Giáo án môn Lịch sử lớp 12
Bài 14 – PHONG TRÀO CÁCH MẠNG 1930 - 1935
I. Mục tiêu
Học xong bài này, học sinh cần:
1. Kiến thức
- Biết được những nét chính về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội Việt Nam trong
thời kì khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933.
- Hiểu được phong trào cách mạng đầu tiên do Đảng ta lãnh đạo về các mặt: lực
lượng tham gia, hình thức đấu tranh, mục tiêu đấu tranh, qui mô phong trào, so sánh với
các phong trào chống Pháp của các tổ chức giai đoạn trước
- Trình bày được diễn biến chủ yếu của phong trào cách mạng 1930 – 1931 mà
đỉnh cao là Xô viết Nghệ – Tĩnh.
2. Kĩ năng
- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng xác định kiến thức cơ bản để nắm vững bài
- Rèn luyện kĩ năng tư duy lôgic, phân tích, tổng hợp, nhận định các dự kiện lịch
sử.
3. Tư tưởng, thái độ
Bồi dưỡng cho học sinh lòng tự hào về truyền thống đầu tranh bất khuất của dân
tộc, niềm tin tưởng tuyệt đối về sự lãnh đạo của Đảng. Từ đó học sinh biết xác định trách
nhiệm của mình trong việc phấn đấu để giữ gìn những thành quả cách mạng mà Đảng ta
đã đem lại trong chếin đấu cũng như xây dựng đất nước.
II. Gợi ý tiến trình và phương pháp tổ chức dạy học
1. Ổn định lớp học
2. Kiểm tra bài cũ
GV có thể sử dụng câu hỏi sau:
1. Trình bày hoàn cảnh, nội dung, ý nghĩa của Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản
Việt Nam.
- Nêu nội dung, ý nghĩa Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt của Đảng Cộng sản
Việt Nam 3/2/1930)
Dương đã thi hành một loạt các biện pháp kinh
tế - tài chính dùng tiền của ngân hàng Đông
Dương trợ cấp cho các công ty tư bản đang có
nguy cơ phá sản, tìm mọi biện pháp tăng thuế và
đặt ra những thuế mới, đồng tiền Đông dương bị
phá giá. Ngân sách Đông dương phải chi cho bộ
máy thống trị và góp vào quỹ nước Pháp, năm
1931 chi 77%.
-Về ảnh hưởng đến tình hình xã hội: trong thời
Cuộc khủng khoảng kinh tế thế kỳ này, các giai cấp, tầng lớp trong xã hội đều
giới 1929 – 1933 làm trầm trọng rất khốn khổ, công nhân bị thất nghiệp, nông
hơn tình hình xã hội ở Việt Nam
dân bị mất đất, sưu cao thuế năng, bị bần cùng
hoá, tiểu thương, tiểu chủ, thợ thủ công, viên
+Nông dân bị địa chủ cướp ruộng
chức, trí thức cũng sống điêu đứng. Địa chỉ nhỏ
đất, nạn sưu cao thuế năng hoành
bị sa sút. Một số tư sản dân tộc bị phá sản, vỡ
hành, họ bị bần cùng hoá không lối
nợ. Chính vì thế, mâu thuẫn trong xã hội, nhất là
thoát.
mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam và
+Công nhân, thợ thủ công bị thất thực dân Pháp xâm lược ngày càng gay gắt.
nghiệp, nhiều cửa hiệu phải đóng
Đặt ra vấn đề cấp thiết có những phong trào
cửa.
cách mạng phản ánh được tâm tư, nguyện vọng
-Tình cảnh trên làm cho mâu thuẫn của người dân.
Hà Tĩnh với sự tham gia của hàng vực nào?
nghìn nông dân, có sự tham gia của
-Tính thống nhất của các địa phương?
công nhân.
HS quan sát lược đồ và trả lời
Tiếp đó, GV sử dụng lược đồ và tường thuật sự
kiện ở Hưng Nguyên – Nghệ An.
- Ngày 12/9/1930, nhân dân Hưng
Nguyên nổi dậy tiến về thành phố
Vinh gương cao các khẩu hiệu “đả
đảo chủ nghĩa đế quốc”...đòi giảm
sưu thuế. Mặc dù bị đàn áp nhưng
phong trào vẫn nổ ra mạnh mẽ, hệ
thống chính quyền thực dân bị tê
liệt ở nhiểu nơi, các xô viết được
thành lập.
2. Xô viết Nghệ – Tĩnh
- Trong những năm 1930 -1931,
các xô viết được hình thành ở
nhiều huyện ở Nghệ An và Hà
Tĩnh, nên gọi là xô viết Nghệ –
Tĩnh
Đỉnh cao nhất của phong trào 1930 – 1931 ở
Nghệ Tĩnh là cuộc biểu tỉnh khổng lồ của gần 3
vạn nông dân huyện Hưng Nguyên kéo về Vinh
đòi giảm sưu thuế…Thực dân Pháp đã đàn áp
đẫm máu cuộc biểu tình, chúng dùng máy bay
ném bom đoàn biểu tình, làm cho 217 người
đó thực dân pháp đàn áp khốc liệt, dìm xô viết
của địa chủ chia cho dân nghèo,
Nghệ - Tĩnh trong biển máu. Nhưng, xô viết
bãi bỏ những thứ thuế vô lí.
Nghệ - Tĩnh để lại cho chúng ta nhiều bài học
kinh nghiệm quý báu về kết hợp hai nhiệm vụ
chiến lược: dân tộc và dân chủ, về liên minh
+Về văn hóa - xã hội: mở lớp dạy
công nông, về vấn đề thành lập mặt trận dân tộc
chữ quốc ngữ, xoá bỏ mọi nạn xã
thống nhất và xây dựng chính quyền mới.
hội như cờ bạc, rượu, chè...
3. Hội nghị lần thứ nhất Ban Hoạt động 1: GV thông báo kiến thức về thời
chấp hành trung ương lâm thời gian, địa điểm diễn ra hội nghị tháng 10 năm
Đảng cộng sản Việt Nam (10- 1930. Hướng dẫn học sinh ghi nhớ 3 nội dung
1930)
của Hội nghị
GV nên sử dụng chân dung và giới thiệu vài nét
về đồng chí Trần Phú: Ông sinh năm 1904 tại
- Hội nghị họp vào tháng
Đức Thọ, Hà Tĩnh, được giác ngộ chủ nghĩa
10/1930 tại Hương Cảng, do
Mác Lênin. Năm 1930 ông được giao soạn thảo
đồng chí Trần Phú chủ trì
Luận cương chính trị và được bầu làm Tổng bí
thư. Năm 1931, ông bị giặc Pháp bắt và mất tại
nhà thương Chợ Quán, 27 tuổi. Trước khi mất
- Nội dung:
ông còn nhắn nhủ đồng chí của mình là “Hãy
+ Đổi tên Đảng Cộng sản Việt giữ vững khí tiết chiến đấú”
-Mối quan hệ cách mạng Việt Nam với thế
giới.............................................................
Học sinh dựa vào SGK hoàn thành phiếu học
tập trong thời gian 3 phút. Hết thời gian, GV ưu
tiên những học sinh làm xong trước lên trình
bày.
GV nhận xét, bổ sung và cung cấp thông tin
phản hồi.
HS bổ sung phiếu học tập.
Hoạt động 3: GV hướng dẫn học sinh nhận xét
về Luận cương chính trị và so sánh với Cương
+ Chưa thấy rõ mâu thuẫn chủ lĩnh đầu tiên của Đảng.
yếu của cách mạng Đông Dương,
không đưa vấn đề dân tộc lên
hàng đầu, mà nặng về đấu tranh HS vận dụng kiến thúc đã học và SGK để trả lời
giai cấp và cách mạng ruộng đất.
* Nhận xét
+ Chưa đánh giá đúng khả năng
cách mạng của tiểu tư sản và khả
năng có thể lôi kéo một bộ phận
tư sản dân tộc, địa chủ yêu nước
tham gia mặt trận thống nhất
chống đế quốc và tay sai.
GV nhận xét và nhấn mạnh khi so sánh hai văn
kiện trên. Từ những hạn chế của Luận cương
tháng 10/1930 lại càng thấy được sự sáng tạo
của Nguyễn Ái Quốc trong Cương lĩnh đầu tiên,
GV nhấn mạnh và lưu ý học sinh ghi ý chính
trận dân tộc thống nhất và lãnh
vào vở
đạo quần chúng đấu tranh.
HS lắng nghe và ghi chép.
III.Phong trào cách mạng trong Hoạt động
năm qua 1932 – 1935
GV thông báo: Cuối năm 1931, phong trào cách
1. Cuộc đấu tranh hồi phục mạng Việt Nam tạm thời lắng xuống, chính
phong trào cách mạng
quyền thực dân Pháp vẫn tiếp tục chính sách
khủng bố nhằm tiêu diệt tận gốc Đảng cộng sản
- Cuộc khủng bố trắng của thực
và lực lượng yêu nước. Cho nên Đảng ta đã lãnh
dân Pháp đã gây tổn thất lớn cho
đạo cuộc đấu tranh hồi phục phong trào cách
phong trào cách mạng.
mạng (1932 – 1935).
- Năm 1932, Đảng ta nhận chỉ thị
của Quốc tế Cộng sản tổ chức
Ban lãnh đạo Trung ương Đảng.
GV nhấn mạnh đến tình thần khí tiết của các
chiến sĩ cách mạng bị bắt tù đầy. Trong hoàn
- Tháng 6-1932, Đảng đưa ra
cảnh đó, những người cộng sản vẩn kiên cường
chương trình hành động. Các tổ
+ Xác định 3 nhiệm vụ chủ yếu
của Đảng trong thời gian sắp tới
là: củng cố và phát triển Đảng, GV yêu cầu học sinh dùng bút chì và gạch chân
tranh thủ quần chúng rộng rãi, những kiến thức trong SGK để trả lời những câu
chống chiến tranh đế quốc.
hỏi sau:
+ Thông qua nghị quyết, điều lệ -Đại hội xác định nhiệm vụ của cách mạng nước
Đảng
ta thời kì sắp tới là gì?
+ Bầu BCH Trung ương, do đồng -Ai được bầu làm Tổng bí thư.
chí Lê Hồng Phong làm Tổng bí
-Đại hội lần thứ nhất được tiến hành có ý nghĩa
thư.
như thế nào trong bối cảnh Đảng ta vừa trải qua
- Ý nghĩa: Đánh dấu Đảng đã một thời kì khó khăn.
khôi phục được hệ thống tổ chức
HS thực hiện nhiệm vụ của mình, chọn lọc ghi ý
từ Trung ương đến địa phương
chính vào vở.
cũng như các tổ chức quần chúng.
III. Củng cố, dặn dò
1. Củng cố
Giáo viên tiến hành củng cố thông qua một số câu hỏi
- Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến phong trào cách mạng 1930 – 1931
- Hãy chứng minh rằng; Xô - Viết Nghệ - Tĩnh là chính quyền kiểu mới.
- Hãy nêu nội dung cơ bản của Luận cương chính trị của Đảng (tháng 10 năm