GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10
LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

A. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh :
-Nắm được tác dụng của việc lập dàn ý và cách thức lập dàn ý cho bài văn nghị luận.
-Nắm vững và biết cách lập được dàn ý bài văn nghị luận.
-Hình thành ý thức và thói quen lập dàn ý trước khi viết bài văn nghị luận trong nhà trường
cũng như ngoài cuộc sống.

B. phương tiện thực hiện :
-Sách giáo khoa,sách giáo viên, thiết kế bài học,các tài liệu khác có liên quan,bảng phụ...

C. Cách thức tiến hành :
-Giáo viên tổ chức giờ dạy học theo hình thức nêu vấn đề, gợi tìm, thảo luận, trả lời câu hỏi,
thực hành.
-Kết hợp việc cho học sinh xem bảng phụ và trả lời các bài tập trong sách giáo khoa.

D. Tiến trình dạy học.
1.Kiểm tra sĩ số.
-Giáo viên kiểm tra sĩ số lớp theo báo cáo của cán bộ lớp.
2.Kiểm tra bài soạn.
-Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của học sinh.
3.ND dạy học.


*Phần mở đầu : Thao tác lập dàn ý cho bài văn nghị luận là thao tác quan trọng,cần
thiết đối với mỗi chúng ta.Nó giúp chúng ta có sự định hướng về nội dung và cách thức giải
quyết khi đứng trước một vấn đề văn học.Vậy việc lập dàn ý cho bài văn nghị luận có tác
dụng gì? Và cách thức tiến hành ra sao? Thầy và các em sẽ cùng tìm hiểu trong tiết học ngày
hôm nay : "Lập dàn ý bài văn nghị luận".
Hoạt động của giáo viên và

-Giúp chủ động được thời gian,tránh được việc triển khai

*Hoạt động 2 : Tìm hiểu

thiếu ý,lạc ý.

cách lập dàn ý bài văn nghị

II.Cách lập dàn ý bài văn nghị luận.

luận.

*Đề bài : Sách giáo khoa.

-Giáo viên cho học sinh đọc

1.Tìm ý cho bài văn.

bài tập,cho thời gian suy nghĩ
và trả lời các câu hỏi trong
sách giáo khoa.

-Tìm ý là tìm hệ thống luận điểm,luận cứ cho bài
văn.Muốn tìm ý,cần phải căn cứ vào yêu cầu,vào thao
tác,có hai thao tác chủ yếu là giải thích và bình luận.
a,Xác định luận đề.


-Vấn đề cần làm sáng tỏ của bài văn : Sách là phương tiện
cung cấp tri thức cho con người,giúp con người trưởng


-Học sinh tìm các luận cứ để

+Sách là kho tàng tri thức,phản ánh những thành tựu khoa

trả lời câu hỏi.

học,kinh nghiệm sống của nhân loại.
+Sách là phương tiện giúp ta vượt thời gian,không gian.


-Luận điểm 2 : Sách mở rộng cho tôi những chân trời mới.
+Sách giúp ta hiểu biết thêm về mọi lĩnh vực.
-Giáo viên đưa bảng phụ cho

+Sách là người bạn tâm tình gần gũi,giúp con người hoàn

học sinh quan sát hệ thống

thiện về nhân cách.

luận điểm,luận cứ.

-Luận điểm 3 : Cần có thái độ đúng đối với sách và việc
đọc sách.
+Tạo thói quen lựa chọn sách,hứng thú đọc và học theo
những sách có nội dung tốt.
+Học điều hay trong sách bên cạnh việc học trong thực tế.
2.Lập dàn ý.



phần ghi nhớ trong sách giáo

III.Luyện tập.

khoa.

Bài tập 1 :
*Đây là một đề bài nghị luận xã hội. Nội dung vấn đề cần

-Giáo viên cho học sinh đọc

nghị luận là "đức" và "tài”. Thao tác lập luận chính là giải

bài tập,đưa yêu cầu.

thích nên cần vận dụng các luận điểm, luận cứ sao cho phù

-Học sinh suy nghĩ,trả lời,bổ

hợp và đầy đủ để người đọc (người nghe) hiểu vấn đề một

sung cho nhau.

cách cặn kẽ, thấu đáo. Ngoài ra, đề bài còn đề cập đến việc

-Giáo viên chốt lại kiến thức.

vận dụng lời dạy của Bác như thế nào đối với bản thân.
a,Cần bổ sung một số ý còn thiếu :


*Mở bài :
-Lời mở đầu : Dẫn ý,dẫn câu tục ngữ.
-Giá trị của câu tục ngữ.
*Thân bài :
-Giải thích câu tục ngữ :Cái khó,bó,cái khôn.
-Rút ra bài học : Trong cuộc sống,khó khăn hạn chế năng
lực sáng tạo của con người.
-Câu tục ngữ trên có mặt đúng,mặt sai :
+Mặt đúng : Nói đến sự phát triển chủ quan,chịu sự tác
động của hoàn cảnh khách quan.


+Mặt sai : Còn phiến diện,chưa đánh giá đúng vai trò,nỗ
lực của hoàn cảnh khách quan.
-Bài học rút ra cho bản thân : Khi tính toán công việc
gì,phải có kế hoạch,trong hoàn cảnh nào cũng phải vượt
lên khó khăn bằng tất cả nỗ lực của bản thân.
*Kết bài : Khó khăn chính là môi trường để ta rèn
luyện,giúp ta thành công trong cuộc sống.
E.Củng cố,dặn dò.
-Qua bài học,các em cần nắm vững tác dụng của việc lập dàn ý,các bước lập dàn ý cho bài
văn nghị luận.
-Rèn luyện,hình thành thói quen lập dàn ý trước khi giải quyết một vấn đề văn học.
-Về nhà hoàn thành tiếp các bài tập còn lại.
-Chuẩn bị bài tiếp theo : "Truyện Kiều"

Phê duyệt của giáo viên hướng dẫn
Lý Quang Lịch