BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC …………………………
KHOA ………...



TIỂU LUẬN

Đề tài: Cơ sở lý luận triết học của đường lối công
nghiệp hóa, hiện đại hoá ở Việt Nam trong thời kỳ quá
độ
Giáo viên hướng dẫn : ……………………


2
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................... 20

LỜI MỞ ĐẦU
Công cuộc xây dựng xã hội mới phải được tiến hành toàn diện trên các
mặt: quan hệ sản xuất, lực lượng sản xuất, nền văn hoá và những con người
của xã hội. Công nghiệp hóa chính là con đường và bước đi tất yếu để tạo ra
cơ sở vật chất, kĩ thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại.
Xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại là một
quy luật chung, phổ biến đối với tất cả các nước. Tuy nhiên, tuỳ từng nước
khác nhau, do điểm xuất phát tiến lên không giống nhau cách thức tiến hành
xây dựng cơ sở vật chất, kĩ thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại sẽ không giống
nhau.
Nước ta tiến lên chủ nghĩa xã hội từ một nền kinh tế phổ biến là sản
xuất nhỏ, lao động thủ công là phổ biến. Cái thiếu thốn nhất của chúng ta là
một nền đại công nghiệp. Chính vì vậy chúng ta phải tiến hành công nghiệp
hoá, hiện đại hoá. Trong thời đại ngày nay, công nghiệp hoá phải gắn với hiện
đại hoá. Công nghiệp hoá ở nước ta là nhằm xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật
cho chủ nghĩa xã hội. Đó là nhiệm vụ trung tâm trong suốt thời kỳ quá độ tiến
lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.
Từ năm 1996, đất nước ta đã chuyển sang giai đoạn đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hoá, phấn đấu đến năm 2020 cơ bản trở thành một nước
công nghiệp. Sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta chỉ thực sự
thành công chừng nào thự hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất nước.

3
Từ những lý do trên em quyết định chọn đề tài "Cơ sở lý luận triết học của
đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hoá ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ"

tế - xã hội từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách
phổ biến sức lao động cùng với công nghệ, phương tiện và phương pháp tiên
tiến hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến bộ khoa học công
nghệ tạo ra năng suất lao động xã hội cao.
Song dù muốn hay không công nghiệp hoá ở nước ta hiện nay trước mắt
nhằm xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật bảo đảm tăng trưởng kinh tế nhanh và
bền vững. Song có lẽ sẽ là thiếu sót nếu chúng ta không quan tâm giải quyết
những vấn đề xã hội. Thực tiễn nước ta và kinh nghiệm của một số nước đang
phát triển cho thấy ngay từ bước đầu tiên của việc hoạch định chiến lược và
chương trình phát triển nhất thiết phải đảm bảo tính đồng bộ giữa kinh tế xã
hội, cùng với sự phát triển kinh tế phải xây dựng những mặt thuộc hạ tầng của
đời sống xã hội, tăng trưởng kinh tế phải gắn với tiến bộ và công bằng xã hội,
phát triển văn hoá nâng cao đời sống nhân dân.
Như vậy công nghiệp hoá là một quá trình lịch sử tất yếu nhằm tạo nên
những chuyển biến căn bản về kinh tế xã hội của đất nước trên cơ sở khai thác
có hiệu quả các nguồn lực và lợi thế trong nước, mở rộng quan hệ kinh tế
quốc tế. Xây dựng cơ cấu kinh tế nhiều ngành với trình độ khoa học công
nghệ ngày càng hiện đại.
Khái niệm công nghiệp hoá trên đây được Đảng ta xác định rộng hơn
những quan niệm trước đó, bao hàm cả về hoạt động sản xuất kinh doanh, cả
về dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội. Như vậy công nghiệp hoá theo tư tưởng

5
mới là không bó hẹp trong phạm vi trình độ các lực lượng sản xuất đơn thuần,
kỹ thuật đơn thuần để chuyển lao động thủ công thành lao động cơ khí như
quan niệm trước đây.
Khoa học công nghệ hiện đại là nhân tố then chốt của hiện đại hoá.
Hiện đại hoá có nội dung lớn và phong phú, bao gồm các mặt kinh tế, chính
trị và văn hoá. Hiện đại hoá thường được định nghĩa là một quá trình mà nhờ
đó các nước đang phát triển tìm cách đạt được sự tăng trưởng và phát triển

học và công nghệ" [Đảng cộng sản Việt Nam. Văn kiện hội nghị lần thứ hai
Ban chấp hành Trung ương khoá VIII. NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội,
1997.tr59], "Khoa học và công nghệ phải trở thành nền tảng và động lực cho
công nghiệp hoá, hiện đại hoá" [Đảng cộng sản Việt Nam Văn kiện hội nghị
lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương khoá VIII. NXB Chính trị Quốc gia,
Hà Nội, 1997. tr 48]
Phát triển khoa học công nghệ trong điều kiện Việt Nam hiện nay cần
chú ý tới những vấn đề sau:
Thứ nhất, phải xác định được những phương hướng đúng đắn cho sự
phát triển khoa học - công nghệ. Khoa học - công nghệ là lĩnh vực hết sức
rộng lớn, trong khi đó đội ngũ cán bộ khoa học nước ta còn nhỏ bé, chất
lượng thấp, khả năng của nước ta về vốn liếng, phương tiện nghiên cứu còn
rất hạn hẹp. Do đó chúng ta không thể cùng một lúc đầu tư để phát triển tất cả
các lĩnh vực khoa học công nghệ mà phải lựa chọn những lĩnh vực nhất định
để đầu tư. Việc lựa chọn đúng sẽ tạo điều kiện cho khoa học công nghệ phát
triển và ngược lại, việc lựa chọn sai thì không những ảnh hưởng xấu tới sự
phát triển của khoa học công nghệ mà còn ảnh hưởng không tốt đến công
nghiệp hoá, hiện đại hoá. Phương hướng chung cho sự phát triển khoa học

7
công nghệ ở nước ta là: phát huy những lợi thế của đất nước, tận dụng mọi
khả năng để đạt trình độ công nghệ tiên tiến, đặc biệt là công nghệ thông tin
và công nghệ sinh học, tranh thủ ứng dụng ngày càng nhiều hơn, ở mức cao
hơn và phổ biến nhiều hơn những thành tựu mới về khoa học và công nghệ,
từng bước phát triển kinh tế tri thức.
Ngày nay, xu hướng vận động chung của lực lượng sản xuất hiện đại là
không ngừng thay thế dần các trang thiết bị kỹ thuật, các quy trình, hệ thống
công nghệ chưa hoàn thiện bằng những thiết bị, những hệ thống công nghệ
cao, công nghệ sạch, mang nhiều hàm lượng tri thức: điều này chỉ có thể thực
hiện được bằng con đường phát triển khoa học và công nghệ. Như vậy, khoa