Chương V. VIỆT NAM TỪ CUỐI NĂM 1946 ĐẾN NĂM 1954

BÀI 25
NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC
CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946 - 1950) (t1)
I. Mục tiêu bài học.
1. Kiến thức: Học sinh nắm được:
- Nguyên nhân dẫn tới bùng nổ chiến tranh ở VN (lúc đầu ở nửa nước, sau
đó trên phạm vi cả nước), quyết định kịp thời phát động kháng chiến toàn quốc.
- Đường lối kháng chiến sáng tạo của Đảng và CTHCM là đường lối chến
tranh nhân dân, kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kì, tự lực cánh sinh, tranh
thủ sự ủng hộ của quốc tế , vừa kháng chiến, võa kiến quốc.
2. Kĩ năng:
- Rèn luyện kỹ năng phân tích, nhận định, đánh giá những hoạt động của địch
và ta trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến.
3. Thái độ:
- Bồi dưỡng học sinh lòng yêu nước, tinh thần cách mạng, lòng tự hào dân tộc.

- Tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và CTHCM.
II. Chuẩn bị :
1. Giáo viên:
- Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của CTHCM.
- Tài liệu, tranh ảnh nói về giai đoạn này.

2. Học sinh:
Học bài cũ + chuẩn bị bài mới.
III. Tiến trình Dạy và học.
1. Ổn định tổ chức:(1')
9B:
2. Kiểm tra bài cũ: :(5')



- Sau hiệp định sơ bộ
(6/3/1946) và tạm ước
(14/9/1946) TDP liên tiếp bội
ước.
+ Cuối 11/1946, Pháp
tấn công cơ sở cách mạng ở
Nam Bộ, và Nam Trung Bộ.
+ Khiêu khích ta ở Hải
Phòng, Lạng Sơn.
+ Đầu tháng 12/1946,
liên tiếp gây xung đột vũ
trang ở HN.
? Em có nhận xét gì về những việc làm trên của
+ Ngày 18/12/1946 Pháp
TDP.
gửi tới hậu thư đòi chính phủ
 Những việc làm trên của TDP là những chứng cứ ta phải hạ vũ khí và đầu hàng.
có đủ để qui trách nhiệm cho việc gây ra chiến tranh
thuộc về phía TDP.
? Trước âm mưu và hành động của TDP, Đảng ta có
chính sách gì để đối phó.

- GV: Tối hậu thư của Pháp đã đặt nhân dân
ta trước sự lựa chọn 1 trong 2 con đường.
+ Hoặc đầu hàng.

+ Hoặc chiến đấu.
Ta đã chọn con đường chiến đấu đến cùng,
=> Ban thường vụ trung

nếu nhân nhượng chỉ có thể là đầu hàng, điều đó
trái với truyền thống dân tộc VN, dân tộc ta rất yêu
hoà bình, nhưng cũng rất kiên quyết đấu tranh bảo
vệ độc lập dân tộc. Cho nên đứng lên chống Pháp
là con đường duy nhất đúng của dân tộc VN lựa
chọn khẳng định niềm tin tất thắng của dân tộc ta
cuộc kháng chiến chống TDP xâm lược.
? Ngay sau khi lời kêu gọi toàn quốc kháng
chiến của HCT được ban bố ND ta có những hành
động gì.
- Đêm 19/12/1946 tiếng súng kháng chiến bắt
đầu, trước tiên là ở HN.
? Đường lối kháng chiến chống TDP của ta
được thể hiện ở văn bản nào.
- ND cơ bản của đường lối kháng chiến chống
TDP xâm lược được thể hiện trong: "Lời kêu gọi
toàn quốc kháng chiến của CTHCM".
+ Chỉ thị toàn dân kháng chiến của Ban
Thường Vụ Trung Ương Đảng .
+ Trong tác phẩm kháng chiến nhất định 2. Đường lối kháng chiến
thắng lợi của Tổng bí thư Trường Chinh (9/1947) chống TDP của ta.
? Nội dung của đường lối kháng chiến chống - Đường lối kháng chiến :
toàn dân, toàn diện, trường kì,


Pháp là gì.
? Em hiểu gì về đường lối kháng chiến đó.

tự lực cánh sinh, tranh thủ sự
ủng hộ của quốc tế.

- Giáo viên nêu: Mở đầu cuộc kháng chiến
toàn quốc, quân dân ta chủ động tiến công quân
Pháp, bao vây, giam chân L2 chúng ở thủ đô HN,
các thành phố và các thị xã, tạo thế trận đi vào
cuộc chiến đấu lâu dài.
? Trình bày diễn biến cuộc chiến đấu giam chân
địch ở Hà Nội.

II. Cuộc chiến đấu ở
các đô thị Phía Bắc vĩ tuyến
16.
- Tại Hà Nội: Từ ngày
19/12/1946  17/2/1947
cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt
nhằm giam chân địch, tiêu
diệt 1 bộ phận sinh lực địch.


+ Cuộc chiến đấu diÔn ra ác liệt giữa ta và
địch ở sân bay Bạch Mai, khu Bắc Bộ phủ, đầu cầu
Long Biên, Ga Hàng Cỏ, phố khâm Thiên, Hàng
Dâu, Hàng Bông, Hàng Da, Hàng Trống.
+ Ngày 17/2/1947, Trung đoàn thủ đô rút khỏi
vòng vây của địch, ra căn cứ an toàn
? Kết quả cuộc chiến đấu ở Hà Nội.

Trong vòng 2 tháng quân dân HN đã loại khỏi
vòng chiến đấu hàng nghìn tên địch, thu và phá
huỷ nhiều phương tiện chiến tranh, thực hiện
nhiệm vụ gian chân địch ở thành phố.

? Theo em, cuộc chiến đấu giam chân địch
cho cuộc kháng chiến lâu dài.
trong các thành phố có ý nghĩa gì.
III. Tích cực chuẩn bị
cho cuộc chiến đấu lâu dài.
- Từ cuối 11/1946 ta tích cực
chuẩn bị cho cuộc kháng
? Trước khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng chiến.
nổ, Đảng, Bác Hồ đã chủ trương chuẩn bị 1 cuộc
chiến đấu lâu dài? Vì sao.
- Bước vào cuộc kháng chiến, so sánh về các
mặt, địch còn mạnh hơn ta. Đánh lâu dài sẽ có thời


gian để quân ta XD củng cố lực lượng về mọi
mặt......
- Pháp tiến hành xâm lược nước ta, nếu đánh
lâu dài những điểm yếu của bọn TD cướp nước sẽ
ngày càng lộ rõ, không có lợi cho chúng.
? Để chuẩn bị chiến đấu lâu dài Đảng ta có chủ
trương gì.

- Tæng di chuyển kho
tàng, máy móc, thiết bị, vật
liệu, hàng hoá, lương thực,
thực phẩm lên chiến khu.
- Thực hiện "Tiêu thæ
kháng chiến"

- Giáo viên phân tích "tiêu thổ chiến đấu" Chính sách thực hiện vườn không nhà trống, phá

lược).
4. Củng cố: (2')
? Nêu nội dung chính lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của CT HCM.
? Trình bày cuộc chiến đấu gian chân địch trong thành phố HN (19/12/1946
 17/12/1947).


Bài tập: Hãy nối 1 ô ở cột I (Thời gian) với 1 ô ở cột II (Sự kiện) bằng các
mũi tên sao cho đúng.
Cột I (thời gian)
Cột II (Sự kiện)
Cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ.
Ngày 18 
19/12/1946
Ban thường vụ TƯ Đảng họp quyết định phát động toàn
Tối 19/12/1946
quốc kháng chiến.
Đêm 19/12/1946
CTHCM ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến.
* Dặn dò:
- Về nhà học bài cũ đầy đủ. Biết ph©n tích, so sánh, nhận xét các sự kiện
trong bài.
- Trả lời các câu hỏi cuối mục sgk.

- Đọc và tìm hiểu tiếp nội dung của bài: Phần IV, V.
- Đọc và tìm hiểu trước nội dung bài mới: Bài 25 - tiết 31 - Những năm đầu của
cuộc kháng chiến toàn quốc chống TDP (1946 - 1950) tiết 2.

BÀI 25:
NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN

đợc đẩy mạnh.
* Dy v hc bi mi:
Hot ng ca thy, trũ
Kin thc c bn
Khi cuc khỏng chin chng TDP bựng n IV. Chin dch Vit Bc Thu ụng nm
(19/12/1946) HCM cựng trung ng ng ó quyt nh: 1947.
Cỏc c quan Trung ng ng, chớnh ph, mt trn ri th
ụ HN ln lt lờn ti cn c a Vit Bc. Vit Bc- C 2 a 1. Thc dõn Phỏp tin cụng cn c a
ca cỏch mng thỏng 8 trc õy tr thnh cn c a thn khỏng chin Vit Bc.
thỏnh ca cuc khỏng chin.
* Nguyờn nhõn:.
<=> Trc tỡnh hỡnh ú TDP cú hnh ng gỡ.
- TD Phỏp gp khú khn trong k hoch
? Thc dõn Phỏp cú õm mu gỡ trc khi tn cụng Vit Bc. ỏnh nhanh thng nhanh
+ 3/1947 Phỏp c Bụ-la-ộc lm cao u Phỏp ụng - Gii quyt khú khn v m rng vựng
Dng-> lp ra Mt trn quc gia thng nht, tin ti chim úng.
thnh lp mt chớnh ph bự nhỡn Trung ng.
- GV: Cựng lỳc ú TDP huy ng 12.000 quõn tinh nhu v
hu ht mỏy bay ụng Dng, chia 3 cỏnh m cuc tn
cụng cn c a Vit Bc.
- GV: treo bn CDVB Thu ụng 1947.
Gia 1947, sau khi chim c HN, cỏc thnh ph,
th xó ln v ng giao thụng quan trng, TDP ó vch ra
k hoch vi quy mụ ln ỏnh lờn Vit Bc.
? Theo em mc tiờu tn cụng lờn Vit Bc ca TDP l gỡ.

* Mc tiờu :
- Mt khỏc:
+ Phỏ cn c a CM, tiờu dit c quan
+ Phỏ hu phng khỏng chin, phỏ c s kinh t, kho u nóo khỏng chin v quõn ch lc ca
C2 a Vit Bc".
- Ngy 7/10/1947 Phỏp tin cụng C2 a
2
? Em cú nhn xột, ỏnh giỏ gỡ v s tin cụng C a Vit


Bắc của Pháp.
Việt Bắc.
-3 cánh quân: không quân, thuỷ quân, bộ binh của TDP
tạo thành thế gọng kìm kẹp chặt lấy Việt Bắc  nhằm phá
tan cơ quan đầu não kháng chiến của ta và tiêu diệt chủ lực
ta.
<=> Đứng trước hoàn cảnh nguy cấp ấy, quân dân ta
chiến đấu bảo vệ C2 địa Việt Bắc như thế nào.
2. Quân dân ta chiến đấu bảo vệ căn
? Trước âm mưu và hành động của TDP quân ta đã chiến
cứ địa Việt Bắc.
đấu bảo vệ căn cứ địa Việt Bắc như thế nào.

+ Vai trò của quần chúng nhân dân nhất là vùng dân tộc - Đánh bại âm mưu "Đánh nhanh, thắng
thiểu số.
nhanh" của giặc.
+ Vtrò lãnh đạo tài tình của Đảng, chính phủ và HCM. - Chấm dứt giai đoạn phòng ngự của cuộc
? Với thắng lợi của chiến dịch Việt Bắc Thu Đông có ý kháng chiến  chứng tỏ đường lối kháng
chiến của ta là đúng đắn.
nghĩa lịch sử gì. (Thảo luận nhóm)
- L2 so sánh giữa ta và địch bắt đầu thay đổi có lợi cho ta.
-Sau chiến thắng Việt Bắc ta có thêm điều kiện để xây dựng
và phát triển lực lượng kháng chiến toàn quốc ,toàn dân ,
toàn diện, trường kì , tự lực cánh sinh.
<=> Từ sau thất bại ở Việt Bắc, TDP vẫn chưa từ bỏ
âm mưu xâm lược của mình, Đảng và chính phủ đã có chủ
trương gì để đối phó.
? Sau thất bại ở Việt Bắc, TDP có âm mưu mới gì.

V.§Èy m¹nh kh¸ng chiÕn toµn
d©n, toµn diÖn
* Âm mưu của địch: "Dùng người Việt
trị người Việt, lấy chiến tranh nuôi chiến
tranh”
-> nhằm chống lại cuộc kháng chiến
lâu dài, toàn dân, toàn diện,của ta.


- Gv. Để thực hiện âm mưu ấy chúng củng cố vùng chiếm
đóng bằng cách ra sức XD nguỵ quyền, phát triển mạnh
nguỵ quân, thành lập mạng lưới đồn bốt, càn quét, lấn
chiếm vùng giải phóng của ta. Không những thế chúng cho
ra đời 1 loạt xứ tự trị" với mạng lưới nguỵ quyền, vơ vét

? Em có nhận xét, đánh giá gì về sự lớn mạnh của ta sau
chiến dịch Việt Bắc 1947.
=> Ta quyết tâm đẩy mạnh kháng chiến toàn dân, toàn
diện trên mọi mặt, tạo đà cho ta để tiếp tục đối phó với âm
mưu mới cuat TDP mà chúng chưa từ bỏ.
4 - Củng cố -dÆn dß: (5')
? Tại sao cuộc kháng chiến toàn quốc chống TDP của nhân dân ta bùng nổ ngày 19/12/1946.
? Đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kì, tự lực cánh sinh và tranh thủ sự ủng hộ
quốc tế của Đảng được cụ thể hoá ra sao.
* Dặn dò:
- Về nhà học bài, tập tường thuật diễn biến chiến dịch Việt Bắc –Thu Đông .
- Bài tâp: Bài 2,3 (sgk - 109)
- Đọc và tìm hiểu tiếp nội dung của bài mới: Bài 26 (Tiết 1)