,vừa đọc vừa nghiền ngẫm .

thư kí Hội Nhà văn Việt Nam hơn 30 năm .

Là một nghệ sĩ đa

-Năm 1996được tặng giải thưởng Hồ chí Minh về văn

tài :Làm thơ .viết

học nghệ thuật .

văn sáng tác

=>Là một nghệ sĩ đa tài :Làm thơ .viết văn sáng tác
nhạc ,phê bình -lí luận văn học .

luận văn học
2.Tác phẩm .

?Nêu xuất xứ của văn bản .
Đỗ Thị Nhẫn

nhạc ,phê bình -lí

2


-Viết năm 1948 thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống
Pháp in trong cuốn “ Mấy vấn đề văn học xuất bản năm
1956
GV:Tiểu luận này được viết năm 1948 thời kì đầu của


sống của tâm hồn
-Văn nghệ đã làm cho tâm hồn họ thực sự được sống .
-Chố đứng của văn nghệ chính là chỗ giao nhau của tâm
hồn con người với cuộc sống .
-Tất cả tâm hồn chúng ta đọc ....
-Văn nghệ lại tạo được sự sống cho tâm hồn
-Nghệ thuật xây dựng đời sống tâm hồn cho xã hội .
?Tìm những từ ngữ được lặp đi lặp lại :
-Văn nghệ và tâm hồn.
GV:Trong văn bản sự lặp đi lặp lại của một số từ ngữ có
giá trị định hướng nội dung chủ yếu của văn bản .
?Vậy theo em nội dung chủ yếu của văn bản là gì
-Vấn đề nghị luận :Bàn về nội dung và sức mạnh kì diệu
của văn nghệ đối với đời sống con người .
?Hãy chỉ ra bố cục của văn bản và xác dịnh hệ thống
luận điểm :
-3phần :
II.Phân tích

+P1:Từ đầu ...Tâm hồn :Nội dung của văn nghệ

+P2:Tiếp đến ...Trang giấy ....Tiếng nói của văn nghệ rất 1.Bố cục
càn thiết đối với đời sống cuả con người
+P3:Khả năng kì diệu của văn nghệ .
?Nhận xét nội dungvà mối quan hệ của các luận điểm
trong văn bản
Đỗ Thị Nhẫn

4


a.Nội dung của văn
nghệ .


người như ở ngoài đời mà còn có vấn đề khác quan
trọng hơn .
?Theo em đó là vấn đề gì
-Nội dung của văn nghệ :Quan trọng nhất là
tưtưởng,tấm lòng của người nghệ sĩ gửi gắm trong đó .
?Tác giả nhận định như thế nào về lời gửi của nghệ
thuật
-Là bài học luân lí ,triết lí về đời người :
+Truyện Kiều ,không phải là Phật giáo diễn ca ..An na
Ca-rê-nhi –na không phải là Bác ái diễn thuyết ->Mà lời
gửi phức tạp hơn phong phú hơn ,sâu sắc hơn .
-Là những say sưa vui buồn ,yêu ghét mơ mộng ,phẫn
khích ->những hình ảnh đẹp mà chúng ta không nhận
ra ?Nhận xét của em về nhận định này :” Tác phẩm văn
nghệ không cất lên những lời thuýêt lí khô khan mà
chứa đựng tất cả những say sưa vui buồn yêu ghét mơ
mộng của người nghệ sĩ .Nó mang đến bao rung động
,bao ngỡ ngàng trước những điều rất quen thuộc”
-Hoàn toàn chính xác ,khách quan.
?Tác phẩm văn học lớn có ảnh hưởng như thế nào đối
với người đọc
-Soi rọi ánh sáng riêng ->Làm thay đổi mắt ta nhìn ,óc ta
nghĩ
GV:như vậy nội dung của văn nghệ còn là rung cảm và
nhận thức của người đọc ,nó sẽ được mở rộng và phát


cách nhìn và tình

+Văn nghệ tập trung khám phá thể hiện chiều sâu tính
cách số phận con người ,thế giới bên trong con người
?Nhận xét về cách lập luận,lí lẽ của tác giả trong cách
trình bày vấn đề
-Cách lập luận :Lí lẽ chặt chẽ .dẫn chứng chọn lọc
?Chỉ ra phép lập luận mà tác giả sử dụng :
-Sử dụng phép lập luận phân tích +Tổng hợp =>Sáng tỏ
vấn đề
?Em hình dung cuộc sống như thế nào nếu không có văn
nghệ
-Cuộc sống sẽ khô khan không có ý nghĩa,con người
không thể nhận ra cái đẹp
?Văn nghệ có vai trò như thế nào trong đời sống của con
người :
Đỗ Thị Nhẫn

7

cảm có tính chất cá
nhân của người
nghệ sĩ


-HS đọc phần 2 “Chúng ta .....sự sống ”
?Văn nghệ tác động như thế nào đến con người .
-Người đàn bà lam lũ .........khác hẳn khi ru con ,hát
ghẹo .

làm tươi mát sinh

-Qua các dẫn chứng ,các tác phẩm ,qua các câu chuyện

hoạt khắc khổ sinh

Đỗ Thị Nhẫn

8


cụ thể sinh động ->Tác giả đã phân tích một cách thấu

hoạt khắc khổ hàng

đáo sự cần thiết của văn nghệ với dời sống của con

ngày ,giữ cho đời

người

cứ tươi ,giúp cho

?Văn nghệ rất cần thiết với đời sống con người ...Tại sao con người vui lên
,biết rung cảm ước
vậy Văn nghệ có những khả năng kì diệu nào mà lại
mơ .

không thể thiếu trong đời sống của chúng ta ...
HS đọc “ Có lẽ .....hết ”

lặng.
?TPNT đến với người đọc qua con đường nào ?Bằng
cách gì
TPNT:
-Là kết tinh của tâm hồn người sáng tác
-Là sợi dây truyền cho mọi người sự sống
-Giới thiệu một cảm giác ,tình tự, một tư tưởng bằng
cách làm sống hiển hiện ngay trong tâm hồn chúng ta
cảm giác tình tự ,tư tưởng ấy
-Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho ta con đường
đi ,nghệ thuật đốt lửa ngay trong lòng chúng ta khiến
chúng ta tự bước trên con đường ấy .
?Với con đường tác động đến nghệ thuật ->Người đọc
ảnh hưởng như thế nào
-Con người vui buồn nhiều hơn ,yêu thương và căm hờn
được nhiều hơn ,tai mắt biết nhìn biết nghe thêm tế
nhị ,sống được nhiều hơn
-Nghệ thuật giải phóng con người khỏi biên giới của
chính mình
GV :Như vậy ,đến với một tác phẩm nghệ thuật ,chúng
ta được sốngcuộc sống được miêu tả trong đó ,được yêu
ghét vui buồn đợi chờ ... cùng các nhân vật và cùng
nghệ sĩ
?Nhận xét của em về con đường của văn nghệ đến với
Đỗ Thị Nhẫn

10


người đọc và khả năng kì diệu của nó .

mình tự xây dựng

-Bố cục chặt chẽ ,hợp lí ,cách dẫn dắt tự nhiên .

mình.

-Cách viết giàu hình ảnh ,có nhiều dẫn chứng về thơ văn
,về đời sống thực tế để khẳng định thuyết phục ,các ý

IVTổng kết :

kiến được nhận đinh để tăng thêm sức hấp dẫn cho TP

1Nội dung :

-Giọng văn toát lên lòng chân thành ,niềm say sưa đặc
biệt ở phần cuối .
Hs đọc ghi nhớ
Đỗ Thị Nhẫn

11


?Nêu một tác phẩm văn nghệ mà em yêu thích và phân
tích rác động của tác phẩm ấy đối với em

3Ghi nhớ :sgk
VI.Luyện tập .

IV.Củng cố :