CHƯƠNG I NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ KÊNH PHÂN PHỐI
SẢN PHẨM
I/ KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ CỦA KÊNH PHÂN PHỐI
1. Khái niệm về kênh phân phối:
Hiện nay, có nhiều quan điểm khác nhau về kênh phân phối:
*Đối với người sản xuất: kênh phân phối là các hình thức lưu thông sản
phẩm qua các trung gian khác nhau.
*Đối với các trung gian thương mại ( các nhà bán buôn, bán lẻ): kênh phân
phối là dòng chuyển giao quyền sở hữu.
*Đối với người tiêu dùng: Kênh phân phối bao gồm nhiều trung gian giữa họ
và người sản xuất.
*Đối với các nhà quản trị Marketing: Kênh phân phối là một sự tổ chức hệ
thống các quan hệ bên ngoài doanh nghiệp để quản lý các hoạt động phân phối sản
phẩm nhằm đạt mục tiêu của doanh nghiệp trên thị trường
Một cách tổng quát, kênh phân phối là một tập hợp các doanh nghiệp và cá
nhân độc lập và phụ thuộc lẫn nhau mà qua đó doanh nghiệp thực hiện sản xuất
thực hiện việc bán sản phẩm cho người tiêu dùng cuối cùng
2. Bản chất của kênh phân phối sản phẩm
Từ các định nghĩa trên đây về kênh phân phối chúng ta có thể rút ra một số
ý cơ bản về bản chất của kênh phân phối . Qua đó ta có thể phân biệt được một
cách rõ ràng giữa kênh phân phối sản phẩm và kênh phân phối vật chất.
Trước hết, đó là kênh phân phối sản phẩm tồn tại bên ngoài doanh nghiệp,
nó không phải là một phần cấu trúc tổ chức nội bộ của doanh nghiệp, vì vậy việc tổ
chức hay quản lý kênh cũng phải xuất phát từ những đặc điểm bên ngoài doanh
nghiệp như: đặc điểm của thị trường, đặc điểm của các trung gian…
Vấn đề thứ hai, kênh phân phối sản phẩm cũng là một sự tổ chức các quan
hệ nghĩa là kênh phân phối sản phẩm gồm các công ty hay tổ chức, những người có
tham gia vào chức năng đàm phán về việc đưa hàng hoá, dịch vụ từ người sản xuất
đến người tiêu dùng cuối cùng, những người này thực hiện đàm phán, mua và bán
hàng chuyển quyền sở hữu hàng hoá và dịch vụ. Họ được gọi là các thành viên của
kênh phân phối.

dòng thông tin được coi là dòng cực kỳ quan trọng trong hệ thống kênh phân phối.
o Dòng thanh toán: Mô tả sự vận động của tiền tệ và các chứng từ thanh toán ngược
từ người tiêu dùng qua các trung gian thương mại trở lại người sản xuất. Mỗi hệ
thống kênh phân phối có một cơ chế và phương thức thanh toán khác nhau. Trên
thực tế, các kênh phân phối hiện đại có đặc điểm là tách rời dòng chuyển giao
quyền sở hữu và dòng hàng hoá vật chất.
o Dòng xúc tiến: thể hiện sự hỗ trợ về truyền tin sản phẩm của người sản xuất cho các
thành viên kênh dưới hình thức: quảng cáo, xúc tiến bán, bán hàng cá nhân…
Ngoài 6 dòng chảy trên, kênh còn tồn tại một số dòng chảy như: dòng đặt
hàng, dòng chia sẻ rủi ro, dòng tài chính, dòng thu hồi tái sử dụng bao gói. Tất các
dòng chảy này đều hết sức cần thiết nhưng không nhất định mọi doanh nghiệp đều
tham gia vào tất cả các dòng chảy này. Do tính chuyên môn hoá và phân công lao
động trong kênh nên mỗi thành viên trong kênh chỉ thực hiện vào một hoặc một số
dòng chảy. Bản chất của các kênh phân phối chính là sự vận động của các dòng
chảy này.
Do môi trường, thị trường và các yếu tố hành vi mua luôn luôn có sự thay
đổi nên các dòng chảy trong kênh cũng phải được điều chỉnh cho phù hợp với
những thay đổi đó
2.2. Những xung đột trong kênh
Theo định nghĩa, kênh phân phối là một sự tổ chức các quan hệ, tức là trong
kênh phân phối luôn tồn tại rất nhiều mối quan hệ phức tạp, ở đây ta chỉ xét đến
mối quan hệ giữa các thành viên trong kênh. Mặc dù các thành viên này cũng hoạt
động thống nhất trong một hệ thống kênh với những mối quan hệ có thể là tương
đối chặt chẽ nhưng suy đến cùng nó cũng xuất phát từ nhu cầu lợi ích của mỗi
thành viên. Do đó, những xung đột giữa họ là điều không thể tránh khỏi.
• Những nguyên nhân của xung đột
- Sự không thích hợp về vai trò: xảy ra xung đột khi các thành viên trong kênh
không thực hiện đúng vai trò của mình.
- Sự khan hiếm nguồn lực: Xảy ra khi không có sự thống nhất giữa các thành viên
kênh về việc phân bố một số nguồn lực.

mối quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường và môi trường bên ngoài.
Trong khi các chiến lược về giá cả, sản phẩm, khuếch trương chỉ tạo được
trong lợi thế ngắn hạn do dễ bị các doanh nghiệp khác bắt chước thì các chiến lược
về kênh tạo ra được những sự khác biệt so với đối thủ cạnh tranh trên thị trường.
Do đó, các doanh nghiệp muốn thành công trong kinh doanh phải hết sức
chú ý tới hệ thống kênh phân phối của doanh nghiệp mình. Các quyết định về kênh
phụ thuộc vào các quyết định kinh doanh của doanh nghiệp và liên quan đến nhiều
quyết định khác trong Marketing Mix như: quyết định về giá cả, quyết định về sản
phẩm, xúc tiến hỗn hợp.
Tóm lại, kênh phân phối sản phẩm là một công cụ cạnh tranh hữu hiệu trong
dài hạn và nó có vai trò hết sức quan trọng trong toàn bộ hệ thống Marketing của
doanh nghiệp .
II/ CẤU TRÚC, TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VÀ QUẢN LÝ TRONG KÊNH PHÂN
PHỐI
1. Cấu trúc của kênh phân phối
1.1. Khái niệm:
Cấu trúc kênh phân phối mô tả tập hợp các thành viên kênh mà các công
việc phân phối phân chia họ được tổ chức như thế nào? Mỗi một cấu trúc kênh
phân phối khác nhau có cách phân chia khác nhau.
Như vậy, có thể hiểu cấu trúc kênh được hình thành từ những cách thức liên
kết khác nhau của các tổ chức và cá nhân tham gia vào kênh phân phối.
1.2. Các yếu tố phản ánh cấu trúc kênh phân phối.