Bách bệnh quản trị doanh nghiệp
Cách đây không lâu trên đài BBC, tỷ phú công nghệ thông tin Bill Gates có phát
biểu rằng: “30 năm trước đây khi bắt đầu khởi nghiệp tôi nghĩ mình khỏe mạnh,
đến bây giờ khi đã trở thành tỷ phú tôi dường như thấy mình không khỏe chút
nào”. Điều gì đã xảy ra với Microsoft?” Microsoft đang có “bệnh ”, ông Thành
Nghĩa - Trưởng ban tư vấn Hội Marketing Việt Nam (VMA) “tiên đoán” như vậy
trong buổi hội thảo “Chẩn bệnh quản trị các Doanh nghiệp Việt Nam” do VMA tổ
chức vừa qua.
Bất kể doanh nghiệp nào, dù lớn hay nhỏ, dù thành công hay đang rất thành
công cũng ẩn chứa bên trong những mầm bệnh của quản trị. Với kinh nghiệm tư
vấn hơn 50 doanh nghiệp trong và ngoài nước, đã từng đóng vai trò CEO cho
một số công ty, 2 "bác sĩ" (ông Thành Nghĩa & ông Phụng Hào thành viên lãnh
đạo Ban tư vấn VMA) muốn chuyển tải những băn khoăn, bức xúc đã đúc rút
của mình để bày tỏ cùng các Doanh nghiệp tham dự:
1. "Chỉ cho tôi hướng đi" - Chiến lược
Ông Thành Nghĩa cho biết: Trong một lần gặp gở để tìm hướng tư vấn cho một
Công ty sản xuất bao bì có trong tay một số vốn đáng kể vài trăm triệu đô la ông
giám đốc cho chúng tôi một bài toán như đánh đố: các anh hãy chỉ cho tôi một
hướng đi. Câu chuyện này đã làm anh em trong Ban tư vấn hết sức ngạc nhiên
xen lẫn thất vọng. Một người tự hỏi không biết sẽ phải làm gì với doanh nghiệp
và ông giám đốc này? ông sao quá mạo hiểm và thờ ơ khi có thể bỏ ra hàng
trăm triệu đô la mà không biết mình là ai và mình sẽ làm gì? Chúng tôi kết luận:
“Không có chiến lược".
Câu chuyện doanh nghiệp thiếu chiến lược là câu chuyện dài, không thể kể hết.
Trong quá trình tư vấn, ông Nghĩa đã thống kê được rằng có đến 85% Doanh
nghiệp Việt Nam (DNVN) không có chiến lược hoạt động quá hai năm. Hầu hết
họ chỉ xác định sản phẩm hoặc dịch vụ của mình là gì, khi khách hàng yêu cầu,
doanh nghiệp vô tư" cung cấp như những người rất giỏi chuyên môn. Một năm
sau nhìn lại ôi thôi không biết doanh nghiệp mình đang ở đâu, sản phẩm thực
thụ của mình là gì và con số kết quả kinh doanh sao vẫn còn buồn thế, mặc dù
đã cố gắng hết sức trong công việc.

nghiệp chắc chấn sẽ dễ tìm ra bộ phận nào có "thông lượng" thấp để thông ống
cho toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp”
3. “Con số tài chính của tôi nói lên điều gì” - Tài chính
Lại là một hậu quả nữa từ "không có quy định": những con số kinh doanh, thống
kê về tài chính ghi nhận thiếu, hoặc không chinh xác để tìm ra điểm khuyết",
đánh giá chu trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Thông thường, khi
bắt đầu công tác tư vấn cho một đơn vị, các nhà tư vấn thường đi một vòng, tiếp
xúc, ghi nhận thông tin từ tất cả thành viên trong tổ chức. Tiếp đến đánh giá quá
trình và tiềm năng dựa trên các con số nhất định (tất nhiên là do doanh nghiệp
cung cấp) để xác định hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, do "quy trình sản xuất
không hoàn hảo, thiếu minh bạch" trong các chứng từ sổ sách tài chính, nhà tư
vấn không thể có đủ thông tin để giải quyết vấn đề. Và cuối cùng đành phải kết
luận, vấn đề nằm ở đâu đấy trong tổ chức, nhưng thực tế nhìn chung các bộ
phận đều có "bệnh".
Một điểm nữa của sự thiếu minh bạch về tài chính sẽ làm mọi người hồ nghi lẫn
nhau trong cùng một tổ chức. Sếp giấu giếm con số với nhân viên là tự giảm đi
quyền được biết, được hiểu và được thông cảm cùng doanh nghiệp của họ. Tất
nhiên, những cái được coi là bí mật kinh doanh không phải bàn ở đây mà những
bí mật tài chính cần được xem như là bí quyết, là "bùa" để giám đốc tìm ra
phương cách quản lý, giải quyết Công ty vượt qua khó khăn, qua khủng hoảng
chứ không phải chỉ là các con số mơ hồ. Nếu như được công khai, minh bạch về
tài chính các nhân viên sẽ thônga cảm cùng với cấp trên về thời kỳ khó khăn,
thắt lưng buộc bụng, từ đó nhân viên tự khắc sẽ cố gắng phấn đấu để vượt qua.
Đó là một ví dụ rất giá trị cho thấy tầm quan trọng của sự minh bạch trong tài
chính doanh nghiệp
4. “Tôi luyện nhìn qua headhunter” - Nhân sự
Trong các buổi hội thảo trước do VMA tổ chức cũng đã có rất nhiều câu hỏi và
vấn đề được bàn cãi xung quanh vấn đề nhân sự: thực trạng thừa mà vẫn thiếu
như hiện nay". Các Công ty luôn có mơ ước họ sẽ tìm được một vị cứu tinh với
một lý lịch trích ngang bài bản để có thể vực dậy toàn bộ doanh nghiệp mình,

Tóm lại, bệnh doanh nghiệp là một hiệu ứng dây chuyền, bệnh chỗ này sẽ rất dễ
lây lan sang các chỗ khác. Vì vậy ông Lê Phụng Hào rút thành một hình ảnh khái
quát rất “đắt” dành cho doanh nghiệp: "Không sợ bệnh, chỉ sợ thấy bệnh mà
không chữa, bệnh trở thành tật lúc đó vô phương cứu chữa"