<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP THI GIỮA KÌ I NGỮ VĂN 9
I. Văn bản: Ôn tập các tác phẩm truyện, thơ trung đại.
1. Chuyện người con gái Nam Xương:
- Giới thiệu về tác giả Nguyễn Dữ.
- Xuất xứ - thể loại của tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương”.
- Tóm tắt tác phẩm.
- Nắm nội dung tác phẩm:
+ Vẻ đẹp của Vũ Nương qua các hoàn cảnh. (Lúc chưa bị nghi oan, lúc bị chồng nghi
oan, lúc sống hạnh phúc dưới thủy cung)
+ Số phận của nhân vật Vũ Nương (bất hạnh, khao khát được hạnh phúc, bị oan ức và
phải chọn cái chết để giải thoát).
+ Nguyên nhân dẫn đến số phận bi kịch của nhân vật Vũ Nương.
+ Các chi tiết tưởng tượng kỳ ảo và ý nghĩa.
- Nắm nghệ thuật của tác phẩm.
+ Kết cấu thắt nút mở nút.
+ Bút pháp ước lệ.
+ Các yếu tố tưởng tượng kỳ ảo.
+ Chọn và đặt lời thoại của nhân vật hợp lí.
2. Hồng Lê nhất thống chí:
+ Vẻ đẹp của Thúy Vân: Vẫn bằng bút pháp ước lệ kết hợp với các biện pháp tu từ:
liệt kê, so sánh, nhân hóa tác giả vẽ lên chân dung Thúy Vân, một cô gái đoan trang
phúc hậu và dự đoán cuộc đời Vân sẽ êm đềm, hạnh phúc.
xanh” và tài năng đạt tới mức lý tưởng … nhà thơ dự báo cuộc đời Kiều gặp nhiều
truân chuyên, sóng gió.
+ Cuộc sống đức hạnh: (phong lưu, êm đềm, kín đáo, dịu dàng, đứng đắn)
- Nghệ thuật của đoạn trích:
+ Tả người bằng bút pháp ước lệ.
+ Thủ pháp đòn bẩy.
+ Kết hợp sử dụng thành công nhiều biện pháp tu từ: so sánh, nhân hóa, nói quá, liệt
kê.
4. Đoạn trích “Kiều ở Lầu Ngưng Bích”
- Giới thiệu đoạn trích: Vị trí đoạn trích, bố cục, chủ đề…
- Nội dung đoạn trích:
+ Cảnh thiên nhiên trước lầu Ngưng Bích và tâm trạng của Kiều ( Lầu Ngưng Bích
chơi vơi, trơ trọi trước khơng gian mênh mơng hoang vắng đến rợn người để khắc họa
tình cảnh cô đơn, tuyệt vọng của Kiều.)
+ Nỗi nhớ người thân của Kiều làm bộc lộ tấm long thủy chung, hiếu thảo của Kiều.
+ Cảnh thiên nhiên khắc họa qua những nỗi buồn khác nhau của Kiều. Tả cảnh khắc
họa nỗi buồn tăng tiến của Kiều. Kiều từ buồn man mác – mông lung – lo âu – sợ hãi.
+ Cách dẫn gián tiếp: là thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật, có điều
chỉnh lại cho thích hợp.
- Bài tập vận dụng:
Bài tập 1: Xác định các câu sau đây liên quan đến phương châm hội thoại nào?
+ Ăn băm nói bổ.
+ Nói ngược, nói xi.
+ Nói có sách, mách có chứng.
+ Lời chào cao hơn mâm cỗ.
Bài tập 2: Cho ví dụ là tình huống giao tiếp liên quan đến các phương châm hội thoại:
về lượng, về chất, cách thức.
Bài tập 3: Xác định lời dẫn trực tiếp và gián tiếp trong các đoạn văn sau:
a. … Bỗng dung chàng trai phát hiện mẹ anh đã bí mật rải những hạt đậu trên đường
đi, anh tức giận hỏi: “Sao mẹ lại làm điều này?”. Bà mẹ bật khóc và trả lời: “Con
ngốc lắm! Mẹ sợ khơng có mẹ, con sẽ khơng tìm được đường về nhà”.
b. … Đang tuyệt vịng thì quạ nhìn thấy một viên sỏi, nó vui mừng nói: “Mình sẽ
cho sỏi vào trong bình, nước dâng đến miệng bình là có thể uống được rồi”
c. Nhưng chớ có hiểu lầm rằng Bác sống khắc khổ theo lối nhà tu hành, thanh tao
theo kiểu nhà hiền triết ẩn dật.
d. … Lảo khuyên nó hãy dằn long mà bỏ đám này, để dìu dắng ít lâu, xem có đám
- Trương Sinh ân hận, từ đó Trương Sinh khơng thể nào qn hình ảnh Vũ Nương. (
Trương Sinh hồi tưởng lại hình ảnh Vũ Nương:
+ Lúc chưa làm vợ Trượng Sinh.
+ Trong cuộc sống vợ chồng.
+ Lúc tiễn Trương Sinh ra trận.
+ Nhớ lại lời bà con lối xóm can ngăn lúc Trương Sinh nghi oan, đã có hành động hồ
đồ với Vũ Nương.
- Nỗi dằn vặt, hối tiếc của Trương Sinh (miêu tả nội tâm trực tiếp).
3. Kết bài: Từ câu chuyện của mình rút ra bài học cho mỗi người.
Đề 2: Tưởng tượng là nhân vật Quang Trung – Nguyễn Huệ kể lại trận đánh quân Thanh
ở Đồn Ngọc Hồi – Đống Đa ( qua hồi 14 đã học) trong “Hoàng Lê nhất thống chí”
1. Mở bài:
- Giới thiệu sự việc: Quang Trung chỉ huy đánh đồn Ngọc Hồi.
2. Thân bài:
- Tưởng tượng sự chuẩn bị cho việc đánh đồn Ngọc Hồi ( lên kế hoạch tiến đánh ra
sao)
- Thời gian, địa điểm diễn ra trận đánh, diễn biến trận đánh.
- Kết quả trận đánh: quân Thanh, quân ta như thế nào? (quân Thanh thất bại bỏ chạy
tán loạn, giày xéo lên nhau… Tôn Sĩ Nghị… Sầm Nghi Đống. Quân ta thắng lợi, mở
tiệc khao quân…)