LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT
QUẢ TIÊU THỤ SẢN PHẨM TRONG DOANG NGHIỆP SẢN XUẤT
I/ KHÁI NIỆM, Ý NGHĨA CỦA TIÊU THỤ SẢN PHẨM TRONG DOANH
NGHIỆP SẢN XUẤT.
1. Khái niệm về tiêu thụ sản phẩm
Tiêu thụ sản phẩm là một trong những khâu quan trọng của quá trình sản
xuất, nó là giai đoạn cuối cùng của sự tuần hoàn chu chuyển vốn trong doanh
nghiệp, đó là những quyết định đưa hàng hoá và dịch vụ vào các kênh phân phối,
đưa hàng hoá và dịch vụ tới người tiêu dùng từ đó đạt được lợi nhuận tối đa.
Hay có thể thấy tiêu thụ sản phẩm được thực hiện khi doanh nghiệp giao
hàng cho người mua và người mua thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán.
Hoạt động tiêu thụ trong doanh nghiệp có thể được tiến hành theo nhiều
phương thức: Bán trực tiếp tại kho của doanh nghiệp, chuyển hàng theo hợp đồng,
bán hàng thông qua các đại lý.
Theo chuẩn mực số 14 ( Doanh thu và thu nhập khác ) Ban hành theo quyết
định số 149/2001/QĐ- BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính: Sản
phẩm được coi là tiêu thụ khi doanh nghiệp ghi nhận doanh thu . Thời điểm ghi
nhận doanh thu là khi:
- Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền
sở hữu hàng hoá cho người mua
- Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền sở hữu hàng hoá hoặc quyền kiểm
soát hàng hoá.
- Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn
- Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch tiêu
thụ.
- Xác định được chi phí liên quan tới giao dịch tiêu thụ.
2. Ý nghĩa của tiêu thụ sản phẩm.
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay tiêu thụ sản phẩm có ý nghĩa rất quan
trọng nó đảm bảo cho quá trình sản xuất được diễn ra liên tục, là điều kiện tồn tại
và phát triển của xã hội.
Qua tiêu thụ, sản phẩm chuyển từ hình thái hiện vật sang hình thái tiền tệ và

các cấp có liên quan.
Hạch toán tiêu thụ thành phẩm là một khâu hết sức quan trọng trong công
tác kế toán và công tác quản lý thành phẩm của doanh nghiệp thấy được thực trạng
của mình, từ đó đề ra phương hướng đổi mới, cải tiến, xây dựng kế hoạch sản xuât
sản phẩm mới đạt hiệu quả. Vì lẽ đó hạch toán tiêu thụ sản phẩm phải đạt các yêu
cầu sau:
Nắm rõ tình hình tiêu thụ từng loại thành phẩm phản ánh kịp thời, đầy đủ,
chính xác các nghiệp vụ, các chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ thành phẩm,
các khoản bị giảm trừ và các khoản thanh toán với ngân sách, các khoản thuế phải
nộp.
Theo dõi chặt chẽ từng phương thức bán hàng, từng thể thức thanh toán,
từng loại thành phẩm tiêu thụ, từng loại khách hàng để đưa ra biện pháp quản lý
vốn hiệu quả, đẩy nhanh tốc độ chu chuyển vốn
Tính toán xác dịnh đúng kết quả lỗ lãi của hoạt động tiêu thụ sản phẩm, tạo
cơ sở để doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm và lập báo
cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh.
4. Tổ chức kế toán tiêu thụ thành phẩm
Tiêu thụ sản phẩm là giai đoạn tiếp theo của quá trình sản xuất và là khâu
cuối cùng của mỗi chu kỳ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Quá trình tiêu
thụ là quá trình chuyển giao hàng hóa sản phẩm hoặc cung cấp lao vụ dịch vụ cho
khách hàng, được khách hàng chuyển tiền hoặc chấp nhận thanh toán.
Như vậy hạch toán tiêu thụ sản phẩm đồng thời là quá trình ghi nhận doanh
thu bán hàng và xác định kết quả kinh doanh. Kết quả hoạt động sản xuất kinh
doanh của doanh nghiệp được xác định là số chênh lệch giữa doanh thu bán hàng
sau khi trừ đi triết khấu bán hàng, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả ( nếu có) từ
giá vốn của hàng hóa và các chi phí: Chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh
nghiệp
4.1 Khái niệm và nội dung của doanh thu bán hàng
- Doanh thu bán hàng mà số tiền mà doanh nghiệp được nhận ( Hay sẽ được
nhận ) về số hàng đã bán tương ứng với giá trị của số hàng đó( Bao gồm cả các

xác định và tiêu thụ
Doanh thu thuần được xác định:
Doanh thu thuần = Doanh thu bán hàng - Các khoản giảm trừ doanh thu.
4.2 Kế toán doanh thu bán hàng
4.2.1- Chứng từ kế toán sử dụng
Kế toán doanh thu thường sử dụng những chứng từ sau:
- Hóa đơn GTGT
- Phiếu thu tiền mặt
- Giấy báo có của ngân hàng
- Chứng từ thuế và những chứng từ có liên quan khác
4.2.2 - Tài khỏan kế toán sử dụng
Để phản ánh tài khoản liên quan đến doanh thu về bán hàng kế toán sử dụng
các tài khoản sau:
* Tài khoản 511- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ : Tài khoản này
phản ánh doanh thu bán hàng thực tế của doanh nghiệp được thực hiện trong một
kỳ hoạt động kinh doanh.
Tài khoản 511 cuối kỳ không có số dư và được mở chi tiết thành 4 tài khoản
cấp 2:
+ Tài khoản 5111- Doanh thu bán hàng hóa: Tài khoản này được sử dụng
chủ yếu trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại.
+ Tài khoản 5112- Doanh thu bán thành phẩm: Tài khoản này được sử dụng
chủ yếu trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp.
+ Tài khoản 5113- Doanh thu cung cấp dịch vụ : Tài khỏan này dược sử
dụng chủ yếu trong các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ như du lịch, vận tải, bưu
điện....
+ Tài khoản 5114- Doanh thu trợ cấp, trợ giá: tài khoản này được sử dụng để
phản ánh các khoản mà nhà nước trợ cấp, trợ giá cho doanh nghiệp khi doanh
nghiệp thực hiện nhiệm vụ cung cấp hàng hóa dịch vụ theo yêu cầu của chính phủ.
* Tài khoản 512- Doanh thu bán hàng nội bộ : TK này dùng để phản ánh
doanh thu bán hàng hóa dịch vụ trong nội bộ, giữa các đơn vị trực thuộc trong một

Hàng đổi hàng là phương thức tiêu thụ trong đó người bán đem sản phẩm ,
hàng hóa của mình để trao đổi lấy sản phẩm, hàng hóa của người mua. Giá trao đổi
là giá bán sản phẩm, hàng hóa trên thị trường.
Sơ đồ trình tự kế toán tiêu thụ theo phương thức hàng đổi hàng (Sơ đồ 4
)