GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10
PHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT

A. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh :
-Nắm được khái niệm ngôn ngữ nghệ thuật và phong cách ngôn ngữ nghệ thuật với đặc
trưng cơ bản của nó.
-Rèn luyện kĩ năng phân tích và sử dụng ngôn ngữ theo phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.

B. phương tiện thực hiện :
-Sách giáo khoa,sách giáo viên, thiết kế bài học,các tài liệu khác có liên quan,bảng phụ...

C. Cách thức tiến hành :
-Giáo viên tổ chức giờ dạy học theo hình thức nêu vấn đề, gợi tìm, thảo luận, trả lời câu hỏi,
thực hành.
-Kết hợp việc cho học sinh xem bảng phụ và trả lời các bài tập trong sách giáo khoa.

D. Tiến trình dạy học.
1.Kiểm tra sĩ số.
-Giáo viên kiểm tra sĩ số lớp theo báo cáo của cán bộ lớp.
2.Kiểm tra bài soạn.
-Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của học sinh.
3.ND dạy học.


*Phần mở đầu : Ngôn ngữ là công cụ tư duy,là phương tiện giao tiếp quan trọng bậc nhất
của con người.Không chỉ vậy,ngôn ngữ còn là công cụ xây dựng hình tượng nghệ thuật văn
chương,ngôn ngữ mang phong cách là ngôn ngữ nghệ thuât.Vậy ngôn ngữ nghệ thuật là
gì?,phong cách của nó có đặc trưng như thế nào?Thầy và các em sẽ cùng tìm hiểu trong tiết
học ngày hôm nay : "Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật".
Hoạt động của giáo viên và



-Phân loại : Ngôn ngữ nghệ thuật được chia thành ba loại
chính :
+Ngôn ngữ tự sự : Truyện,tiểu thuyết,bút kí,kí sự,phóng
sự...
+Ngôn ngữ thơ : Ca dao,vè,thơ...
+Ngôn ngữ sân khấu : Kịch,chèo,tuồng...

Câu hỏi : Ngôn ngữ nghệ
thuật có những chức năng
nào?

-Chức năng của ngôn ngữ nghệ thuật :
+Chức năng thông báo.
+Chức năng thẩm mĩ : biểu hiện cái đẹp,khơi gợi và nuôi
dưỡng cảm xúc thẩm mĩ ở người nghe,người đọc.
->Chức năng này làm cho ngôn ngữ nghệ thuật khác với
các ngôn ngữ khác.


-Chất liệu : Ngôn ngữ nghệ thuật lấy ngôn ngữ hàng
ngày làm chất liệu.
*Hoạt động 2 : Tìm hiểu

II.Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.

phong cách nghệ thuật.

1.Tính hình tượng : (Đặc trưng cơ bản).
*Khái niệm : Tính hình tượng là khả năng ngôn ngữ có

-Tính cá thể hóa được ví như một tính chất tự nhiên của
người nói(Đặc điểm cấu âm,giọng,từ,cách nói...) để phân
biệt người này với người khác.

Câu hỏi : Thế nào là tính cá
thể hóa của ngôn ngữ nghệ
thuật?
-Học sinh nêu khái niệm.

*Khái niệm : Tính cá thể hóa của ngôn ngữ nghệ thuật
thể hiện ở khả năng vận dụng các phương tiện diễn đạt
chung(Từ,biện pháp nghệ thuật...) vào việc xây dựng
hình tượng nghệ thuật của mỗi tác giả,tạo nên nét
riêng,nét độc đáo của mỗi người.
Ví dụ : Sự khác nhau giữa thơ của Hồ xuân Hương và
Bà Huyện Thanh Quan.Cả hai đều là hiện tượng nhà thơ
nữ của văn học trung đại.Hồ Xuân Hương dùng thơ để
chế giễu,đả kích đối tượng,tạo ra tiếng cười sâu cay.Còn
Bà Huyện Thanh Quan lại sáng tác những câu thơ nhẹ
nhàng,bộc lộ tâm trạng và suy nghĩ nội tâm của mình.
-Tính cá thể hóa được thể hiện ở các đặc điểm :
+Ở cách dùng ngôn ngữ : Cách dùng từ,đặt câu,sử dụng


hình ảnh riêng của mỗi tác giả.
Ví dụ : So sánh giữa Hồ Xuân Hương và Nguyễn Du :
Hồ Xuân Hương : có phong cách giản dị,dễ hiểu,có lúc
Câu hỏi : Tính cá thể hóa của

táo bạo,chua cay,nhưng cũng thâm thúy,vận dụng thành