Bài 5. CHÂU PHI VÀ KHU VỰC MĨ LA TINH (Thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX)
I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức: Giúp học sinh hiểu được:
- Ngun nhân và q trình xâm lược châu Phi và Mĩ Latinh của các nước thực dân, đế
quốc.
-Phong trào đấu tranh giành độc lập của các nước châu Phi và khu vực Mĩ Latinh.
2. Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ, phân tích, so sánh…
3. Tư tưởng
- Giáo dục tinh thần đồn kết quốc tế, ủng hộ cuộc đấu tranh chống CNTD.
II. Phương pháp dạy học:
III. Chuẩn bị của thầy và trò
1. Chuẩn bị của thầy
- Lươc đồ châu Phi, lược đồ Mĩ Latinh.
-Tư liệu có liên quan bài học.
2. Chuẩn bị của trò
- Đọc kỹ trước sách giáo khoa ở nhà để chuẩn bị tham gia xây dựng bài học.
IV. Tiến trình dạy học
1. Ổn định tổ chức (1’) Nắm sĩ số lớp học.
2. Kiểm tra bài cũ (5’)
- Câu hỏi:
+ Em có nhận xét gì về hình thức đấu tranh GPDT ở Đơng Nam Á cuối TK XIX - đầu
TK XX.
- Đáp án:
+ Hình thức đấu tranh phong phú: cải cách, đấu tranh vũ trang.
+ Phong trào diễn ra đơn lẻ, chưa có sự phối thống nhất giữa các địa phương trong
tồn quốc.
3. Dạy - học bài mới (39’)
- Giới thiệu bài mới (1’) Châu Phi và khu vực Mĩ Latinh là những khu vực rộng lớn, giàu
có về tài ngun thiên nhiên, nên sớm trở thành đối tượng xâm lược và thống trị của
chủ nghĩa thực dân phương Tây. Phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân ở

lớn, là một trong những
chiếc nôi của nền văn
minh nhân loại. Từ lâu nơi
này do có vị trí chiến lược
quan trọng, thị trường
rộng lớn, nhân công rẻ
mạt, tài nguyên phong
phú, đã trở thành đối
tượng xâm lược của chủ
nghĩa thực dân phương
Tây.
- Về quá trình phân chia
châu Phi GV cho học sinh - HS theo dõi SGK để lập
dựa vào lược đồ và SGK bảng thống kê:
lập bảng thống kê theo
mẫu.
Thực
Thuộc địa
Thực
Thuộc địa
dân
Ai Cập, Nam Phi,
dân
Anh
* Hoạt động 2: Cá nhân

- GV chia lớp thành 4
nhóm để thảo luận:
+ Dựa vào bảng thống
kê và lược đồ hãy nhận

trọng, thị trường
rộng lớn, nhân công
rẻ mạt, nên trở
thành đối tượng
xâm lược của chủ
nghĩa thực dân
phương Tây.
- Từ giữa thế kỉ XIX,
các nước tư bản
phương Tây bắt
đầu xâm lược châu
Phi. Đầu thế kỉ XX,
việc
phân
chia
thuộc địa châu Phi
căn bản đã hoàn
thành giữa các
nước đế quốc: Anh,
Pháp, Đức, Bỉ, Tây
Ban Nha, Bồ Đào
Nha, Italia.

- GV có thể giải thích thêm
vì sao Anh và Pháp lại là
những nước đi đầu trong
- Các nhóm thảo luận và cử
việc xâm lược châu Phi.
đại diện trình bày và bổ sung
+ GV dẫn dắt: Cùng với các vấn đề sau:

1879- Ptrào” Ai Thất
1882 cập trẻ”
bại
1885- Đấu tranh Thắng
1896 nhân dân lợi
Etiôpia

18’

- HS:
+ Nó nổ ra liên tục, sôi nổi,
+ Em có nhận xét gì về tiêu biểu cho tinh thần yêu
các cuộc đấu tranh đó ? nước.
( HS TB, Khá)
+ Đa số đều bị chủ nghĩa tư
bản phương Tây đàn áp vì
trình độ tổ chức thấp, chênh
lệch về lực lượng.
+ Chỉ có Ê-ti-ô-pi-a và Li-pêri-a giành thắng lợi và giữ
được nền độc lập.
+ Phong trào tiếp tục diễn ra
và phát triển trong thế kỉ XX.
2. KHU VỰC MĨ LA TINH
* Hoạt động 1: Cá nhân
- GV sử dụng lược đồ Mĩ
la tinh giới thiệu khái quát - HS:
về khu vực.
+ Từ thế kỉ XVI-XVII, đa số
- Từ thế kỉ XVI, phần lớn các nước Mĩ Latinh lần lượt
Mĩ Latinh là thuộc địa biến thành thuộc địa của Tây

thất bại.
- Ý nghĩa: thể hiện
tinh thần yêu nước,
tạo tiền đề cho giai
đoạn đầu thế kỉ XX.
- Mĩ Latinh là một
bộ phận châu Mĩ,
nó bao gồm toàn bộ
vùng Trung và Nam
Mĩ và một phần Bắc
Mĩ (Mêhicô).
- Từ thế kỉ XVI-XVII,
đa số các nước Mĩ
Latinh lần lượt biến
thành thuộc địa của


gọi là Mĩ Latinh ( vì cư dân
ở đây nói tiếng Tây Ban
Nha và Bồ Đào Nha-ngữ
hệ Latinh).
- Chính sách thống trị
của chủ nghĩa thực dân
ở đây như thế nào ?
- GV bổ sung thêm về
chính sách thống trị:
+ Tàn sát dân bản địa,
đuổi họ vào rừng sâu.
+ Chiếm đất lập đồn điền
+ Buôn bán nô lệ từ châu

lợi. Nước cộng hoà da đen
đầu tiên ở Mĩ Latinh ra đời.
Tuy nhiên, sau đó thực dân
Pháp trở lại đàn áp. Mặc dù
thất bại nhưng nó cổ vũ mạnh
mẽ PTGPDT ở Mĩ Latinh.
+ Sau đó, hàng loạt cuộc
đấu tranh nổ ra và nhiều
nước cộng hoà được thiết
lập: Ac-hen-ti-na (1816), Mêhi-cô và Pê-ru (1821)….

Tây Ban Nha và Bồ
Đào Nha.
- Chế độ thống trị ở
đây rất phản động,
gây ra nhiều tội ác
rất dã man, tàn
khốc.

- Phong trào đấu
tranh giải phóng
dân tộc diễn ra rất
quyết liệt.
- Từ 1791-1804,
cuộc đấu tranh của
nhân dân Haiti bùng
nổ và giành được
thắng lợi. Nước
cộng hoà da đen
đầu tiên ở

Nha hất cẳng TBN.
bành trướng của Mĩ trong khu
+ Thực hiện chính sách vực.
“cái gậy lớn” và “ngoại
giao đôla” để khống chế
khu vực Mĩ Latinh.
- GV liên hệ thêm tình
hình hiện nay.

- Sau khi giành độc
lập, các nước Mĩ
Latinh đã có những
bước tiến bộ về
nhiều mặt.
- Mĩ âm mưu biến
Mĩ Latinh thành “cái
sân sau”, thiết lập
nền thống trị độc
quyền ở đây.
+ Đưa ra học
thuyết “Châu Mĩ
của
người
Mĩ”,
thành lập tổ chức
Liên Mĩ.
+ Gây chiến với
Tây Ban Nha hất
cẳng TBN.
+ Thực hiện chính

……………………………………………………………………...
…………………………………………..……………..