Giáo án Ngữ văn 11
học!

Dạy cũng là

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 11
MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC : KỊCH , NGHỊ LUẬN
A.Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh :
- Hiểu một số đặc điểm của thể loại văn học: kịch , nghị luận
- Cảm nhận được tác phẩm kịch, nghị luận căn cứ vào những đặc điểm, thể loại
B.Phương tiện dạy hoc
- SGK, SGV, Chuẩn kiến thức kĩ năng
- Bài soạn
- Thiết kế bài soạn bằng powerpoint
C. Cách thức thực hiện
- Gv tổ chức giờ dạy hoc theo cách kết hợp các phương pháp hướng dẫn Hs: Đọc Hiểu, trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi.
D. Tiến trình dạy học
1) Ổn định tổ chức lớp
2) Kiểm tra bài cũ (không kiểm tra)
3) Bài mới

Hoạt động của giáo viên , học sinh

Nội dung cần đạt

Dẫn vào bài

Cho học sinh xem đoạn trích: “ Thị
Mầu lên chùa”


+ Hành động kịch
+ Nhân vật kịch
+ Ngôn ngữ kịch
b. Đặc trưng của kịch
*) Xung đột kịch ( kịch tính )
- Khái niệm: Xung đột kịch là sự vận

- GV: Căn cứ vào SGK một em hãy cho

động, phát triển ngày càng gay gắt,

biết xung đột kịch là gì?
2


Giáo án Ngữ văn 11
học!

Dạy cũng là

- HS: Theo dõi SGK trả lời

quyết liệt, căng thẳng đòi hỏi phải giải
quyết bằng cách này hay cách khác.

*GV nói thêm: Xung đột kịch tạo nên
kịch tính , gây nên sự hấp dẫn cho vở =>Xung đột kịch khi xuất hiện thì diễn
kịch .Hê-ghen khẳng định:

ra liên tục cho đến hết chứ không dừng

Tô – Nguyễn Huy Tưởng) Kịch tính
được xây dựng trên cơ sở các xung đột
giữa khát vọng của Vũ Như Tô – một
nghệ sĩ thiên tài muốn xây dựng cho đất
nước một công trình nghệ thuật vĩ đại

3


Giáo án Ngữ văn 11
học!

Dạy cũng là

với lợi ích và cuộc sống của nhân dân.
Từ đó làm nảy sinh hàng loạt những
mâu thuẫn chồng chéo: Trịnh Sản – Lê
Tương Dực; Trịnh Duy Sản – Vũ Như
Tô
+ Hồn Trương Ba da hàng thịt : xung
đột giữa phần hồn và phần xác, giữa
khát vọng thanh cao và ham muốn trần
tục trong một con người.
+ Rô-mê-ô và Giu-li-et : xung đột giữa 2
dòng họ Mông-ta-ghiu và Ca-piu-let

*) Hành động kịch
- Đó là sự tổ chức các tình tiết , sự kiện ,
biến cố trong cốt truyện với một tình tự
lô-gic , chặt chẽ , chủ yếu theo quy luật


*) Nhân vật kịch
- Nhân vật kịch chịu sự chi phối , ràng
buộc chặt chẽ bởi những điều kiện luật
lệ của nghệ thuật sân khấu. Do không
gian , thời gian hẹp của sân khấu , một
kịch bản không thể có nhiều nhân vật.
- Nhân vật kịch tập trung làm nổi bật
- GV: Nhân vật kịch chịu sự chi phối, một loại hình tính cách của con người.
ràng buộc bởi yếu tố nào?

Nhân vật kịch chủ yếu là nhân vật loại

- HS : Trả lời

hình. Cho nên, tiếp xúc với nhân vật
kịch, chúng ta có thể dễ dàng xác định
được nét chủ yếu của tính cách như :
Ôtenlo ghen tuông , Thị Mầu lẳng lơ…
- Nhân vật kịch thể hiện tính cách bằng
lời thoại và hành động , qua đó cho thấy
chủ đề tác phẩm.
( so sánh với nhân vật trữ tình và tự sự )

*) Ngôn ngữ kịch
- Khái niệm: là ngôn ngữ nhân vật kịch
được thể hiện trực tiếp trong những lời

- GV hỏi: Để tìm hiểu tích cách của


đã viết tên đó , thì tôi xé nát nó ra.

+ Độc thoại : Lời nhân vật tự bộc lộ tâm
tư , tình cảm của mình ( Chỉ mang tính
ước lệ , trên sân khấu , lời nói thầm của
nhân vật được nói rất to và được giả
định đối phương không nghe thấy )
Ví dụ:
Giu-li-et : Ôi, Rô-mê-ô ! Sao chàng lại
là Rô-mê-ô nhỉ ? Chàng hãy khước từ
cha chàng và từ chối dòng họ của
chàng đi ; hoặc nếu không thì chàng
6


Giáo án Ngữ văn 11
học!

Dạy cũng là

hãy thề là yêu em đi, và sẽ không còn
là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa.
Rô-mê-ô : nói riêng – Mình cứ nghe
thêm nữa, hay mình lên tiếng nhỉ ?

+ Bàng thoại : Lời nhân vật nói riêng
với người xem
Ví dụ :
Tiếng vọng lên : Mầu ơi ,thế nhà mày
có mấy chị em ?

- HS: Suy nghĩ, trả lời

“ Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài “ là hồi V
(Một cung cấm),gồm 9 lớp.

*) Phân loại: có nhiều cách phân loại :
- Căn cứ vào tính truyền thống hay hiện
đại, có tác giả hay truyền miệng : kịch
truyền thống dân gian ( chèo, tuồng,
kịch rối, cải lương…), kịch cổ điển
(trước thế kỉ XX), kịch hiện đại (từ thế
kỉ XX)
- Căn cứ theo hình thức ngôn ngữ trình
- GV hỏi: Qua việc tìm hiểu và theo dõi diễn : kịch nói ; kịch thơ ; kịch ca ; kịch
ti vi em hãy cho biết bố cục của một vở múa ; kịch câm ; kịch rối ; kịch phim ;
kịch được phân chia như thế nào?

kịch truyền hình…
- Căn cứ vào tính chất và cách giải quyết
xung đột kịch có: bi kịch (Rô-mê-ô và
Giu-li-et ), hài kịch ( Trưởng giả học
làm sang), chính kịch ( Hồn Trương Ba
da hàng thịt )
- Ở Việt Nam,các loại hình kịch truyền

8


Giáo án Ngữ văn 11
học!

TRẢ LỜI:

9


Giáo án Ngữ văn 11
học!

Dạy cũng là

- GV đưa câu hỏi thảo luận: Các em gặp - Trong toàn vở kịch : đó là xung đột
khó khăn gì trong việc đọc- hiểu kịch giữa hai dòng họ Mông-ta-ghiu và Cakịch bản văn học trong nhà trường

piu-lét dẫn đến hàng loạt hành động

- HS: Đưa ra nhưng ý kiến khác nhau

trả thù và cái chết của Rô-mê-ô và

Tựu chung lại: Các em học sinh chỉ

Giu-li-et.

học kịch bản văn học ở một vài đoạn - Trong đoạn trích “tình yêu và thù
trích với một vài màn, cảnh, không có hận” : xung đột giữa tình yêu của 2
điều kiện để tìm hiểu toàn bộ vở kịch người và sự cản trở bởi thù hận
hay xem trực tiếp trên sân khấu

của hai dòng họ.Họ sẵn sàng từ bỏ tên