CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT-NHẬP
KHẨU HÀNG HÓA
I. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của hoạt động xuất-nhập khẩu:
1. Khái niệm:
Xuất-nhập khẩu là một hoạt động mua bán, trao đổi hàng hoá mà việc thực hiện
được diễn ra giữa quốc gia này với quốc gia khác, giữa khu vực này với khu vực khác
trên phạm vi thế giới nhằm đem lại lợi ích cho cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, chính
phủ trên cơ sở hợp tác đôi bên cùng có lợi và thỏa mãn những điều kiện do luật pháp
quốc tế và cả quốc gia đó công nhận.
2. Đặc điểm cơ bản của xuất-nhập khẩu:
 Xuất-nhập khẩu là hai hoạt động cơ bản cấu thành nên hoạt động ngoại thương.
 Xuất-nhập khẩu là hoạt động buôn bán diễn ra trên phạm vi ngoài quốc gia.
 Hoạt động xuất-nhập khẩu phức tạp hơn rất nhiều so với kinh doanh trong
nước. Điều này được thể hiện ở chỗ:
 Thị trường rộng lớn, khó kiểm soát.
 Chịu sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác nhau như môi trường kinh tế,
chính trị, luật pháp… của các quốc gia khác nhau.
 Thanh toán bằng đồng tiền ngoại tệ, hàng hoá được vận chuyển qua biên
giới quốc gia, phải tuân theo những tập quán buôn bán quốc tế.
 Xuất-nhập khẩu là hoạt động lưu thông hàng hoá, dịch vụ giữa các quốc
gia, nó rất phong phú và đa dạng, thường xuyên bị chi phối bởi các yếu tố
như chính sách, luật pháp, văn hoá, chính trị, ….của các quốc gia khác
nhau.
 Nhà nước quản lý hoạt động xuất-nhập khẩu thông qua các công cụ chính
sách như: Chính sách thuế, hạn ngạch, các văn bản pháp luật khác, qui
định các mặt hàng xuất-nhập khẩu,…..
3. Vai trò của hoạt động xuất-nhập khẩu
 Xuất-nhập khẩu có thể bổ sung những hàng hoá mà trong nước không thể sản xuất
được hoặc chi phí sản xuất quá cao hoặc sản xuất nhưng không đáp ứng được nhu
cầu trong nước. Tạo ra nguồn hàng đầu vào cho các ngành, Công ty sản xuất chế
biến trong nước, đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng.

nghiên cứu đối thủ cạnh tranh, nghiên cứu sự vận động của môi trường kinh doanh.
Nghiên cứu thị trường nước ngoài bao gồm các hoạt động: Nghiên cứu nguồn
cung cấp hàng hoá trên thị trường quốc tế, nghiên cứu giá cả trên thị trường quốc tế, …
2. Lập phương án kinh doanh
Dựa trên cơ sở nghiên cứu thị trường sau đó tiến hành lập phương án kinh
doanh hàng xuất-nhập khẩu . Phương án kinh doanh là một kế hoạch hành động cụ
thể của một giao dịch mua bán hàng hoá hoặc dịch vụ. Phương án kinh doanh là cơ
sở cho các cán bộ nghiệp vụ thực hiện các nhiệm vụ, phân chia mục tiêu lớn thành
các mục tiêu nhỏ cụ thể để lãnh đạo doanh nghiệp quản lý và điều hành liên tục, chặt
chẽ.
Lập phương án kinh doanh bao gồm các bước chủ yếu sau:
 Nhận định tổng quát về thị trường và tình hình diễn biến thị trường
 Đánh giá khả năng của doanh nghiệp
 Xác định thị trường và khách hàng tiêu thụ
 Xác định mặt hàng xuất-nhập khẩu, số lượng và giá cả mua bán
 Xác định tính hiệu quả kinh tế của phương án kinh doanh
 Đề ra các biện pháp thực hiện
3. Giao dịch, đàm phán và ký kết hợp đồng
Giao dịch: Sau giai đoạn nghiên cứu thị trường, lựa chọn được khách hàng, mặt
hàng kinh doanh, lập phương án kinh doanh, bước tiếp theo là doanh nghiệp cần phải
tiến hành tiếp cận với đối tác bạn hàng để tiến hành giao dịch mua bán. Quá trình giao
dịch là quá trình trao đổi thông tin về các điều kiện thương mại giữa các bên tham gia.
Giao dịch bao gồm các bước: Hỏi giá, chào hàng và báo giá, hoàn giá, đặt hàng, chấp
nhận hoặc xác nhận.
Đàm phán: là việc bàn bạc, trao đổi với nhau các điều kiện mua bán giữa người
bán và người mua để đi đến thống nhất ký kết hợp đồng. Đàm phán thường có các
hình thức: Đàm phán qua thư tín, đàm phán qua điện thoại, đàm phán bằng cách gặp
trực tiếp.
Ký kết hợp đồng: Khi người bán và người mua đã thống nhất với nhau về các điều
kiện mua bán thì sẽ tiến hành ký kết hợp đồng mua bán ngoại thương. Hợp đồng mua

Phát hành bộ chứng từ thanh toán
Kiểm tra khẩu thanh toán
(TH thanh toán sau giao hàng)
Khiếu nại & giải quyết khiếu nại (nếu có)
QUI TRÌNH TỔ CHỨC THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU
Mua bảo hiểm
cho hàng hóa xuất khẩu
Thuê phương tiện vận tải cho hàng hóa xuất khẩu
Kiểm tra khâu thanh toán
(TH thanh toán trả trước/LC)