SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT HOẰNG HÓA 4

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“SỬ DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT
DẠY HỌC TÍCH CỰC NHẰM TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
HỌC CHO HỌC SINH QUA BÀI 31: CÁCH MẠNG
TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỶ XVIII (TIẾT 1)”

Người thực hiện: Lương Thị Hạnh
Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn
SKKN thuộc môn: Lịch sử

1


THANH HÓA, NĂM 2020
MỤC LỤC

1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài
1. 2. Mục đích nghiên cứu
1. 3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
1. 5. Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lý luận
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN
2. 3. Các giải pháp thực hiện để sử dụng các phương pháp và kĩ thuật

17
18
18
19
19
19

2


1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương
trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa
là từ chỗ quan tâm đến việc học sinh học được cái gì đến chỗ quan tâm học
sinh làm được cái gì qua việc học. Để đảm bảo được điều đó, nhất định phải
thực hiện thành công việc chuyển từ phương pháp dạy học nặng về truyền thụ
kiến thức sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kĩ năng, hình
thành năng lực và phẩm chất; đồng thời phải chuyển sang đánh giá kết quả
giáo dục từ nặng về kiểm tra trí nhớ sang kiểm tra, đánh giá năng lực vận
dụng kiến thức giải quyết vấn đề, chú trọng kiểm tra đánh giá trong quá trình
dạy học để có thể tác động kịp thời nhằm nâng cao chất lượng của các hoạt
động dạy học và giáo dục.
Có nhiều năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh trong dạy
học như: năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực
sáng tạo, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực sử dụng công nghệ thông tin
và truyền thông …Trong đó, phát triển năng lực sáng tạo, năng lực phát hiện và
giải quyết vấn đề của học sinh là mục tiêu quan trọng, qua đó góp phần thúc
đẩy sự hình thành và phát triển của các năng lực khác.
Hoạt động học của học sinh bao gồm các hành động với tư liệu dạy học,

truyền ngọn lửa, chắc chắn các em sẽ là người giữ lửa và thổi bùng ngọn lửa
đam mê. Trong thực tế giảng dạy lịch sử ở trường THPT Hoằng Hóa 4, tôi
thấy việc sử dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy
học lịch sử ở trường THPT (trung học phổ thông) là vô cùng cần thiết. Vì vậy,
tôi xin đưa ra một vài ý kiến đóng góp xung quanh vấn đề này trên cơ sở thực
hiện một đề tài nhỏ với nhan đề: " Sử dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy
học tích cực nhằm tổ chức hoạt động học cho học sinh qua bài 31: Cách mạng
tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII (tiết 1) ”.
1.2. Mục đích nghiên cứu
Với nhan đề "Sử dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực
nhằm tổ chức hoạt động học cho học sinh qua bài bài 31: Cách mạng tư sản
Pháp cuối thế kỷ XVIII (tiết 1)”. Đề tài sẽ làm rõ ý nghĩa của việc sử dụng
các phương pháp và kỹ thuật dạy dạy học tích cực nhằm nâng cao chất lượng
dạy - học lịch sử ở trường THPT. Từ thực trạng giảng dạy lịch sử hiện nay, đề
tài cũng sẽ đưa ra ứng dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực
trong dạy học lịch sử bậc THPT ở bài dạy cụ thể cùng những đề xuất để nhằm
góp phần đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và dạy học lịch sử
nói riêng. Qua đề tài nhỏ này, tôi cũng mong muốn góp phần vào đổi mới
phương pháp dạy học lịch sử ở trường THPT, thực hiện chủ trương của Đảng,
Ngành về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
1. 3. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là sử dụng các phương pháp và kỹ
thuật dạy học tích cực nhằm tổ chức hoạt động học cho học sinh qua bài 31:
Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII (tiết 1), cùng những ứng dụng của
nó nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh trong việc dạy và học môn lịch sử
ở trường THPT.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
Khi nghiên cứu đề tài này, tôi tập trung vào sử dụng phương pháp hoạt
động tích cực là tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo kết hợp các kĩ thuật
dạy học hiện đại nhằm tổ chức hoạt động học cho học sinh, phát huy tư duy

Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 - 2020 ban hành kèm theo
quyết định 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ: “Tiếp tục
đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo
hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học
của người học”. “Đổi mới kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông, kì thi tuyển
sinh đại học, cao đẳng theo hướng đảm bảo thiết thực, hiệu quả, khách quan
và công bằng; kết hợp kết quả kiểm tra đánh giá trong quá trình giáo dục với
kết quả thi”.
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục và đào tạo xác định “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các
yếu tổ cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm
chất, năng lực của người học”; “Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình
thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định
hướng nghề nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú
trọng giáo dục lí tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học,
năng lực và kĩ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát triển
khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời”. Theo tinh thần đó,
các yếu tố của quá trình giáo dục trong nhà trường trung học cần được tiếp cận
theo hướng đổi mới.
Thực hiện định hướng nêu trên, việc đổi mới nội dung, phương pháp,
hình thức tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng năng lực
người học trong giáo dục phổ thông cần được thực hiện một cách đồng bộ: từ
nội dung dạy học đến phương pháp dạy học,kĩ thuật tổ chức hoạt động học của
học sinh và quá trình kiểm tra đánh giá trong quá trình dạy học theo định
5


hướng phát triển năng lực học sinh, vì sự tiến bộ của học sinh là một điều hết
sức cần thiết.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN

dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy tích cực.
Thứ hai, việc dạy học hiện nay chủ yếu được thực hiện trên lớp theo bài,
tiết trong sách giáo khoa. Trong phạm vi một tiết học, không đủ thời gian cho
đầy đủ các hoạt động học tập của học sinh theo tiến trình sư phạm của một
phương pháp dạy học tích cực, dẫn đến nếu có sử dụng phương pháp dạy học
tích cực thì cũng mang tính hình thức, đôi khi còn máy móc dẫn đến kém hiệu
quả, chưa thực sự phát huy tính tích cực, tự lực, sáng tạo của học sinh.
Thứ ba, các hình thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh còn
lạc hậu, chủ yếu đánh giá sự ghi nhớ của học sinh mà chưa đánh giá được khả
năng vận dụng sáng tạo, kĩ năng thực hành và năng lực giải quyết vấn đề của
6


học sinh, vì thế cũng chưa tạo được động lực cho đổi mới phương pháp và hình
thức tổ chức dạy học.
Nhằm khắc phục những hạn chế nói trên, giáo viên cần phải chủ động
sáng tạo xây dựng nội dung dạy học phù hợp với các phương pháp và kĩ thuật
dạy học tích cực. Thay cho việc dạy học theo từng bài/tiết trong sách giáo khoa
như hiện nay, các tổ/nhóm chuyên môn căn cứ vào chương trình và sách giáo
khoa hiện hành, lựa chọn nội dung để xây dựng các chủ đề, chuyên đề dạy học
phù hợp với việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong điều kiện thực tế
của nhà trường.
Trên cơ sở chính sách giáo dục hiện hành và trong thực tế quá trình
dạy học ở trường PT, để đạt được mục tiêu dạy học, tôi đã mạnh dạn áp dụng
các phương pháp và kĩ thuật dạy học hiện đại giúp học sinh thêm hiểu, thêm
yêu môn học Lịch sử - một môn học có vai trò hết sức quan trọng trong việc
hình thành nhân cách, giáo dục lí tưởng cho học sinh, khơi sâu lòng tự hào
dân tộc nhưng cũng là môn học rất khô khan và dường như không phù hợp
với nhu cầu định hướng nghề của xã hội hiện nay. Với ý tưởng “Sử dụng các
phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực nhằm tổ chức hoạt động học cho

cho học sinh học nhóm.
Hoạt động cả lớp: Khi học sinh có nhiều ý kiến khác nhau xung quanh
một vấn đề hoặc có những khó khăn mà nhiều học sinh không thể vượt qua,
giáo viên có thể dừng công việc của các cá nhân, cặp, nhóm lại để tập trung lại
cả lớp làm sáng tỏ các vấn đề còn băn khoăn hoặc bàn cãi. Hoạt động cả lớp
còn được sử dụng trong tình huống giáo viên nêu yêu cầu cho học sinh, hướng
dẫn học sinh thực hiện nhiệm vụ, học sinh hoặc nhóm học sinh trình bày kết
quả làm việc, giáo viên đánh giá kết quả làm việc của học sinh…
Như vậy, được lựa chọn hình thức làm việc nào: cá nhân, cặp đôi, nhóm
hay cả lớp đều phụ thuộc vào yêu cầu của các loại hình hoạt động và luyện tập.
Tùy vào tình hình chung của cả lớp và thiết kế của cá nhân, giáo viên có thể
thay đổi, ứng dụng linh động và phù hợp, đảm bảo tính hiệu quả cho bài học và
sự hứng thú cho học sinh.
2.3.1. Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo
Thực hiện Nghị Quyết số 29-NQ/TW về “Đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo”, hoạt động giáo dục cần tổ chức theo hướng tăng cường
sự trải nghiệm, nhằm phát huy tính sáng tạo cho học sinh, tạo ra các môi
trường khác nhau để học sinh được trải nghiệm nhiều nhất, đồng thời là sự
khởi nguồn sáng tạo, biến những ý tưởng sáng tạo của học sinh thành hiện
thực để các em thể hiện hết khả năng sáng tạo của mình.
Nói tới trải nghiệm sáng tạo là nói tới việc học sinh phải kinh qua thực tế,
tham gia vào hoặc tiếp xúc đến sự vật hoặc sự kiện nào đó và tạo ra những giá trị
mới về vật chất hoặc tinh thần, tìm ra cái mới, động viên các em tích cực nghiên
cứu, tìm ra những giải pháp mới, sáng tạo những cái mới trên cơ sở kiến thức đã
học trong nhà trường và những gì đã trải qua trong thực tiễn cuộc sống, từ đó
hình thành ý thức, phẩm chất, kĩ năng sống và năng lực cho học sinh.
Tuy nhiên, đặc trưng của môn Lịch sử là học sinh không được trực tiếp
tham gia vào các sự kiện lịch sử vì đó là những sự kiện đã xảy ra trong quá
khứ, ở nhiều địa điểm khác nhau trên đất nước Việt Nam và thế giới. Để tổ
chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo, giáo viên phải thực sự linh hoạt, uyển

nghệ thuật mang đầy chất lãng mạn, mà họ còn kiên cường đấu tranh chống
lại các thế lực bảo thủ, trì trệ. Điển hình là cuộc CMTS Pháp - một cuộc cách
mạng “long trời lở đất”. Thành quả của cuộc cách mạng đó được Lê-nin nhấn
mạnh rằng: “Nó xứng đáng là cuộc đại cách mạng vì đã làm biết bao việc cho
giai cấp của nó tức là giai cấp tư sản, để đến trọn thế kỷ XIX, thế kỷ đem lại
ánh sáng văn hoá, văn minh cho nhân loại đều diễn ra dưới ảnh hưởng của
cuộc cách mạng vĩ đại này”.
Vì sao cuộc cách mạng tư sản ở trung tâm Châu Âu lại trở nên điển
hình hơn bất cứ cuộc cách mạng tư sản nào ở thời kì cận đại, chúng ta sẽ làm
sáng tỏ vấn đề này trong bài 31: Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII
2. Dạy và học bài mới

9


Mục I. Nước Pháp trước cách mạng
1. Mục tiêu:
- Học sinh biết được tình hình nước Pháp trước cách mạng (kinh tế,
chính trị, xã hội, tư tưởng), những nguyên nhân bùng nổ cuộc cách mạng tư
sản Pháp cuối thế kỉ XVIII.
- Học sinh đóng vai các đẳng cấp và giai cấp trong xã hội Pháp để nói
lên nguyện vọng của đẳng cấp mình.
- Hiểu được nhận định của Bác về nguyên nhân cách mạng Pháp bùng
nổ. So sánh được với bối cảnh của nước Anh và Mĩ trước cách mạng tư sản.
=> Phát triển năng lực tự học của học sinh.
2. Phương thức hoạt động:
+ Hình thức tổ chức hoạt động: Cả lớp/Theo bàn/Cá nhân
+ Tiến trình tổ chức hoạt động:
* Hoạt động 1: Tìm hiểu về kinh tế Pháp đến cuối thế kỉ XVIII
- Bước 1: GV hướng dẫn học sinh khai thác bảng dữ kiện và hỏi: Các

nhưng sản lượng công nghiệp đã đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế
quốc dân. Bộ mặt của nhiều thành phố thay đổi như Pari (kinh đô của mĩ
phẩm, thời trang), Havrơ (vải sợi), Li-ông (tơ lụa) và nhiều thành phố ven Địa
Trung Hải và Đại Tây Dương…
- Bước 3. GV mở rộng: CĐ phong kiến đã cản trở sự phát triển của công
thương nghiệp, để áp đặt quyền thống trị của giai cấp phong kiến bằng cách:
+ Duy trì chế độ phường hội với những quy chế ngặt nghèo.
+ Duy trì chế độ thuế khóa – đo lường khác nhau giữa các tỉnh.
+ Kí những hiệp ước bất bình đẳng với nước ngoài nếu quyền lợi của
giai cấp thống trị được đảm bảo, thậm chí còn hạ mức thuế quan đối với hàng
nhập khẩu từ Anh khiến cho hàng hóa trong nước bị tồn đọng, hàng hóa Anh
tràn ngập thị trường Pháp.
=> Bị chế độ phong kiến kìm hãm
Như vậy chúng ta có thể thấy mâu thuẫn sâu sắc trong nền kinh tế Pháp
đã nảy sinh - một nền kinh tế TBCN tương đối phát triển nhưng lại bị chế độ
phong kiến kìm hãm nặng nề.
*Hoạt động 2:Tìm hiểu về tình hình chính trị nước Pháp cuối thế
kỷ XVIII

11


- Bước 1: GV hỏi: Tình hình chính trị nước Pháp vào cuối thế kỉ XVIII
như thế nào? HS theo dõi sách giáo khoa trả lời, giáo viên chốt ý
=> Chính trị: Nước Pháp vẫn duy trì chế độ quân chủ chuyên chế - đứng đầu
là vua Lu-i XVI
- Bước 2: GV khai thác hình ảnh vua Lui XVI và đặc tả nhân vật này:
Sống trong cung điện Véc-xai với đám quần thần đông đúc và hơn 2 vạn
người chuyên phục vụ. Bản thân vua là người phì nộn, lười biếng và bất tài.
Tất cả thời gian dùng vào việc săn bắn (chuồng ngựa của vua có 1857 con với

chiếc áo choàng, cổ đeo cây thánh giá, nét mặt có vẻ sung sướng thỏa mãn,
tượng trương cho tăng lữ (Đ/c thứ nhất). Người ngồi đằng sau đeo thanh kiếm
dài ở cạnh sườn có nhiều đồ trang sức và mũ lông chim rất cao quý, tượng trưng
cho tầng lớp quý tộc (Đ/c thứ 2) Cả hai đều béo mũm mĩm, ăn mặc thì màu mè,
diêm dúa và cực kì quý phái. Trong túi quần và túi áo của tăng lữ, quý tộc thò ra
những loại văn bản vay nợ, cho thuê ruộng, những quy định về nghĩa vụ phong
kiến của nông dân mà có lẽ đến hàng nghìn đời họ cũng không trả hết được.
Vì phải cõng hai tầng lớp của xã hội nên lưng của người nông dân còng
xuống, tay chống bởi chiếc cán cuốc đã mòn vẹt. Đây chính là biểu hiện cho
công cụ sản xuất thô sơ và lạc hậu của người nông dân cũng như nền nông
nghiệp của P trước cách mạng. Dưới chân người nông dân là những con vật
thường xuyên phá hại mùa màng như chuột, chim câu và thỏ… sản phẩm làm
ra đã ít ỏi thì vừa phải nộp cho quý tộc, tăng lữ vừa bị bọn thú vật phá hoại.
- Bước 3: GV chốt: => Xã hội: chia thành 3 đẳng cấp: Tăng lữ, Quý
tộc, Đẳng cấp thứ ba.
- Bước 4. GV yêu cầu HS quan sát sơ đồ 3 đẳng cấp và tình cảnh người
nông dân Pháp trước cách mạng, các em hãy đóng vai tăng lữ, quý tộc, tư sản
và nông dân, nói lên nguyện vọng của đẳng cấp mình.

13


HS đóng vai các đẳng cấp, giai cấp và nói lên nguyện vọng của mình.
Sự mâu thuẫn về quyền lợi giữa các bên, cuộc đấu tranh giành quyền lực cho
đẳng cấp mình giữa các đẳng cấp, giai cấp càng làm cho mâu thuẫn giữa các
đẳng cấp ngày càng trở lên gay gắt
 Mâu thuẫn xã hội gay gắt, cách mạng tất yếu phải nổ ra.
Bước 5: GV dẫn dắt: Pháp đang đứng trong tình trạng “đêm trước của
cách mạng” giống như nước Anh trước cách mạng tư sản. Nhưng nước Pháp
khác với nước Anh là trong bối cảnh đó trào lưu Triết học Ánh sáng xuất hiện,

thì kiêu xa dâm dật, quý tộc và bọn cố đạo thì hoành hành, thuế nặng dịch
phiền, dân tình khốn khổ. Phần thì những người học thức như ông Mông-texki-ơ, Vôn-te và Rút-xô tuyên truyền chủ nghĩa tự do, bình đẳng.Phần thì
phong trào cách mạng Anh (Cromoen chém vua Anh năm 1653) còn mới và
phong trào dân chủ Mỹ (1776) vừa qua. Nhất là vì tư bản mới bị tụi phong
kiến ngăn trở, dân thì bị vua, quý tộc và cố đạo áp bức. Vậy nên tư bản Pháp
mới liên hiệp với học trò, dân cày và người thợ để phá phong kiến”.
- Bước 4. GV chuyển ý: Vậy CMTS Pháp đã diễn ra như thế nào, giọt
nước nào đã làm tràn ly để đưa nước Pháp vào cuộc CM “long trời lở đất”?
Mục II. Tiến trình của cách mạng
1. Mục tiêu:
- Học sinh nắm được diễn biến giai đoạn đầu của cách mạng tư sản
Pháp - nguyên nhân trực tiếp của cách mạng, quá trình cầm quyền của giai
cấp tư sản lập hiến.
- Học sinh có thể khai thác các nguồn tư liệu để phục vụ cho nhiệm vụ
học tập (văn học, phim ảnh)….
15


2. Phương thức hoạt động:
+ Hình thức tổ chức hoạt động: Cả lớp/Cá nhân
+ Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động 1: Tìm hiểu về quá trình cách mạng Pháp bùng nổ và
nền quân chủ lập hiến được xây dựng.
- Bước 1: GV hướng dẫn học sinh chơi trò chơi mảnh ghép để hoàn
thành bảng kê về diễn biến giai đoạn đầu của chiến tranh.
HS đọc SGK về diễn biến của chiến tranh và tìm kiếm những mốc thời gian cơ bản
theo bảng kê, sau đó lên ghép các mảnh ghép để hoàn thành.

Thời gian
5 - 5 - 1789

đá hình răng cưa cao 24 m, dày 1,6 m, có 8 ngục tối ở dưới đất để giam người
cùng rắn rết, xung quanh được bao bọc bởi hào sâu rộng 25m, pháo đài được
nối với bên ngoài bằng một chiếc cầu treo bởi một sợi xích sắt.
- Bước 4: GV yêu cầu học sinh quan sát hình ảnh tấn công ngục Baxti
và đoạn trích trong bài thơ 14-7 của Tố Hữu và cho biết: Sự kiện 14-7 diễn ra
như thế nào? Có những lực lượng nào tham gia tấn công ngục Ba-xti?

16


Sáng sớm tinh mơ ngày 14 - 7, tiếng chuông báo động khẩn cấp đánh thức
Paris dậy. Hàng chục vạn quần chúng từ các nơi đổ ra đường phố, kéo đến
vây ngục Ba-xti. Trên tường pháo đài, những khẩu đại bác đang sẵn sàng nhả
đạn. Quần chúng la hét đòi “Bọn chỉ huy hãy hạ vũ khí đầu hàng đi”.
Bọn chỉ huy ngoan cố, khát máu ra lệnh bắn xả vào quần chúng. Lập
tức gần 300.000 người gồm công nhân, thợ thủ công, dân nghèo thành thị tiến
vào cửa lớn của Ba-xti, nhưng cầu treo đã bị rút. Quần chúng mang thang đến
nhưng những người trèo thang bị bắn rơi xuống hào nước. Máu đã chảy càng
làm cho quần chúng hăng hái hơn, phẫn nộ chế độ hơn.
Về sau đội dân quân mang đại bác tới bắn vào pháo đài. 1 viên bắn
trúng sợi dây xích kéo cầu treo, cầu treo rơi xuống. Sau 4 giờ đồng hồ đối mặt
với đại bác của chế độ áp bức, quần chúng nhân dân xông vào ngục, quân
đồn trú đầu hàng, quần chúng nhân dân giết chết tên chỉ huy đại bác tại chỗ.
Gần trưa, ngục Ba-xti - biểu tượng của chế độ phong kiến chuyên chế ở Pháp
đã bị hạ. Ngày 14-7-1789 được lấy làm ngày quốc khánh Pháp.
- Bước 5. GV mở rộng: Sự kiện ngày 14 -7 ở Paris đã kéo theo cuộc
cách mạng đô thị ở các thành phố và phong trào nổi dậy ở nông thôn.Chính
quyền mới thành lập nằm trong tay đại tư sản tài chính (chủ yếu là chủ ngân
hàng, chủ thuyền buôn, các nhà công nghiệp và thương nghiệp lớn), được gọi
là phái Lập hiến. Ngôi vua vẫn được duy trì.

kinh tế phát triển, đem lại nhiều lợi ích cho giai cấp tư sản.
Tuy vậy, cuộc sống của nhân dân lao động vẫn chưa được cải thiện. Việc
chia ruộng đất theo từng lô lớn đem bán với giá cao nên nông dân không có
khả năng mua, công nhân vẫn đấu tranh đòi tăng lương, giảm giờ làm. Thêm
vào đó việc ban hành đạo luật cấm công nhân hội họp, bãi công càng làm tăng
sự bất mãn trong quần chúng nhân dân. Nhiều cuộc đấu tranh liên tiếp nổ ra.
- Bước 8. GV mở rộng về những nội dung cơ bản của Hiến pháp. Hiến
pháp quy định: Vua là người đứng đầu nhà nước, Quốc hội là cơ quan tối cao
ban hành pháp luật. Hiến pháp chia công dân Pháp thành 2 loại: Loại tích cực
- hơn 25 tuổi, không làm thuê cho ai, trả thuế trực thu ít nhất bằng 3 ngày
lương và có quyền bầu cử. Loại tiêu cực - không đáp ứng được yêu cầu trên.
=> Như vậy Hiến pháp chỉ bảo vệ cho giai cấp Tư sản có tiền và có quyền mà
18


chưa bảo vệ quyền lợi cho đông đảo quần chúng nhân dân Pháp vì chỉ có 4/20
triệu công dân Pháp là công dân tích cực.
Những chính sách của chính quyền quân chủ lập hiến ở Pháp lúc này
không chỉ gây phẫn nộ đối với quần chúng nhân dân – những người tham gia
và giữ vai trò quan trọng trong thắng lợi của cách mạng, mà còn khiến cho
vua Lu-i XVI, bên ngoài thì phê chuẩn Hiến pháp, thừa nhận chế độ quân chủ
lập hiến nhưng bên trong thì bí mật tìm mọi cách chống phá cách mạng. Xúi
giục các lực lượng phản động trong nước nổi loạn, câu kết với các thế lực
phong kiến bên ngoài (Áo, Phổ) chuẩn bị tấn công nước Pháp cách mạng
nhằm khôi phục chế độ chuyên chế và trật tự phong kiến
GV yêu cầu học sinh liên hệ với Việt Nam: Trong lịch sử Việt Nam, có
nhân vật lịch sử nào vì quyền lợi của mình cũng cầu cứu ngoại bang, “cõng
rắn cắn gà nhà” (HS liên hệ với VN: Nguyễn Ánh, Lê Chiêu Thống).
- Bước 9. GV mở rộng: Tháng 4 - 1792, chiến tranh giữa Pháp và liên
quân phong kiến Áo - Phổ bùng nổ. Trước tình hình đó, ngày 11 - 7 - 1792,


dù đó chỉ là những lợi ích rất nhỏ. Mặc dù thời gian chuẩn bị rất ngắn, kịch
bản đôi chỗ còn chưa thực sự thuộc song các em đã diễn tương đối tốt, phác
họa được sự căng thẳng, sự mâu thuẫn sâu sắc giữa các đẳng cấp và cuộc
cách mạng tất yếu phải nổ ra nhằm giải quyết những mâu thuẫn đó.
- Hiệu quả đối với việc phát huy năng lực sáng tạo của HS trong học tập
+ Trong quá trình thảo luận nhóm, các em đưa ra nhiều ý tưởng sáng
tạo, đưa ra các giải pháp, công cụ để thực hiện công việc được giao một cách
có hiệu quả.
+ Có nhóm cử 2 thuyết trình viên là nam - nữ, có cả bảng phân vai,
kịch bản rõ ràng, bổ sung lời thoại và tung - hứng rất hợp lí. Có nhóm chỉ một
thuyết trình viên thể hiện sự tự tin trong trình bày và trả lời.
+ Các em khai thác biểu đồ, tranh ảnh, sách giáo khoa để phục vụ mục
đích học tập rất tốt, đưa ra những ý kiến bình luận sâu sắc.
- Hiệu quả đối với công tác bồi dưỡng phương pháp tự học
Theo phiếu tổng hợp quá trình học tập, ở lớp 10A9 có 34/42 (81%) HS
nêu đích danh kết quả học được kĩ năng tư duy độc lập, hoạt động cá nhân;
29/42 (69%) HS biết tìm kiếm, chọn lọc dữ liệu, xử lí thông tin; 36/42 HS
(85,7%) cho biết đã tích cực học hỏi, tự giác hoàn thành công việc. Các kết quả
trên cho thấy HS đều tích cực, tự giác hoàn thành ít nhất là phần việc được
phân công..
- Hiệu quả đối với việc tác động đến tình cảm, hứng thú học tập của HS
Qua phần trình bày, trả lời chất vấn và qua phiếu điều tra cho thấy HS
nắm vững được các kiến thức có liên quan tới nội dung đề tài của nhóm. Có
42/42 học sinh (100%) cho biết đã hiểu biết về nội dung kiến thức có liên quan tới bài học.
Tỉ lệ hài lòng về kết quả bài học như sau:

Thái độ của HS
Số lượng HS
Tỉ lệ

Bình thường
1
2
3
7,1%
Không thích
1
1
2,4 %
Rất không thích
Tổng:
12
11
19
42
100%
- Hiệu quả xã hội và môi trường.
20


Việc dạy học và kết quả dạy học không thể cân đong đo đếm được về
phương diện kinh tế, không thể tính toán một cách cụ thể sáng kiến sẽ đem lại
giá trị vật chất như thế nào. Song với việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm
sáng tạo kết hợp với phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực chắc chắn sẽ đem
lại những hiệu quả xã hội vô cùng to lớn vì dự án góp phần cải thiện môi
trường giáo dục, học sinh được học trong một môi trường mở, thân thiện với
tự nhiên, khác hẳn với môi trường đóng kín của trường học.
Việc thực hiện dạy học như vậy cũng góp phần đào tạo những con
người thực sự năng động, ham hiểu biết, có kĩ năng làm việc nhóm và làm
việc độc lập, có kĩ năng ứng phó với những biến đổi của bên ngoài.

bồi dưỡng phương pháp tự học, tác động tới tình cảm, đem lại niềm vui, hứng
thú học tập và rèn kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho thế hệ trẻ.

21


Qua thực nghiệm tổ chức hoạt động trải nghiệm và kết hợp các phương
pháp, kĩ thuật dạy học tích cực sẽ dần hình thành cho học sinh tư duy mạch
lạc, hiểu biết vấn đề một cách sâu sắc, có cách nhìn vấn đề một cách hệ
thống, khoa học. Giúp học sinh không chỉ nắm vững kiến thức lịch sử mà còn
hình thành trong các em còn có thái độ tự tin trong học tập, có ý thức bảo vệ
sức mạnh mềm của dân tộc - đó chính là truyền thống yêu nước, góp phần
mình vào việc bảo vệ và phát huy truyền thống đó của dân tộc.
Thông qua các hoạt động trải nghiệm như vậy, sự sáng tạo của các em
được khuyến khích, giúp các em huy động kiến thức tổng hợp để thực hiện dự
án, đồng thời phát triển đa dạng các kĩ năng như phân tích, tổng hợp, lập kế
hoạch triển khai, đánh giá… Với phương pháp này, các em sẽ tự tin trong quá
trình học tập và cả trong cuộc sống sau này.
Những giải pháp được trình bày trên đây đã được đúc kết từ thực tế của
các hoạt động dạy và học, cụ thể là trên thực tế kết quả học sinh của lớp
mình. Điều này càng làm tôi phải không ngừng tìm tòi, nghiên cứu kiến thức
trước khi giải đáp, mô tả cho các em. Đó còn là động lực để tôi tiếp tục hoàn
thiện tốt vai trò của người giáo viên trong thời đại mới.
3. 2. Kiến nghị
Đổi mới phương pháp dạy và học là điều mà ngành GD luôn cố gắng
thực hiện để nâng cao chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, việc thực hiện riêng lẻ
nhất định sẽ không mang lại hiệu quả cao mà cần có sự vào cuộc đồng bộ của
các cấp lãnh đạo, của toàn thể giáo viên và tất cả các môn học, cấp học.
* Đối với học sinh
- Luôn có niềm đam mê, sự hứng thú học tập tất cả các bộ môn theo

được áp dụng trong một ngôi trường nơi giáo viên công tác.
- Phổ biến các sáng kiến và giải pháp cải tiến kĩ thuật trên các trang
web của Sở GD hoặc trường học kết nối để GV có thể học tập và áp dụng
rộng rãi các sáng kiến ở nhiều trường khác nhau trong ngôi trường của mình.
Trên đây là một số giải pháp sử dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy
học tích cực nhằm tổ chức hoạt động học cho học sinh nhằm đảm bảo mục
tiêu chương trình định hướng năng lực. Do khả năng có hạn nên chắc chắn đề
tài của tôi còn nhiều thiếu sót, hạn chế. Rất mong sự trao đổi, đóng góp của
đồng nghiệp để nhiệm vụ dạy và học của tôi được tốt hơn.
XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 10 tháng 7 năm 2020
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người khác.
Người viết

Lương Thị Hạnh

BÁO CÁO CÁC ĐỀ TÀI SKKN
Đã được hội đồng khoa học ngành xếp loại
Họ tên: Lương Thị Hạnh
Ngày sinh: 01/9/1976
Ngày vào ngành: 30/10/1999
Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn
Môn giảng dạy: Lịch sử
Đơn vị: Trường THPT Hoằng Hóa 4.

23


2018

Loại C

2019

Hoằng Hóa, ngày 10 tháng 7 năm 2020

Lương Thị Hạnh

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bernd Meier - Nguyễn Văn Cường, Lí luận dạy học hiện đại, Potsdam – Hà
Nội, 2009.
2. Nguyễn Văn Cường, Dạy học project hay dạy học theo dự án, Thông báo
khoa học số 3/1997.
3. Trần Việt Cường, Đôi nét về phương pháp dạy học theo dự án, Tạp chí
Giáo dục số 207/2008.
4. Dự án Việt - Bỉ, Dạy và học tích cực – Một số phương pháp và kĩ thuật dạy
học, Nxb Đại học sư phạm, Hà Nội, 2010.
5. Luật Giáo dục (2005), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
6. Phan Trọng Ngọ (2012). Cơ sở triết học và tâm lí học của đổi mới phương
pháp dạy học trong trường phổ thông. NXB Đại học sư phạm

24


7. V.A.Xukhômlixki (1981), Giáo dục con người chân chính như thế nào?
Nxb Giáo dục, Hà Nội.
8. Tài liệu tập huấn: Xây dựng các chủ đề dạy học theo định hướng phát triển
năng lực học sinh – Môn Lịch sử